Phát biểu khai mạc Chương trình Giải thưởng Quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam năm 2026 - Vietnam Fund Awards 2026 (VFA 2026), bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) nhấn mạnh, khi vị thế và mức độ kết nối của thị trường Việt Nam được nâng lên, yêu cầu đối với các định chế đầu tư chuyên nghiệp cũng phải được nâng lên tương ứng.

Sự kiện diễn ra vào một thời điểm đặc biệt, chỉ sau một ngày thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp và bắt đầu quá trình gia nhập các chỉ số FTSE toàn cầu.

Bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phát biểu khai mạc VFA 2026. Ảnh: Dũng Minh

Theo Chủ tịch UBCKNN, nâng hạng mở ra cơ hội mới cho thị trường nói chung và ngành quỹ nói riêng, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu mới. Khi vị thế và mức độ kết nối của thị trường Việt Nam được nâng lên, yêu cầu đối với các định chế đầu tư chuyên nghiệp cũng phải được nâng lên tương ứng.

Từ góc độ cơ quan quản lý, phát triển ngành quỹ cần được đặt trong tổng thể quá trình tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư, nâng cao chất lượng thị trường, chất lượng cung cấp dịch vụ của các công ty quản lý quỹ, đồng thời tăng khả năng huy động và phân bổ nguồn vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế.

Không chỉ tăng quy mô, phải nâng chất lượng dòng vốn

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, sau gần 30 năm phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là một kênh huy động vốn trung, dài hạn, đồng thời tham gia ngày càng sâu hơn vào quá trình phân bổ nguồn lực cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

Trong giai đoạn Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, đồng thời đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế xanh, yêu cầu đối với thị trường tài chính không chỉ là huy động được thêm nhiều vốn. Điều quan trọng là, dòng vốn cần được huy động và phân bổ hiệu quả hơn, đúng hướng hơn và bền vững hơn. Đây cũng là dư địa phát triển lớn của ngành quản lý quỹ.

Chủ tịch UBCKNN cho rằng, phát triển ngành quỹ không đơn thuần là tạo thêm sản phẩm đầu tư cho người dân. Mục tiêu lớn hơn là hình thành một lực lượng nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp, có khả năng tập hợp những nguồn vốn phân tán trong xã hội thành các dòng vốn được quản lý chuyên nghiệp và phân bổ vào những lĩnh vực tạo giá trị lâu dài cho nền kinh tế.

Trong 10 năm qua, tổng tài sản quản lý của ngành tăng bình quân trên 20% mỗi năm. Các quỹ mở và ETF cũng phát triển nhanh, góp phần mở rộng lựa chọn cho nhà đầu tư và thúc đẩy đầu tư chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch UBCKNN, giai đoạn tới không thể chỉ đặt mục tiêu tăng quy mô tài sản quản lý. Yêu cầu quan trọng hơn là nâng chất lượng dòng vốn, năng lực quản trị, tính chuyên nghiệp và khả năng đóng góp của ngành quỹ đối với thị trường tài chính.

Sáu nhiệm vụ để ngành quỹ phát triển trong giai đoạn mới

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, UBCKNN sẽ tập trung vào một số định hướng lớn nhằm thúc đẩy ngành quỹ phát triển thực chất, chuyên nghiệp và bền vững.

Trong đó, một trong những nhiệm vụ được Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh là tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, mở rộng không gian phát triển cho ngành quỹ.

Cơ quan quản lý sẽ tiếp tục rà soát các quy định liên quan tới công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư, đại lý phân phối và các tổ chức cung cấp dịch vụ; đồng thời tạo điều kiện phát triển thêm các loại hình quỹ phù hợp với nhu cầu tích lũy, đầu tư dài hạn.

Đi cùng đổi mới sản phẩm là yêu cầu tái cấu trúc và nâng chất lượng các công ty quản lý quỹ. Theo bà Vũ Thị Chân Phương, đây là ngành cần niềm tin và uy tín, do đó, năng lực quản trị, đạo đức nghề nghiệp và khả năng bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Một ưu tiên khác là tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư theo hướng tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư chuyên nghiệp. “Mục tiêu không chỉ là tăng số lượng nhà đầu tư tổ chức, mà phải từng bước hình thành một cơ sở nhà đầu tư cân bằng hơn, chuyên nghiệp hơn và có khả năng cung cấp nguồn vốn dài hạn tốt hơn cho thị trường” - Chủ tịch UBCKNN nêu rõ.

Cùng với đó, sản phẩm quỹ sẽ được định hướng phát triển đa dạng hơn, gắn với nhu cầu vốn của nền kinh tế, trong đó có các lĩnh vực hạ tầng, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Theo bà Vũ Thị Chân Phương, khuôn khổ pháp lý đã bắt đầu mở rộng với các sản phẩm như quỹ đầu tư trái phiếu hạ tầng, quỹ đầu tư công cụ thị trường tiền tệ và những quy định mới đối với quỹ chỉ số, tạo cơ sở để tiếp tục mở rộng hệ sinh thái sản phẩm.

UBCKNN cũng định hướng nâng chuẩn hoạt động của các công ty quản lý quỹ, ứng dụng công nghệ, tăng cường quản trị rủi ro và giám sát đối với các vấn đề như định giá tài sản, thanh khoản và xung đột lợi ích.

Cùng đó, giáo dục tài chính tiếp tục là một nhiệm vụ dài hạn. Cơ quan quản lý sẽ phối hợp với các sở giao dịch, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, hiệp hội và cơ quan truyền thông để phổ biến kiến thức về sản phẩm quỹ, rủi ro, chi phí, thanh khoản cũng như nguyên tắc phân bổ tài sản cho nhà đầu tư.

Một hướng lớn khác là chủ động hội nhập quốc tế và thu hút dòng vốn dài hạn từ các định chế toàn cầu. Theo Chủ tịch UBCKNN, sau nâng hạng, Việt Nam không chỉ hướng tới dòng vốn đầu tư theo chỉ số, mà cần từng bước thu hút thêm dòng vốn chủ động, dài hạn từ các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản và các định chế tài chính lớn trên thế giới.

Bà Vũ Thị Chân Phương nhấn mạnh, trong giai đoạn mới, ngành quỹ cần được nhìn nhận không chỉ là khu vực cung cấp sản phẩm đầu tư, mà là một lực lượng định chế chuyên nghiệp, có vai trò tập hợp nguồn vốn, chuyển hóa thành dòng vốn dài hạn và phân bổ hiệu quả vào nền kinh tế. UBCKNN sẽ tiếp tục đồng hành cùng thị trường, tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát, thúc đẩy đổi mới sản phẩm, phát triển cơ sở nhà đầu tư và tăng cường hội nhập quốc tế; qua đó tạo nền tảng để ngành quỹ phát triển an toàn, minh bạch, chuyên nghiệp và có năng lực cạnh tranh cao hơn./.