Những tín hiệu tích cực về thu ngân sách nhà nước

Theo báo cáo của Sở Tài chính tỉnh Quảng Ninh, tổng thu tháng 4/2026 đạt 5.615 tỷ đồng, nâng lũy kế 4 tháng đầu năm lên 24.370 tỷ đồng, tương đương 33% dự toán pháp lệnh và tăng 34% so với cùng kỳ năm 2025. Điều này phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của các hoạt động sản xuất, kinh doanh, thương mại và dịch vụ, bất chấp những biến động từ thị trường quốc tế và tác động của các chính sách thuế mới.

Trong cơ cấu thu, thu nội địa tiếp tục giữ vai trò chủ lực, đạt 18.520 tỷ đồng, chiếm hơn 76% tổng thu ngân sách, tăng 46% so với cùng kỳ. Thu từ thuế, phí đạt 15.147 tỷ đồng, bằng 39% dự toán, tăng 27%. Một số khu vực kinh tế ghi nhận mức tăng trưởng cao, tiêu biểu như khu vực ngoài quốc doanh tăng tới 93%, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tăng 29%, và doanh nghiệp nhà nước Trung ương tăng 9%. Sự tăng trưởng này cho thấy khu vực sản xuất, kinh doanh đang dần phục hồi và mở rộng, tạo thêm nguồn lực quan trọng cho ngân sách tỉnh.

“Ngày hội hỗ trợ kê khai thuế” do Thuế cơ sở 1 tỉnh Quảng Ninh tổ chức. Ảnh Thuế tỉnh Quảng Ninh

Nguồn thu từ tiền sử dụng đất cũng ghi nhận mức tăng mạnh, đạt 3.373 tỷ đồng, gấp hơn 3 lần cùng kỳ năm trước. Khoản thu này chủ yếu đến từ các dự án lớn như Hạ Long Xanh và khu đô thị đồi hóa chất. Tuy nhiên, nguồn thu từ đất mới đạt khoảng 11% kế hoạch năm, cho thấy còn dư địa lớn nhưng tiềm ẩn rủi ro về tiến độ thực hiện. Việc đẩy nhanh xác định giá đất, giao đất và cấp giấy chứng nhận sẽ là yếu tố then chốt để ghi nhận kịp thời nguồn thu này.

Hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) cũng ghi nhận sự khởi sắc. Lũy kế 4 tháng đầu năm, thu từ XNK đạt 5.850 tỷ đồng, bằng 33% dự toán và tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Việc triển khai thí điểm cửa khẩu thông minh, cùng với thông quan hàng hóa vào các ngày cuối tuần tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, đã tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục. Đại diện Chi cục Hải quan khu vực VIII cho biết: “Hoạt động xuất nhập khẩu đang chịu tác động kép từ thị trường và chính sách thuế, đòi hỏi phải có các giải pháp đồng bộ để vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách.”

Một điểm sáng khác là công tác quản lý thuế được siết chặt và hiệu quả hơn. Tổng nợ thuế tính đến hết tháng 4/2026 là khoảng 4.854 tỷ đồng, tương đương 7,1%, vẫn nằm trong ngưỡng kiểm soát dưới 8%. Ngành Thuế đã ban hành hơn 1.500 quyết định cưỡng chế, công khai 300 đơn vị nợ lớn và áp dụng các biện pháp mạnh như tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện pháp luật của các doanh nghiệp nợ thuế. Nhờ đó, nhiều khoản nợ lớn đã được thu hồi, đóng góp đáng kể vào nguồn thu ngân sách.

Theo lãnh đạo Thuế tỉnh Quảng Ninh, đơn vị đang đẩy mạnh quản lý thuế dựa trên dữ liệu số, hóa đơn điện tử và dòng tiền, qua đó kiểm soát tốt các nguồn thu, hạn chế tối đa thất thu ngân sách.

Giải pháp đồng bộ để hướng tới mục tiêu 100.000 tỷ đồng

Mặc dù kết quả đạt được trong 4 tháng đầu năm tạo nền tảng tích cực, Quảng Ninh vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong nửa cuối năm 2026. Các yếu tố bất lợi từ thị trường quốc tế, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, làm chi phí nhập khẩu xăng dầu tăng cao, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Đồng thời, các chính sách tài khóa hỗ trợ như giảm thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt và các khoản phí đối với nhiên liệu bay cũng làm giảm quy mô thu ngân sách. Một số mặt hàng khác như điện thoại di động, ô tô tải, sơ mi rơ moóc cũng sụt giảm do chi phí đầu vào tăng, sức mua yếu và doanh nghiệp thu hẹp đơn hàng.

Để hoàn thành mục tiêu 100.000 tỷ đồng, tỉnh Quảng Ninh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chiến lược. Trước hết là nuôi dưỡng và mở rộng nguồn thu nội địa, tập trung vào các lĩnh vực còn dư địa lớn như du lịch, dịch vụ, thương mại điện tử, kinh tế số và kinh tế ban đêm. Đây là những lĩnh vực phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh, đồng thời có khả năng tạo nguồn thu ổn định nếu được quản lý hiệu quả.

Hải quan cửa khẩu cảng Cẩm Phả triển khai tiếp xúc, làm việc với các doanh nghiệp Gia công - Sản xuất xuất khẩu trên địa bàn. Ảnh Chi cục Hải quan khu vực VIII

Cùng với đó, công tác chống thất thu được triển khai trọng tâm đối với các lĩnh vực rủi ro cao như bất động sản, khai thác khoáng sản, vận tải và kinh doanh trên nền tảng số. Các cơ quan chức năng siết chặt các khâu từ kê khai, quyết toán, thanh tra, kiểm tra đến cưỡng chế để xử lý kịp thời hành vi trốn thuế, gian lận thuế hoặc chây ì nghĩa vụ tài chính.

Điều hành chi ngân sách cũng được quản lý chặt chẽ, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Việc đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công không chỉ kích thích tăng trưởng, tạo việc làm mà còn mở rộng nhu cầu về vật liệu, dịch vụ, qua đó gia tăng nguồn thu bền vững cho ngân sách.

Có thể thấy, nhờ thu nội địa vững chắc, quản lý thuế hiệu quả, triển khai cửa khẩu thông minh và cải thiện môi trường đầu tư, Quảng Ninh đang tạo lập nền tảng vững chắc để đạt mục tiêu ngân sách năm 2026. Dù còn nhiều thách thức từ thị trường quốc tế và chính sách thuế, tỉnh đang từng bước củng cố nguồn thu bền vững, vừa bảo đảm tăng trưởng kinh tế, vừa đáp ứng yêu cầu ngân sách trong năm.