Thu ngân sách 8 tháng ước đạt trên 2 triệu tỷ đồng

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, 8 tháng qua, kinh tế Việt Nam tiếp tục đi lên trong bối cảnh nhiều biến động bất lợi. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trên hầu hết các lĩnh vực; nhiều điểm nghẽn được khơi thông, các động lực truyền thống được phát huy và các động lực mới được thúc đẩy. Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất tăng từ 51,8 điểm trong tháng 6 lên 52,9 điểm trong tháng 7, đánh dấu tháng thứ 13 liên tiếp trên 50 điểm, cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh tiếp tục mở rộng.

Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Phương Anh

Các động lực tăng trưởng chủ yếu đều có những chuyển biến tích cực. Giải ngân vốn đầu tư công 8 tháng ước đạt 509,6 nghìn tỷ đồng, bằng 49,8% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ khoảng 100,4 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối. Vốn FDI đăng ký đạt 40,6 tỷ USD, tăng 55,4%; vốn thực hiện đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12%. Đáng chú ý, Việt Nam tiếp tục thu hút các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực điện tử, bán dẫn, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, thể hiện vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghệ cao toàn cầu.

Cùng với đó, thị trường trong nước tiếp tục mở rộng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 8 tháng tăng 13,3%; khách quốc tế đạt trên 15,9 triệu lượt, tăng 14,4%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7%; trong đó, xuất khẩu tăng 22,4% và nhập khẩu tăng 35,3%, đều là mức tăng cao nhất từ năm 2021 đến nay.

Một điểm tựa quan trọng khác là cân đối ngân sách. Thu ngân sách nhà nước 8 tháng ước đạt gần 2,03 triệu tỷ đồng, bằng 80,2% dự toán và tăng 16,2% so với cùng kỳ. Kết quả này đạt được trong khi đã thực hiện miễn, giảm khoảng 158,2 nghìn tỷ đồng và gia hạn khoảng 51 nghìn tỷ đồng thuế, phí để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Dư địa tài khóa còn được thể hiện ở việc bội chi cả năm ước khoảng 3,6% GDP, trong phạm vi dự toán; nợ công dự kiến ở mức 35 - 36% GDP, thấp hơn nhiều so với giới hạn cho phép.

Tăng trưởng chưa lan tỏa đồng đều

Tuy nhiên, bên cạnh những điểm sáng tăng trưởng, nền kinh tế vẫn còn những thách thức lớn cần được nhìn nhận thận trọng.

Trước hết, tăng trưởng chưa lan tỏa đồng đều. Một số ngành chế biến, chế tạo sử dụng nhiều lao động như dệt may, da giày, đồ gỗ, chế biến thực phẩm còn khó khăn. Khu vực dịch vụ chưa có sự bứt phá và tăng thấp hơn nhiều so với kịch bản. Tổng mức bán lẻ sau khi loại trừ yếu tố giá chỉ tăng 7,6%, cho thấy sức mua thực tế chưa cao.

Xuất nhập khẩu tăng mạnh, nhưng đã nhập siêu 20,46 tỷ USD trong 8 tháng và đây là tháng thứ 9 liên tiếp nhập siêu. Cơ cấu xuất khẩu vẫn bộc lộ sự chênh lệch: doanh nghiệp FDI xuất khẩu 300,37 tỷ USD, tăng 26,9% và chiếm 80,1% tổng kim ngạch; doanh nghiệp trong nước chỉ chiếm 19,9%. Khu vực FDI xuất siêu 8,68 tỷ USD, trong khi doanh nghiệp trong nước nhập siêu 30,17 tỷ USD.

Áp lực lạm phát trong những tháng cuối năm cũng rất lớn. CPI bình quân 8 tháng tăng 4,45% so với cùng kỳ, đã tiến sát mục tiêu cả năm khoảng 4,5%. Cùng với yếu tố mùa vụ và kỳ vọng lạm phát, dư địa điều hành giá không còn rộng.

Thị trường tài chính, tiền tệ chịu sức ép khi huy động vốn đến ngày 22/8 tăng 7,97%, thấp hơn mức tăng 9,71% của dư nợ tín dụng. Tỷ lệ tín dụng trên GDP ở mức cao, lãi suất cho vay chịu áp lực tăng, trong khi khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp vẫn còn khó khăn.

Đầu tư công, dù đã cải thiện, vẫn chưa phát huy đầy đủ vai trò dẫn dắt. Đến hết tháng 8, giải ngân các dự án giao thông trọng điểm mới đạt 31,7% kế hoạch, trong đó có 12 dự án, dự án thành phần giải ngân dưới 5%. Nhiều dự án tiếp tục vướng mặt bằng, tái định cư, nguồn vật liệu và giá nhân công.

Đáng lưu ý hơn là yếu tố năng lực thực thi. Trong báo cáo, Bộ Tài chính nhận định, thể chế, pháp luật đã cơ bản được tháo gỡ, nhưng năng lực tổ chức thực thi cần tiếp tục cải thiện. Tình trạng nợ văn bản quy định chi tiết chưa được khắc phục triệt để; việc hướng dẫn các thủ tục đã phân cấp cho địa phương còn chậm; cùng một quy định vẫn có cách hiểu khác nhau. Đây là khoảng cách giữa một chính sách đã ban hành và nguồn lực thực sự được đưa vào nền kinh tế.

Bức tranh trên cho thấy, kinh tế 8 tháng đã tạo được nền tảng tích cực, nhưng 4 tháng cuối năm sẽ là phép thử quyết định. Khi dư địa chính sách thu hẹp và sức ép bên ngoài gia tăng, tốc độ tăng trưởng sẽ phụ thuộc ngày càng nhiều vào hiệu quả sử dụng nguồn lực và năng lực tổ chức thực thi. Yêu cầu “rõ việc, rõ người, rõ thời hạn, rõ hiệu quả và rõ trách nhiệm” cần được chuyển thành tiến độ cụ thể tại từng dự án, từng bộ, ngành và địa phương.