Từng bước xác lập khung quản trị dữ liệu chuẩn hóa

Theo ông Nguyễn Việt Hà - Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số (Bộ Tài chính), Bộ Tài chính đã chủ động, tích cực, tập trung triển khai nhiều công việc liên quan đến thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. Đến nay, Bộ đã hoàn thành 94% số nhiệm vụ được giao trên tổng số 362 nhiệm vụ, kết quả thực hiện đã bám sát các mục tiêu, yêu cầu đề ra.

Là cơ quan quản lý khối lượng dữ liệu lớn trong nhiều lĩnh vực trọng yếu như ngân sách nhà nước, thuế, hải quan, kho bạc, bảo hiểm xã hội, chứng khoán, giá, tài sản công, đấu thầu, doanh nghiệp và thống kê, Bộ Tài chính đã tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm xây dựng nền tảng dữ liệu thống nhất, liên thông và có khả năng khai thác hiệu quả.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Bộ Tài chính đã chủ động hoàn thiện thể chế, ban hành Kế hoạch chuyển đổi số năm 2026. Ảnh: Đức Thanh

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Bộ Tài chính đã chủ động hoàn thiện thể chế, ban hành Kế hoạch chuyển đổi số năm 2026, Chương trình triển khai Đề án 06 giai đoạn 2026–2030, Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Hệ thống Từ điển dữ liệu phiên bản 1.0; duy trì vận hành ổn định hạ tầng số, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và các nền tảng số phục vụ công tác quản lý, điều hành.

Một trong những nét bứt phá quan trọng hàng đầu trong nửa đầu năm 2026 là việc hoàn thiện hành lang pháp lý và bộ máy chỉ đạo công tác quản trị dữ liệu. Thực hiện kết luận của Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu, ngày 24/2/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 336/QĐ-BTC thành lập Ban Chỉ đạo về dữ liệu của Bộ Tài chính do Bộ trưởng làm Trưởng ban, Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm làm Phó Trưởng ban Thường trực.

Ngay sau khi thành lập, Ban Chỉ đạo đã nhanh chóng ban hành Quy chế hoạt động (Quyết định số 21/QĐ-BCĐDLBTC) và Kế hoạch hoạt động năm 2026 (Quyết định số 23/QĐ-BCĐDLBTC) nhằm thống nhất công tác điều hành.

Đặc biệt, ngày 29/5/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính chính thức ký Quyết định số 1323/QĐ-BTC ban hành Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Hệ thống Từ điển dữ liệu của Bộ Tài chính (phiên bản 1.0). Đây được coi là “kim chỉ nam” về mặt kỹ thuật và pháp lý, giúp chuẩn hóa ngôn ngữ dữ liệu toàn ngành, xóa bỏ tình trạng phân tán thông tin.

Hoàn thành và khai thác 13/16 cơ sở dữ liệu theo lộ trình

Thực hiện Nghị quyết số 214/NQ-CP và Nghị quyết số 11/NQ-CP của Chính phủ, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ xây dựng và vận hành 16 cơ sở dữ liệu quốc gia (CSDLQG) và chuyên ngành (trong đó 3 CSDL hoàn thành trong năm 2025, 10 CSDL hoàn thành trong năm 2026 và 1 CSDL hoàn thành trong năm 2027).

Đến nay, Bộ đã hoàn thành và đưa vào khai thác 13/16 CSDL. Đối với 3 CSDL còn lại (bao gồm CSDLQG về quy hoạch; CSDLQG về đầu tư nước ngoài và đầu tư ra nước ngoài; CSDLQG về khu công nghiệp, khu kinh tế), Bộ đang tập trung triển khai bảo đảm đúng tiến độ đề ra.

Đánh giá về hiệu quả của việc đưa dữ liệu vào thực tiễn quản lý, đại diện Lãnh đạo Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số chia sẻ: “Trong nội bộ ngành, CSDLQG về tài chính đang đóng vai trò là Nền tảng tài chính số quốc gia, tích hợp toàn bộ thông tin nghiệp vụ từ các đơn vị. Dữ liệu được đồng bộ và đối soát tự động theo cơ chế nghiêm ngặt, bảo đảm tiêu chí 'đúng, đủ, sạch, sống'".

Không chỉ dừng lại ở phạm vi quản lý nội bộ, Bộ Tài chính còn đẩy mạnh việc kết nối, chia sẻ nguồn tài nguyên dữ liệu này phục vụ điều hành kinh tế - xã hội tại các địa phương.

Ngày 16/4/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn số 4760/BTC-CNTT gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc hướng dẫn khai thác dữ liệu ngành Tài chính phục vụ Trung tâm Điều hành thông minh (IOC) cấp tỉnh.

Theo đó, Bộ cấp tài khoản truy cập trực tiếp cho các địa phương đối với 7 nhóm dữ liệu cốt lõi: Thu - chi ngân sách nhà nước; giải ngân vốn đầu tư công; trị giá xuất nhập khẩu; tình hình hoạt động của doanh nghiệp; tình hình hợp tác xã; các chỉ tiêu quản lý đấu thầu; các thông tin chỉ đạo điều hành tài chính địa phương.

Tính đến thời điểm hiện tại, đã có 21 tỉnh, thành phố hoàn thành việc cấp tài khoản kết nối và khai thác thành công nguồn dữ liệu này, giúp công tác chỉ đạo điều hành tại địa phương được thực thi trên cơ sở dữ liệu thời gian thực.

Việc xây dựng thành công nền tảng dữ liệu số thống nhất không chỉ hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền tài chính hiện đại, minh bạch mà còn khẳng định vai trò tiên phong của Bộ Tài chính trong chiến lược chuyển đổi số quốc gia.

Hướng tới nguyên tắc “Dữ liệu thu thập một lần, sử dụng nhiều lần”

Thời gian tới, Bộ Tài chính tích cực chuẩn bị triển khai các dự án công nghệ thông tin quy mô lớn trong các lĩnh vực trọng yếu như thuế, hải quan, kho bạc, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để tiếp tục dịch chuyển, tích hợp các hệ thống thông tin lên Trung tâm Dữ liệu quốc gia.

Bộ Tài chính cũng sẽ tiếp tục đánh giá toàn diện hiện trạng các CSDL về tính “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, kết nối, dùng chung”; trên cơ sở đó đề xuất phương án hợp nhất/tách/xây dựng thêm CSDL phục vụ nghiệp vụ, giải quyết thủ tục hành chính và chỉ đạo, điều hành theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo của Chính phủ.

Cùng với đó, rà soát, đề xuất bổ sung các CSDL, nền tảng quan trọng vào danh mục nền tảng số dùng chung quốc gia, bảo đảm kiến trúc và dữ liệu đồng bộ, liên thông từ Trung ương đến cơ sở. Trong xây dựng, nâng cấp các CSDL phải đảm bảo tuân thủ các yêu cầu và phù hợp với Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Hệ thống Từ điển dữ liệu của Bộ Tài chính.

Theo định hướng của Bộ Tài chính, dữ liệu sẽ tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình cải cách hành chính và chuyển đổi số. Nguyên tắc “dữ liệu thu thập một lần, sử dụng nhiều lần” sẽ được triển khai xuyên suốt nhằm tăng cường chia sẻ, tái sử dụng dữ liệu, cắt giảm thủ tục hành chính, nâng cao tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình và đổi mới quy trình quản lý. Qua đó, dữ liệu sẽ thực sự trở thành nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế số, đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia trong lĩnh vực tài chính.