Hiện đại hóa công tác kiểm tra hàng xuất nhập khẩu qua soi container

(TBTCO) - Kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu bằng máy soi container là một trong những chỉ tiêu cải cách, hiện đại hóa hoạt động nghiệp vụ hải quan. Phương thức này đã giúp ngành Hải quan phát hiện nhiều vi phạm. Tuy nhiên, những bất cập trong thực tế vẫn còn đặt ra yêu cầu phải có những giải pháp nâng cao hiệu quả.
aa

Khai sai chủng loại, số lượng hàng hóa

Theo thống kê trong quý I/2023, toàn ngành Hải quan đã thực hiện soi chiếu tổng số 20.655 container (trung bình 491 container/ngày); phát hiện nghi vấn 1.128 container (chiếm 5,46% tổng container soi chiếu), phát hiện vi phạm 88 container (chiếm 7,8% tổng container nghi vấn).

Các vi phạm chủ yếu là vận chuyển hàng cấm, khai sai chủng loại, số lượng và nhập hàng không khai báo… Điển hình qua công tác lựa chọn, kiểm tra qua soi chiếu đã phát hiện và bắt giữ 2 lô hàng cất giấu trên 600kg ngà voi từ châu Phi cập cảng Lạch Huyện, Hải Phòng. Cũng qua soi chiếu đã phát hiện 6 lô hàng quá cảnh vi phạm trong tổng số 184 container đối với hàng hóa quá cảnh từ Việt Nam sang Lào và Campuchia.

Ưu điểm của việc kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu bằng máy soi là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, thực tế triển khai công tác này còn nhiều bất cập, hiệu quả chưa cao.

Là một trong những đơn vị được trang bị máy soi container đầu tiên, đến nay, Cục Hải quan Hải Phòng đang quản lý và vận hành 1 máy soi cố định đặt tại Trung tâm máy soi và 5 máy soi di động đặt tại các Cảng VIP Green, Cảng Lạch Huyện, Cảng Nam Đình Vũ, Cảng Đình Vũ và Cảng Tân Vũ.

Cán bộ Cục Hải quan Bình Dương giám sát hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa thông qua hệ thống máy soi container. Ảnh: Phi Vũ
Cán bộ Cục Hải quan Bình Dương giám sát hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa thông qua hệ thống máy soi container. Ảnh: Phi Vũ

Ông Trần Mạnh Hùng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan Hải Phòng nêu vấn đề, hiện nay, hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác soi chiếu chưa đồng bộ. Việc tổ chức triển khai công tác kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu bằng máy soi container chưa thực sự khoa học và hiệu quả, từ việc lựa chọn danh sách container soi chiếu mặc dù đảm bảo định mức soi chiếu theo quy định nhưng chưa trọng tâm, trọng điểm, đến việc soi chiếu và cung cấp kết quả soi chiếu cho các đơn vị liên quan còn nhiều bất cập như gửi kết quả đến chi cục hải quan đăng ký tờ khai không thuộc cục hải quan quản lý máy soi. Điều này dẫn đến hiệu quả công tác soi chiếu chưa cao.

Bên cạnh đó, chưa áp dụng công nghệ thông tin trong công tác kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu bằng máy soi container. Mặt dù Quyết định 3272/QĐ-TCHQ đã có những quy định để ngỏ cho việc thực hiện công tác soi chiếu thông qua hệ thống công nghệ thông tin quản lý. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có hệ thống nào được triển khai riêng cho công tác soi chiếu, mà công chức phải thực hiện gần như thủ công từ việc theo dõi hộp thư điện tử liên tục, nhận danh sách container, cập nhật vào hệ thống, soạn thảo văn bản thông báo gửi cho từng doanh nghiệp kinh doanh cảng, theo dõi việc soi chiếu, thực hiện khóa container trên hệ thống để đảm bảo container soi chiếu có kết quả nghi vấn không bị đưa ra khỏi khu vực giám sát khi chưa thực hiện các thủ tục tiếp theo theo quy định… mất rất nhiều thời gian và nguồn nhân lực.

Bất cập mà Hải Phòng ghi nhận cũng là những vấn đề chung mà các đơn vị khác đang quản lý máy soi container gặp phải.

Kiểm tra hàng hóa xuất, nhập khẩu từ máy soi chiếu

Từ những hạn chế đó, để đạt được mục tiêu năng suất và hiệu quả phát hiện, giảm thiểu chi phí phát sinh cho doanh nghiệp có hàng hóa thuộc diện soi chiếu, giảm tối đa thời gian kiểm tra thực tế hàng hóa nói riêng và thời gian thực hiện thủ tục hải quan nói chung, các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu bằng máy soi container đã được đặt ra.

Tăng máy soi chiếu cho các cửa khẩu

So với cùng kỳ năm 2022, tổng lượng container soi chiếu của toàn ngành trong quý I/2023 tăng 14,42% do các địa bàn bổ sung thêm máy soi chiếu container như: Hải Phòng (2 máy soi); Vũng Tàu (2 máy soi), TP. Hồ Chí Minh (2 máy soi); Lào Cai (1 máy soi), Quảng Trị (1 máy soi).

Trước tiên là rà soát các văn bản quy phạm pháp luật, các văn bản hướng dẫn liên quan đến công tác kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu bằng máy soi container nhằm kiến nghị sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

Cùng với đó đẩy mạnh áp dụng công nghệ thông tin trong việc triển khai thực hiện kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu bằng máy soi container. Việc xây dựng và áp dụng một hệ thống công nghệ thông tin áp dụng cho công tác soi chiếu là vô cùng cần thiết. Điều này một mặt giúp cho việc truyền nhận các thông tin soi chiếu được nhanh chóng, đảm bảo thời gian gửi thông tin soi chiếu đến các doanh nghiệp kinh doanh cảng đúng thời gian theo quy định để chủ động đưa container đi soi chiếu.

Đồng thời, nâng cao hiệu quả công tác quản lý rủi ro trong hoạt động kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu bằng máy soi container. Việc phân tích, đánh giá rủi ro hàng hóa đóng vai trò quan trọng trong việc lựa chọn container soi chiếu. Hay nói cách khác, sản phẩm đầu ra của quản lý rủi ro là nguyên liệu đầu vào của soi chiếu container.

Đặc biệt, tiến tới triển khai thực hiện soi chiếu 24/7 đối với hàng hóa nhập khẩu trong quá trình xếp dỡ. Theo đó, hàng hóa từ phương tiện vận tải nhập cảnh dỡ xuống xe đi đến máy soi container để soi chiếu và đưa đến địa điểm lưu giữ tại cảng sau khi hoàn thành việc soi chiếu. Như vậy sẽ tiết kiệm được chi phí, thời gian nâng hạ, vận chuyển container cho doanh nghiệp kinh doanh cảng, đồng thời tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu khi làm thủ tục hải quan.

Cuối cùng là thường xuyên theo dõi số liệu container soi chiếu tại các cảng, tình hình biến động của hoạt động vận tải hàng hóa đường biển đến địa bàn quản lý. Trên cơ sở đó để điều chuyển và phân bổ địa bàn soi chiếu cho máy soi container một cách phù hợp.

Hồng Vân

Đọc thêm

Những điều người nộp thuế cần biết về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế

Những điều người nộp thuế cần biết về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế

(TBTCO) - Việc tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế được thực hiện theo quy định tại Điều 28 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP và Thông tư số 90/2026/TT-BTC. Theo khuyến nghị của Thuế tỉnh Bắc Ninh, người nộp thuế cần chủ động nộp thuế để tránh bị tạm hoãn xuất cảnh.
Thuế tỉnh Thanh Hóa đẩy mạnh đưa chính sách thuế mới vào cuộc sống, lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật

Thuế tỉnh Thanh Hóa đẩy mạnh đưa chính sách thuế mới vào cuộc sống, lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật

(TBTCO) - Hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (9/11/2026), Thuế tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tuyên truyền, hỗ trợ thiết thực. Trọng tâm là đưa hàng loạt quy định thuế mới có hiệu lực trong năm 2026 nhanh chóng đi vào cuộc sống, đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân thực hiện tốt nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.
Huế: Áp lực thu ngân sách 4.250 tỷ đồng trong 2 tháng để đạt chỉ tiêu thu năm 2026

Huế: Áp lực thu ngân sách 4.250 tỷ đồng trong 2 tháng để đạt chỉ tiêu thu năm 2026

(TBTCO) - 10 tháng đầu năm 2026, thu ngân sách nhà nước (NSNN) của thành phố Huế ước đạt 13.350 tỷ đồng, tăng 13,1% so với cùng kỳ, bằng 83,4% dự toán được HĐND giao và đạt 75,9% mục tiêu phấn đấu.
Thuế tỉnh Sơn La công khai danh sách 114 người nộp thuế nợ hơn 118 tỷ đồng

Thuế tỉnh Sơn La công khai danh sách 114 người nộp thuế nợ hơn 118 tỷ đồng

(TBTCO) - Thuế tỉnh Sơn La vừa công khai danh sách 114 người nộp thuế còn nợ tiền thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước. Tổng số tiền nợ thuế tính đến ngày 31/10/2026 là 118,73 tỷ đồng.
Doanh nghiệp hưởng lợi từ việc Bộ Tài chính công bố 133 thủ tục hải quan và 51 thủ tục thuế

Doanh nghiệp hưởng lợi từ việc Bộ Tài chính công bố 133 thủ tục hải quan và 51 thủ tục thuế

(TBTCO) - Bộ Tài chính công bố danh mục 133 thủ tục hành chính lĩnh vực Hải quan và 51 thủ tục lĩnh vực Thuế được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc. Quy định mở rộng quyền lựa chọn địa điểm giải quyết hồ sơ, giúp giảm thời gian, chi phí đi lại, tạo thuận lợi hơn trong cho doanh nghiệp khi thực hiện nghĩa vụ thuế.
Hải quan tăng thu ngân sách hơn 420 tỷ đồng từ hậu kiểm

Hải quan tăng thu ngân sách hơn 420 tỷ đồng từ hậu kiểm

(TBTCO) - Thống kê trong 1 tháng (từ ngày 15/9 đến 14/10/2026), toàn ngành Hải quan thực hiện 173 cuộc kiểm tra sau thông quan, truy thu và xử phạt 443,97 tỷ đồng, trong đó số tiền thực thu ngân sách đạt 420,78 tỷ đồng.
8 sai sót thường gặp khi bán hàng đa kênh

8 sai sót thường gặp khi bán hàng đa kênh

(TBTCO) - Tám sai sót thường gặp khi bán hàng đa kênh người bán hàng cần chủ động phòng ngừa để an tâm tuân thủ quy định thuế.
Điểm mới về thuế thu nhập cá nhân người làm Freelancer, Affiliate, Kol/Koc… cần lưu ý

Điểm mới về thuế thu nhập cá nhân người làm Freelancer, Affiliate, Kol/Koc… cần lưu ý

(TBTCO) - Cá nhân làm Freelancer, Affiliate, Kol/Koc… cần hiểu đúng quy định mới về thuế thu nhập cá nhân. Bỏ qua quy định dưới đây, thu nhập của cá nhân có thể phải áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần với bậc cao nhất là 35%.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều