Phí bảo hiểm chưa phục hồi, “kho” đầu tư tạo “bệ đỡ”

Khảo sát các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ vào cuối tháng 9/2026 cho thấy, do AIA mới công bố báo cáo sơ bộ, chưa có dữ liệu quy mô danh mục đầu tư, trong khi MB Life, Manulife và Techcom Life chưa công bố báo cáo tài chính bán niên. Dù vậy, số liệu chi tiết từ 16/20 doanh nghiệp phần nào phác họa rõ nét bức tranh kinh doanh toàn thị trường.

Thị trường bảo hiểm nhân thọ vẫn đang từng bước tìm lại điểm cân bằng, với phí bảo hiểm gốc đạt 53.653 tỷ đồng, giảm 6,3% so với cùng kỳ. Hoạt động khai thác mới cũng đang dần thích ứng với trạng thái mới của thị trường.

Nguồn: Báo cáo bán niên 2026 các doanh nghiệp. Đồ họa: Ánh Tuyết

Theo Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính), tổng doanh thu phí bảo hiểm khai thác mới trong 6 tháng 2026 đạt hơn 10.787 tỷ đồng, giảm 17,33% cùng kỳ. Trong đó, top 5 doanh nghiệp dẫn đầu gồm: Bảo Việt Nhân thọ với 21,37% thị phần; tiếp đến là AIA 10,14%; Daiichi 9,7%; Manulife 9,45%, Techcom Life 8,85%...

Tuy nhiên, bức tranh tài chính đã xuất hiện những tín hiệu khả quan, với hoạt động đầu tư tài chính trở thành “điểm tựa” đáng kể cho kết quả kinh doanh.

Chia sẻ với phóng viên, đại diện một doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ cho biết, doanh thu phí khai thác mới tại một số doanh nghiệp vẫn giảm mạnh. Trong bối cảnh đó, nguồn tiền gửi và danh mục đầu tư được tích lũy qua nhiều năm đang trở thành nguồn lực quan trọng, giúp các doanh nghiệp duy trì kết quả kinh doanh và bù đắp phần nào áp lực từ hoạt động bảo hiểm cốt lõi.

Cũng theo vị này, thị trường cũng đang chuyển động theo hướng thích ứng với bối cảnh mới. Khi kênh phân phối bảo hiểm qua ngân hàng (bancassurance) thu hẹp và một số ngân hàng chuyển sang tự chủ kinh doanh bảo hiểm, các doanh nghiệp bảo hiểm đang đẩy mạnh kênh số, mở rộng hợp tác với các nền tảng và đối tác công nghệ, qua đó, đa dạng hóa kênh phân phối và tìm kiếm dư địa tăng trưởng mới, dù mới chỉ ghi nhận kết quả bước đầu.

Quả thực, điểm sáng đáng chú ý của các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ nửa đầu năm nằm ở hoạt động đầu tư tài chính. Đến cuối tháng 6/2026, tổng các khoản đầu tư của nhóm khảo sát đạt hơn 687.046 tỷ đồng, tăng 6,1% so với cuối năm 2025. Trong đó, đầu tư dài hạn đạt hơn 561.069 tỷ đồng, chiếm 81,7% tổng danh mục và tăng 12,1%; đầu tư ngắn hạn giảm 14,3%, còn gần 125.977 tỷ đồng, chiếm 18,3%.

Dù doanh thu phí bảo hiểm gốc chưa trở lại quỹ đạo tăng trưởng, danh mục đầu tư vẫn mở rộng tích cực, bởi nguồn vốn đầu tư không chỉ đến từ phí thu trong kỳ, mà còn từ nguồn tích lũy qua nhiều năm, dòng tiền của các hợp đồng hiện hữu và lợi nhuận được tái đầu tư.

Đây cũng là lợi thế đặc thù của các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ với hợp đồng kéo dài nhiều năm, tạo nguồn vốn dài hạn, vừa được đầu tư trở lại nền kinh tế, vừa tạo nguồn thu ổn định cho doanh nghiệp.

Lợi nhuận tài chính khởi sắc, linh hoạt danh mục đón cơ hội mới

Hiệu quả đầu tư thể hiện rõ khi lợi nhuận gộp từ hoạt động tài chính tăng 24,7% trong 6 tháng đầu năm, trong khi lợi nhuận gộp từ hoạt động bảo hiểm giảm gần 20%, góp phần đưa lợi nhuận trước thuế của nhóm doanh nghiệp khảo sát tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ.

Đi sâu vào nhóm doanh nghiệp có lợi nhuận gộp từ hoạt động tài chính cao nhất nhóm khảo sát, có thể thấy hiệu quả tài chính cải thiện song hành với xu hướng mở rộng hoặc cơ cấu lại danh mục đầu tư theo hướng dài hạn.

Theo đó, Prudential nổi bật khi lợi nhuận gộp từ hoạt động tài chính đạt 5.696,7 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026, tăng 46,2% so với cùng kỳ.

Bảo Việt Nhân thọ có quy mô danh mục đầu tư lớn nhất trong nhóm, đạt hơn 273.624 tỷ đồng, tăng 9% so với cuối năm 2025. Lợi nhuận gộp từ hoạt động tài chính đạt 5.584,9 tỷ đồng, tăng 19,5% so với cùng kỳ.

Daiichi Life cũng nổi bật về quy mô, khi lợi nhuận gộp từ hoạt động tài chính đạt 1.819,6 tỷ đồng, chỉ sau Prudential và Bảo Việt Nhân thọ. Tổng danh mục đầu tư đạt hơn 71.418 tỷ đồng, tăng 12,5%.

Ở nhóm tăng mạnh, lợi nhuận gộp từ hoạt động tài chính của Phú Hưng Life tăng 46,4%; Prudential tăng 46,2%; Sun Life tăng 41,1%; Hanwha Life tăng 28,1%...

Ông Đặng Nguyễn Trường Tài - Giám đốc đầu tư Công ty TNHH MTV Quản lý Quỹ Daiichi Life Việt Nam (DFVN) cho biết, công ty duy trì sự linh hoạt cần thiết trong quá trình triển khai đầu tư, nhằm nắm bắt những cơ hội xuất hiện ở từng giai đoạn của chu kỳ kinh tế và thị trường tài chính.

“Việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam không chỉ góp phần thu hút thêm dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước, mà còn thúc đẩy tính minh bạch, thanh khoản và chất lượng của thị trường vốn. Đây là những yếu tố quan trọng giúp mở rộng cơ hội đầu tư đối với các nhà đầu tư tổ chức như doanh nghiệp bảo hiểm” - ông Tài nhấn mạnh.

Tương tự, bà Ant Lo (Lo, Mei-Fang) - Tổng giám đốc Fubon Life Việt Nam cũng nhấn mạnh, chiến lược đầu tư của Fubon Life Việt Nam luôn lấy việc bảo vệ quyền lợi của khách hàng và duy trì nền tảng tài chính vững mạnh làm nguyên tắc cao nhất.

“Đội ngũ đầu tư của Fubon Life duy trì mức độ linh hoạt cao, chủ động điều chỉnh cơ cấu phân bổ tài sản theo diễn biến thị trường, qua đó, trên nền tảng quản trị rủi ro nghiêm ngặt, tạo ra nguồn thu đầu tư ổn định cho công ty” - lãnh đạo Fubon Life nêu rõ.