PV: Thưa ông, thị trường bảo hiểm, nhất là bảo hiểm nhân thọ (BHNT) đang nhận được sự quan tâm rất lớn của dư luận. Là một chuyên gia có nhiều kinh nghiệm về bảo hiểm, ông có thể chia sẻ quan điểm của mình về thị trường BHNT của Việt Nam hiện nay?

Ông Trần Nguyên Đán

Ông Trần Nguyên Đán: Quy mô của thị trường BHNT của Việt Nam hiện nay lớn hơn rất nhiều so với trước đây. Tuy nhiên, thị trường vẫn có những tồn tại về chất lượng tư vấn đại lý bảo hiểm, cũng như việc nhiều khách hàng không đọc kỹ hợp đồng trước khi mua. Đây là những vấn đề chúng ta cần thay đổi, để thị trường không chỉ tăng trưởng mà còn phát triển, nhất là khâu đào tạo và tư vấn của đại lý bảo hiểm.

Về mặt pháp lý, khuôn khổ pháp lý của thị trường BHNT của Việt Nam theo tôi là tương đối đầy đủ. Tuy nhiên, khâu tuân thủ và giám sát tuân thủ cần phải đẩy mạnh hơn nữa.

Chúng ta không thể phủ định là chất lượng tư vấn nhiều đại lý bảo hiểm ngày càng tốt hơn với sự hỗ trợ của các công cụ về công nghệ. Tuy nhiên, thực tế dư luận đã có những phản ánh, thậm chí là một số ý kiến bày tỏ góc nhìn phản cảm đối với BHNT. Chúng ta cũng cần nghiêm túc xem lại chất lượng tư vấn khách hàng của các doanh nghiệp (DN) bảo hiểm (DNBH). Tôi cho rằng, những phản ánh, ý kiến, bình luận đó không phải là số đông, song rõ ràng cần hành động để chấn chỉnh hoạt động các đại lý bảo hiểm. Theo quan sát của tôi, hiện nay, nhiều công ty BHNT tập trung đào tạo có sự thiên lệch cho các đại lý của mình về kỹ năng bán hàng, thông tin sản phẩm, kỹ năng quản lý đội nhóm… Hay nói một cách khác, nhiều DN chú trọng đào tạo kỹ năng bán hàng nhiều hơn là trang bị kiến thức nền về bảo hiểm cho các đại lý.

PV: Một vấn đề cũng được nhắc nhiều thời gian qua, đó là hợp đồng BHNT, nhất là dạng hợp đồng bảo hiểm liên kết đầu tư rất dài, chuyên ngành, phức tạp và khó hiểu. Theo ông, có cách nào để thay đổi điều này hay không? Trên thế giới thì hợp đồng bảo hiểm như thế nào, thưa ông?

Ông Trần Nguyên Đán: Thực ra, thị trường bảo hiểm nói chung và BHNT của Việt Nam còn khá non trẻ. Vì thế, phần lớn các hợp đồng BHNT ở Việt Nam đều là kế thừa từ thị trường quốc tế. Hợp đồng BHNT là một dạng hợp đồng có tính quốc tế rất cao, có nghĩa là phần lớn các điều khoản phải tuân theo nguyên tắc, chuẩn tắc chung, nên DNBH không thể tùy tiện thay đổi. Vì vậy, những nguyên tắc chung, các điều khoản chính đều được cơ quan quản lý thẩm duyệt nhằm đảm bảo cao nhất tính khả thi và bảo vệ bên mua bảo hiểm.

Nói một cách nôm na rằng, hợp đồng BHNT sẽ mang tính chuyên môn cao, phức tạp là do bản chất của loại hình dịch vụ tài chính này. Không phải nó phức tạp, khó hiểu, chuyên sâu ở riêng Việt Nam mà ở quốc gia nào cũng có những điều khoản, nguyên tắc, quy tắc tương tự.

Các doanh nghiệp bảo hiểm cần nâng cao chất lượng tư vấn cho khách hàng. Ảnh: TL

Chính vì vậy, để thị trường BHNT phát triển, chúng ta không chỉ cần một đội ngũ đại lý tư vấn đủ lớn mà còn phải đủ mạnh. Chúng ta nếu đào tạo kiến thức pháp lý, kiến thức nền về bảo hiểm, hay đạo đức nghề nghiệp… chưa đảm bảo chất lượng, thì rõ ràng các đại lý sẽ khó giải thích được cặn kẽ hoặc tư vấn đúng về các điều khoản trong hợp đồng cho khách hàng trước khi họ đặt bút ký mua sản phẩm.

Tôi cho rằng, chúng ta sẽ rất khó để làm đơn giản hóa các điều khoản trong hợp đồng BHNT. Bởi hợp đồng BHNT là một dạng giao kết cho những vấn đề có thể xảy ra trong tương lai, nhiều điều khoản được xây dựng dựa trên sự tưởng tượng về các sự cố chưa hình thành, nên không đầy đủ, cụ thể thì không thể áp dụng khi thực tế xảy ra.

PV: Vậy theo ông, chúng ta phải làm thế nào để tăng chất lượng khâu tư vấn của các đại lý bảo hiểm, để khách hàng hiểu thật rõ các nguyên tắc điều khoản quy định trong hợp đồng trước khi mua?

Ông Trần Nguyên Đán: Như tôi đã chia sẻ ở trên, các quy định pháp lý đã tương đối đầy đủ và chặt chẽ, nên về phía cơ quan quản lý cần tăng cường khâu giám sát và tăng cường chế tài xử phạt nghiêm của DN để xảy ra sai phạm trong đào đạo, kiểm soát hoạt động tư vấn của các đại lý.

Về phía các DN, bên cạnh công tác tăng cường chất lượng đào tạo cho các đại lý, cần cố gắng hơn nữa trong việc sáng tạo ra các hình thức, công cụ, sản phẩm minh họa, trực quan… để hỗ trợ các đại lý tư vấn hiệu quả dễ hiểu hơn cho khách hàng.

Tuy vậy, tôi muốn nhấn mạnh rằng, quan trọng nhất vẫn là khách hàng cần phải dành thời gian để đọc kỹ các điều khoản trong hợp đồng bảo hiểm.

PV: Xin cảm ơn ông!