Theo báo cáo cập nhật mới nhất của SSI Research, Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) đã tổ chức lại hệ thống Quy tắc chỉ số, có hiệu lực từ ngày 29/9/2026. Cùng với những thông tin về thay đổi cấu trúc và lịch xem xét chỉ số, SSI Research cũng đưa ra dự báo về danh mục VNDiamond trong kỳ rà soát quý IV/2026.

Theo đó, hệ thống Quy tắc chỉ số của HOSE được tổ chức lại thành hai nhóm, gồm Quy tắc chỉ số chung và các Quy tắc chỉ số cụ thể. Quy tắc chỉ số chung được áp dụng thống nhất cho tất cả các chỉ số, quy định về trách nhiệm quản lý, vận hành; các định nghĩa và lịch xem xét định kỳ; nguyên tắc sàng lọc và điều chỉnh rổ chỉ số; phương pháp tính chỉ số giá, chỉ số tổng thu nhập và chính sách công bố thông tin.

Trong khi đó, các Quy tắc chỉ số cụ thể quy định những nội dung riêng của từng chỉ số hoặc nhóm chỉ số như tên chỉ số, ngày và điểm cơ sở, tần suất xem xét định kỳ, tiêu chí lựa chọn cổ phiếu thành phần và giới hạn tỷ trọng. Những nội dung không được quy định tại Quy tắc chỉ số cụ thể sẽ áp dụng theo Quy tắc chỉ số chung.

Một thay đổi đáng chú ý khác là HOSE thống nhất lịch xem xét định kỳ của các chỉ số theo một khung thời gian chung. Theo đó, kết quả rà soát sẽ được công bố sau một tháng kể từ ngày chốt dữ liệu và danh mục mới có hiệu lực sau hai tuần kể từ ngày công bố kết quả.

Bên cạnh việc tổ chức lại hệ thống quy tắc, HOSE cũng có một số điều chỉnh kỹ thuật. Đối với VNAllshare, theo Quy tắc chỉ số phiên bản 4.1, trong các kỳ xem xét tháng 4 và tháng 10, những cổ phiếu có tỷ lệ free-float chưa làm tròn dưới 10% và giá trị vốn hóa free-float dưới 2.000 tỷ đồng có thể bị loại khỏi chỉ số. SSI Research cho rằng, cơ chế này có thể làm thay đổi thành phần của VN30 và VNDiamond trong các kỳ rà soát tương ứng.

Các cổ phiếu trong rổ chỉ số chính thức và dự phòng cũng tiếp tục được theo dõi từ ngày chốt dữ liệu đến ngày hiệu lực. Theo Quy tắc chỉ số chung của HOSE, cổ phiếu thuộc diện cảnh báo do vi phạm công bố thông tin, kiểm soát, hạn chế hoặc tạm ngừng giao dịch, đình chỉ giao dịch, hủy niêm yết hoặc thuộc các trường hợp khác theo quy định có thể bị loại và được thay thế. Trường hợp tạm ngừng giao dịch để thực hiện sự kiện doanh nghiệp không thuộc diện này.

Về dự báo chỉ số VNDiamond quý IV/2026, SSI Research đưa ra ước tính dựa trên dữ liệu chốt ngày 30/9. Kết quả rà soát dự kiến được công bố ngày 2/11 và danh mục mới có hiệu lực từ ngày 16/11/2026.

Theo đó, SSI Research dự báo, KDH có khả năng bị loại khỏi VNDiamond. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại KDH đã giảm từ 28,9% xuống 23,6% kể từ kỳ rà soát gần nhất. Đồng thời, tỷ lệ sở hữu nước ngoài trên tổng room ngoại bình quân 12 tháng gần nhất của cổ phiếu này đạt 53%, thấp hơn mức yêu cầu 65%.

KDH đã nằm trong rổ chờ loại tại kỳ rà soát trước. Do đó, SSI Research dự báo cổ phiếu này có thể bị loại hoàn toàn khỏi VNDiamond trong kỳ quý IV. SSI Research cũng không dự kiến có cổ phiếu mới được bổ sung. Nếu kịch bản này diễn ra, VNDiamond sẽ còn 17 cổ phiếu, gồm 9 cổ phiếu ngân hàng và 8 cổ phiếu ngoài ngân hàng.

Hiện có 6 quỹ ETF theo dõi VNDiamond Index, gồm DCVFMVN Diamond, MAFM VNDiamond, BVFVN Diamond, KIM Growth Diamond, ABF VNDiamond và VFCVN Diamond. Tính đến ngày 30/9/2026, tổng tài sản quản lý của các quỹ này ước đạt 11.200 tỷ đồng, tương đương khoảng 430,5 triệu USD.

Trong đó, DCVFMVN Diamond ETF tiếp tục chiếm phần lớn quy mô với tổng tài sản ròng khoảng 10.800 tỷ đồng, tương đương 415 triệu USD và 327,6 triệu chứng chỉ quỹ đang lưu hành. Từ đầu năm đến cuối tháng 9, quỹ ghi nhận dòng vốn ròng âm 921,5 tỷ đồng; NAV trên mỗi chứng chỉ quỹ giảm 14,4%, trong khi quy mô tài sản quản lý giảm 20,6%.

Từ dự báo thay đổi danh mục VNDiamond, SSI Research ước tính, hoạt động cơ cấu của 6 ETF mô phỏng chỉ số có thể tạo ra lượng giao dịch đáng kể tại một số cổ phiếu. Xét theo giá trị, GMD được ước tính mua vào khoảng 225 tỷ đồng, tiếp theo là PNJ (114 tỷ đồng) và REE (97 tỷ đồng). Ở chiều ngược lại, FPT có thể bị bán khoảng 327 tỷ đồng, tiếp theo là ACB (-178 tỷ đồng), MSB (-145 tỷ đồng) và KDH (-69 tỷ đồng).

Nếu quy đổi quy mô giao dịch dự kiến theo số ngày giao dịch, REE đứng đầu chiều mua với khoảng 3,81 ngày, tiếp đến là GMD với 2,41 ngày và BMP với 1,87 ngày. Ở chiều bán, khối lượng ước tính tương ứng khoảng 1 ngày giao dịch đối với MSB, 0,98 ngày với KDH, 0,63 ngày với FPT và 0,56 ngày với ACB./.