Tiến sĩ Cấn Văn Lực trình bày tại Hội thảo chuyên sâu về chuyển đổi xanh do BIDV tổ chức

Cần nhất quán chủ trương

Theo tiến sĩ Cấn Văn Lực, ngay từ năm 2012, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2050 cùng với kế hoạch hành động.

Trong giai đoạn này, Việt Nam cũng tích cực tham gia thực hiện các cam kết quốc tế như: Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững tại Hội nghị thượng đỉnh của Liên hợp quốc (2015); Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu (2015).

Đồng thời, các quan điểm, định hướng của Đảng, các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính và thành tựu của cuộc cách mạng công nghệ 4.0... đã được cụ thể hóa thành các mục tiêu, nhiệm vụ giải pháp tại Chiến lược và Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh cho giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050.

Đặc biệt, ngày 17/11/2020, Quốc hội đã thông qua Luật Bảo vệ môi trường, tạo hành lang pháp lý để thực hiện, thúc đẩy các công cụ kinh tế thực hiện tăng trưởng xanh như tín dụng xanh và trái phiếu xanh, đặt cơ sở cho việc hình thành và hoạt động của thị trường các-bon tại Việt Nam.

Còn ông Nguyễn Quang Thuân - Chủ tịch FiinGroup và FiinRatings cho hay, phát triển bền vững và ESG đã được đề cập trong nhiều luật, chính sách và quy định quan trọng liên quan, bao gồm Luật Bảo vệ Môi trường, Luật các Tổ chức tín dụng, Luật Chứng khoán (2019), Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Chiến lược Quốc gia về Tăng trưởng Xanh, về Biến đổi khí hậu, và các quy định liên quan khác.

Hệ thống khuôn khổ pháp lý về hoạt động cấp tín dụng xanh, thực hành ngân hàng xanh dần được hoàn thiện, từ các văn bản quy định về cấp tín dụng chung đến các văn bản hướng dẫn chi tiết quản lý rủi ro về môi trường trong hoạt động cấp tín dụng phù hợp quy định của pháp luật và thực tiễn hoạt động của các tổ chức tín dụng, tăng khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của người dân, doanh nghiệp phục vụ sản xuất kinh doanh, trong đó có các dự án.

“Gần đây nhất là Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị quyết 198/2025/QH15 đều có những nội dung, quy định khuyến khích về đẩy mạnh và đa dạng hóa nguồn vốn cho tư nhân, cùng các chính sách miễn giảm về thuế, lãi suất nhằm hỗ trợ, phát triển kinh tế đa thành phần”, Chủ tịch FiinGroup và FiinRatings thông tin thêm.

Doanh nghiệp cần thích ứng phát triển theo hướng ESG để thu hút dòng vốn ngoại

Tài chính xanh tăng trưởng vượt bậc

Tiến sĩ Cấn Văn Lực cho biết, trong bối cảnh thị trường trái phiếu xanh và thị trường các-bon mới phát triển, đang hình thành, nguồn vốn tín dụng xanh của hệ thống ngân hàng đã và đang đóng góp vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy các hoạt động mang lại lợi ích môi trường, phát triển các mô hình sản xuất bền vững, góp phần chuyển đổi nền kinh tế xanh, phát thải thấp.

Để thúc đẩy hoạt động, khơi thông dòng vốn tín dụng xanh, ngoài việc bám sát mục tiêu của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và diễn biến kinh tế vĩ mô, tiền tệ trong và ngoài nước thì cần đồng bộ các giải pháp mà ngân hàng nhà nước đã xây dựng như: hoàn thiện cơ chế, chính sách tín dụng phù hợp với mục tiêu tăng trưởng xanh; hợp tác quốc tế nhằm đẩy mạnh huy động nguồn lực cho tăng trưởng xanh…

Tiến sĩ Cấn Văn Lực đề xuất, Ngân hàng Nhà nước cần rà soát, sửa đổi, hoàn thiện các quy định của pháp luật về hoạt động cấp tín dụng của tổ chức tín dụng đối với khách hàng nhằm tạo sự thống nhất, đồng bộ và phù hợp với xu hướng tăng trưởng xanh, phát triển bền vững.

Song song đó, bổ sung quy định nhiệm vụ, giải pháp về tín dụng xanh, ngân hàng xanh nhằm thúc đẩy dòng vốn tín dụng tài trợ dự án thân thiện với môi trường, thúc đẩy các ngành sản xuất, dịch vụ và tiêu dùng xanh, năng lượng sạch và năng lượng tái tạo, góp phần thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững được đề ra tại Đề án phát triển ngân hàng xanh tại Việt Nam.

Cùng quan điểm với Tiến sĩ Cấn Văn Lực, các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, để cụ thể hóa các định hướng, mục tiêu phát triển tín dụng xanh, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành văn bản chỉ đạo tổ chức tín dụng tăng cường tín dụng cho các dự án, phương án sản xuất kinh doanh thân thiện với môi trường, quản lý rủi ro môi trường và xã hội; hướng dẫn tổ chức tín dụng xác định và thống kê hoạt động cấp tín dụng cho 12 lĩnh vực xanh, làm cơ sở để triển khai trong bối cảnh chưa có danh mục phân loại xanh chung cho các hoạt động kinh tế.

Việc các tổ chức tín dụng đã tích cực triển khai các nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện mục tiêu về tín dụng xanh, ngân hàng xanh khá toàn diện, đáp ứng các quy định của Ngân hàng Nhà nước, quy định của pháp luật về môi trường, tiệm cận dần với tiêu chuẩn quốc tế.

Các tổ chức tín dụng chủ động ban hành, lồng ghép các nội dung thực hiện tăng trưởng xanh trong chiến lược, kế hoạch phát triển kinh doanh; đa dạng hóa nguồn lực (sản phẩm tiền gửi xanh, trái phiếu xanh…) cho tăng trưởng xanh bên cạnh nguồn vốn huy động truyền thống; chủ động nghiên cứu phát triển các sản phẩm tín dụng xanh, các sản phẩm, dịch vụ hiện đại, phương tiện thanh toán mới, cùng nhà nước khơi thông dòng vốn xanh cho thị trường.