Nhà mua hàng toàn cầu “đổ bộ” Việt Nam

Những ngày đầu tháng 9/2026, gần 600 nhà mua hàng quốc tế đã đến Việt Nam để tìm kiếm nhà cung ứng trong nhiều lĩnh vực như thực phẩm, may mặc, thủy sản, điện tử, đồ gỗ... Đây là năm thứ tư liên tiếp các nhà mua hàng toàn cầu tham dự sự kiện Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế (VIS 2026) do Bộ Công thương phối hợp với TP. Hồ Chí Minh tổ chức.

Số lượng nhà mua hàng tham dự tăng qua từng năm, cùng giá trị các hợp đồng được ký kết ngày càng lớn, cho thấy sức hấp dẫn của nguồn cung Việt Nam, năng lực sản xuất trong nước và mức độ hội nhập ngày càng sâu với thị trường toàn cầu.

Công nhân làm việc tại Nhà máy Samsung Bắc Ninh. Ảnh: An Thư

Tại lễ khai mạc diễn ra sáng 3/9, ông Cha Ji-ho - Giám đốc Trung tâm Mua hàng Việt Nam thuộc Ban Hợp tác chiến lược Samsung Việt Nam nhận định, VIS 2026 là nơi các nhà mua hàng toàn cầu và doanh nghiệp Việt Nam gặp gỡ, mở ra những cơ hội hợp tác mới. Ông Cha Ji-ho cho biết, với Samsung, Việt Nam không chỉ là cứ điểm sản xuất, mà còn là đối tác chiến lược dài hạn, đồng thời là nền tảng kết nối hoạt động sản xuất với nghiên cứu, phát triển trên phạm vi toàn cầu.

Tính đến cuối tháng 6/2026, riêng các pháp nhân sản xuất điện thoại di động của Samsung tại Bắc Ninh và Thái Nguyên đã đạt kim ngạch xuất khẩu lũy kế 500 tỷ USD sau 17 năm hoạt động. Tổng vốn đầu tư lũy kế của Samsung tại Việt Nam đến cuối năm 2025 đạt 24 tỷ USD.

“​​Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp đối tác bản địa chính là năng lực cạnh tranh của chuỗi cung ứng Samsung” - ông Cha Ji-ho nhấn mạnh. Ông cho rằng, sự phát triển của ngành công nghiệp Việt Nam gắn liền với tăng trưởng bền vững của Samsung. Đây cũng là nền tảng để xây dựng chuỗi cung ứng lớn mạnh, minh bạch và bền vững hơn.

Nhìn lại chặng đường đã qua, không khó để thấy, quy mô ngoại thương và ngành sản xuất đã có một bước tiến dài qua 4 thập kỷ. Năm 1986, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam mới đạt gần 3 tỷ USD (xuất khẩu khoảng 789 triệu USD, nhập khẩu khoảng 2,16 tỷ USD), thì sau 40 năm, bức tranh đã thay đổi căn bản. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt hơn 930 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024, trong đó xuất khẩu đạt trên 430 tỷ USD. Việt Nam đã vươn lên nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới.

“Những con số trên không chỉ phản ánh sự gia tăng về quy mô. Quan trọng hơn, đó là một quá trình chuyển đổi sâu sắc” - ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) khẳng định.

Cụ thể, đó là sự chuyển đổi từ nền kinh tế tương đối khép kín sang nền kinh tế có độ mở cao; từ xuất khẩu các sản phẩm có hàm lượng chế biến thấp sang các nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo; từ một số thị trường truyền thống sang mạng lưới quan hệ thương mại rộng khắp; từ hoạt động ngoại thương chủ yếu do một số doanh nghiệp thực hiện sang sự tham gia ngày càng sâu rộng của doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế...

Chỉ tính riêng hai nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và điện thoại, linh kiện, kim ngạch xuất khẩu sau 8 tháng năm 2026 đã đạt gần 150 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện vượt 101 tỷ USD, chỉ còn cách kết quả của cả năm 2025 khoảng 15 tỷ USD.

Các nhà máy của những tập đoàn nước ngoài liên tục vận hành, đưa lượng lớn hàng điện tử từ Việt Nam ra thị trường toàn cầu cho thấy, Việt Nam đang trở thành một trung tâm sản xuất, xuất khẩu điện tử quan trọng.

Tại Bắc Ninh - một trong những cứ điểm sản xuất lớn của Samsung, các nhà máy thường xuyên vận hành 3 ca để đáp ứng lượng đơn hàng lớn dịch chuyển về Việt Nam. Theo ông Ngô Chí Quang - Phó Giám đốc Sở Công thương Bắc Ninh, hoạt động sản xuất liên tục góp phần tạo nên mức tăng trưởng ấn tượng của xuất khẩu điện tử.

Những con số trên đã góp phần khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong mạng lưới sản xuất của các tập đoàn công nghệ quốc tế.

Thích ứng với tiêu chuẩn toàn cầu

Đối mặt với rào cản thuế quan và các quy định kỹ thuật ngày càng khắt khe, Việt Nam vẫn chứng minh được vai trò “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Năng lực sản xuất, giá cả cạnh tranh tiếp tục giúp hàng Việt thu hút đơn hàng từ Mỹ, EU, Nhật Bản, Trung Quốc...

Nhờ đó, 8 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt kỷ lục 770,14 tỷ USD, cao nhất trong 8 tháng từ trước đến nay, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm 2025, tương ứng tăng gần 172 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu tăng 68,7 tỷ USD, nhập khẩu tăng 103,18 tỷ USD.

Các nhà sản xuất Việt Nam đã cung ứng 122 tỷ USD hàng hóa cho thị trường Mỹ, tăng 23,2%; 54,2 tỷ USD cho Trung Quốc, tăng 29,4%; 44,3 tỷ USD cho EU, tăng 19,7% và 30,7 tỷ USD cho ASEAN, tăng 20,1%.

Tuy nhiên, tăng trưởng xuất khẩu và sự tín nhiệm của nhà mua hàng toàn cầu chưa phải bảo chứng cho tính bền vững dài hạn. Yêu cầu từ các thị trường ngày càng cao, buộc doanh nghiệp phải nâng chuẩn sản xuất, minh bạch xuất xứ, giảm phát thải và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội.

Tại lễ khai mạc VIS 2026, đại diện Samsung cũng khuyến nghị doanh nghiệp Việt Nam thích ứng nhanh với những thay đổi này. Theo ông Cha Ji-ho, giờ đây, các nhà mua hàng toàn cầu không chỉ quan tâm đến giá, mà còn yêu cầu thời gian giao hàng ổn định, chất lượng nhất quán, khả năng đáp ứng nhanh các tiêu chuẩn kỹ thuật, quản trị dữ liệu minh bạch và phát triển bền vững.

Đặc biệt, đà tăng trưởng mạnh mẽ của xuất nhập khẩu đang tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam chinh phục mốc hơn 1.000 tỷ USD kim ngạch thương mại vào cuối năm nay.

Nguồn: Cục Thống kê (Bộ Tài chính). Đồ họa: Phương Anh