Phát biểu tại Diễn đàn Thị trường Trái phiếu Doanh nghiệp Việt Nam 2026 về nội dung phát triển đường cong lợi suất và hạ tầng định giá - Động lực thúc đẩy thị trường trái phiếu, ông Trần Phú Việt - Giám đốc Sản phẩm và Định giá trái phiếu, FiinGroup cho biết, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh, với quy mô lưu hành đã vượt 1,37 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, sự phát triển về quy mô này chưa đi kèm với một nền tảng định giá và vận hành đủ mạnh, tạo ra khoảng cách đáng kể giữa tốc độ mở rộng thị trường và năng lực hạ tầng hỗ trợ.
 |
| Ông Trần Phú Việt - Giám đốc Sản phẩm và Định giá Trái phiếu, FiinGroup phát biểu tại diễn đàn. |
Sự mất cân đối này thể hiện rõ qua việc thị trường vẫn phân mảnh về dữ liệu, thiếu các chuẩn tham chiếu thống nhất và còn phụ thuộc nhiều vào các giao dịch rời rạc. Trong bối cảnh đó, cùng một tài sản có thể được định giá khác nhau giữa các tổ chức, làm suy giảm khả năng so sánh và đo lường hiệu quả đầu tư. Hệ quả không chỉ dừng lại ở khía cạnh kỹ thuật mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của nhà đầu tư cũng như hiệu quả phân bổ nguồn vốn trên thị trường.
Ở cấp độ sâu hơn, theo phân tích của ông Việt, vấn đề cốt lõi không nằm ở thanh khoản hay số lượng giao dịch riêng lẻ, mà ở việc thị trường chưa hình thành được một hệ quy chiếu định giá chuẩn, cụ thể là đường cong lợi suất. Khi chưa thể tách bạch rõ ràng giữa lãi suất nền và phần bù rủi ro tín dụng, hoạt động định giá sẽ thiếu nhất quán, từ đó làm gia tăng nguy cơ sai lệch giá trị tài sản ròng và hình thành một chu kỳ suy giảm niềm tin trên thị trường.
Trong khi đó, trên thế giới, các thị trường trái phiếu đang chuyển dịch mạnh sang mô hình vận hành dựa trên dữ liệu và công nghệ. Ở đó, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở việc tiếp cận thông tin, mà chuyển sang khả năng chuẩn hóa dữ liệu, xử lý thông tin và đưa ra quyết định theo thời gian thực. Xu hướng này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của hạ tầng dữ liệu và hệ thống định giá trong việc nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của thị trường.
Đối với thị trường Việt Nam, điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cấp hạ tầng thị trường theo hướng đồng bộ và có hệ thống. Quá trình này bao gồm việc chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng cơ chế định giá nhất quán, đồng thời tích hợp các lớp phân tích và giám sát rủi ro nhằm nâng cao chất lượng vận hành. Theo đó, giải pháp không chỉ dừng ở việc cải thiện từng cấu phần riêng lẻ, mà cần hướng tới một quá trình chuyển đổi toàn diện sang mô hình vận hành tích hợp, trong đó hệ thống định giá và đường cong lợi suất đóng vai trò nền tảng.
Việc hình thành một hệ thống như vậy sẽ giúp thị trường chuyển từ trạng thái phân mảnh sang minh bạch hơn, đồng thời hỗ trợ quá trình dịch chuyển từ giao dịch mang tính ngắn hạn sang phân bổ vốn trung và dài hạn hiệu quả. Đây cũng là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng thị trường và tạo nền tảng cho sự tham gia sâu hơn của các nhà đầu tư tổ chức.
Về dài hạn, việc xây dựng hạ tầng định giá chuẩn không chỉ góp phần cải thiện thanh khoản mà còn đóng vai trò như một chất xúc tác thu hút dòng vốn tổ chức và vốn quốc tế. Khi các yếu tố về minh bạch, chuẩn hóa và quản trị rủi ro được nâng cao, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam sẽ có cơ hội tiến gần hơn tới các chuẩn mực quốc tế, qua đó nâng cao khả năng huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế./.
