Ngay trong phát biểu, Tổng Bí thư đã nhấn mạnh: “Đây là đòi hỏi khách quan từ yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới và khát vọng vươn lên của cả dân tộc. Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng thấp. Phải kiên trì thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực chất”.
Đặt trong bối cảnh lịch sử phát triển của Việt Nam, đây là bước tiến rất quan trọng về nhận thức. Tăng trưởng cao không còn đồng nghĩa với mở rộng quy mô bằng mọi giá, mà phải dựa trên năng suất, công nghệ và giá trị gia tăng. Điều này đồng thời phản ánh sự tiệm cận với chuẩn mực phát triển của các nền kinh tế hiện đại.
 |
| Xếp dỡ hàng hóa tại cảng Đình Vũ, Hải Phòng. Ảnh minh họa |
Dưới góc độ nghiên cứu chính sách, TS. Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) hoàn toàn đồng tình và đánh giá rất cao tư duy kiến tạo này. Ông khẳng định: "Tôi luôn ủng hộ việc đặt mục tiêu cao, vì mục tiêu cao tạo ra tinh thần và khát vọng phát triển". Một quốc gia muốn vượt bẫy thu nhập trung bình, muốn "sánh vai với các cường quốc năm châu", thì không thể thiếu khát vọng vươn xa.
Mặc dù tăng trưởng cao ở mức 2 con số được đánh giá là mục tiêu đầy tham vọng, song dưới góc nhìn chuyên gia, mục tiêu này hoàn toàn có cơ sở khoa học vững chắc và thực tế. TS. Nguyễn Đình Cung chỉ ra, Việt Nam đang đứng trước “cơ hội thuận lợi chưa từng có” để thực hiện cải cách thể chế thực chất, khi tư duy lãnh đạo đã thay đổi căn bản.
Điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, theo TS. Nguyễn Đình Cung, là cải cách thể chế và thay đổi cách thức phân bổ nguồn lực. Ông nhấn mạnh, tăng trưởng không thể tiếp tục dựa vào mô hình cũ, vốn phụ thuộc nhiều vào tín dụng và bất động sản, mà phải chuyển sang mô hình dựa trên năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Nguyên tắc này đã được Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ trong phát biểu của mình với 4 nguyên tắc “cốt lõi”.
Trong đó, trước hết, tăng trưởng phải là thực chất, không đánh đổi chất lượng, tính bền vững lấy tốc độ tăng trưởng đơn thuần. “Tốc độ tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với chất lượng tăng trưởng dựa trên tăng năng suất các nhân tố tổng hợp, nâng cao chất lượng sản phẩm, sức cạnh tranh quốc gia và giá trị gia tăng thực chất. Mỗi phần trăm tăng trưởng GDP phải chứa đựng hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng cao hơn. Đảm bảo tăng trưởng hôm nay không làm tổn hại đến nền tảng phát triển của ngày mai, không làm suy giảm nguồn lực đối với thế hệ tương lai của đất nước. Kiên quyết loại bỏ tư duy chạy theo thành tích” - Tổng Bí thư nêu rõ trong bài phát biểu.
Theo TS. Nguyễn Đình Cung, điều này cho thấy, Đảng ta đã nhận thức rõ rằng, những bài học của quá khứ về việc chạy theo thành tích bề nổi cần phải được chấm dứt. "Nếu chỉ chạy theo tốc độ mà xem nhẹ chất lượng, thì tăng trưởng sẽ không bền vững và cái giá phải trả sẽ rất đắt" - Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh.
Đích đến cuối cùng không phải là con sốĐánh giá về chặng đường sắp tới, TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng: "Điều quyết định mấu chốt bây giờ là thực thi. Muốn đổi mới mô hình tăng trưởng thành công, cần có con người thực thi, đội ngũ thực thi và phương thức thực thi phù hợp". Đích đến cuối cùng không chỉ nằm ở những con số, mà là việc tạo ra được một cơ chế tăng trưởng mới và khơi dậy niềm tin mạnh mẽ cho khu vực tư nhân. Một khi người dân và doanh nghiệp thấy rõ những thay đổi thực chất về thể chế, thấy nguồn lực được phân bổ hiệu quả, niềm tin sẽ trỗi dậy; lúc đó, nguồn lực khổng lồ trong xã hội sẽ tự động được huy động để phục vụ cho sự phát triển của quốc gia. |
Nguyên tắc thứ hai, Tổng Bí thư nhấn mạnh vai trò của ổn định kinh tế vĩ mô như một trụ cột không thể thay thế. Trong khi theo đuổi tăng trưởng cao, yêu cầu “kiên định nguyên tắc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn” được đặt ngang tầm với mục tiêu tăng trưởng.
Đây là một thông điệp có ý nghĩa rất lớn về mặt điều hành, thể hiện rõ Việt Nam không lựa chọn con đường tăng trưởng nóng, đánh đổi ổn định để lấy tốc độ, mà hướng tới một mô hình tăng trưởng có kiểm soát, có khả năng chống chịu và thích ứng với các cú sốc bên ngoài.
Từ góc nhìn của nhà khoa học, TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng, yêu cầu này cũng phản ánh một thực tế: nền kinh tế Việt Nam vẫn còn những “điểm yếu rõ ràng về tự chủ chiến lược”, khi phụ thuộc vào một số động lực bên ngoài và cơ cấu phân bổ nguồn lực còn "méo mó". Việc đặt mục tiêu tăng trưởng cao, đi kèm với yêu cầu ổn định vĩ mô, thực chất chính là cách để buộc hệ thống phải tự điều chỉnh, tái cấu trúc và nâng cao năng lực nội sinh.
Cùng với nền tảng vĩ mô ổn định, Tổng Bí thư yêu cầu tận dụng hiệu quả mọi nguồn lực sẵn có, tập trung ưu tiên cho các dự án trọng điểm và thúc đẩy hợp tác công - tư, để gia tăng hiệu quả đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Sự lãng phí nguồn lực là điều người đứng đầu Đảng ta đã nhiều lần trăn trở và có những chỉ đạo quyết liệt. Để theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao, Tổng Bí thư yêu cầu, việc sử dụng nguồn lực phải gắn với nguyên tắc khoa học, hạch toán kinh tế - xã hội rõ ràng, đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn, khắc phục tình trạng dàn trải, kém hiệu quả, lãng phí. Các dự án được lựa chọn phải có tác động chiến lược đối với toàn bộ nền kinh tế, tạo ra giá trị gia tăng thực chất và góp phần củng cố các kết cấu hạ tầng then chốt của quốc gia. Đây là chìa khóa tháo gỡ những méo mó của thị trường, đưa nguồn lực vào đúng hướng cho khu vực sản xuất, đổi mới sáng tạo.
Hơn tất cả, triết lý phát triển của Đảng luôn mang tính nhân văn sâu sắc. Nguyên tắc thứ tư được Tổng Bí thư khẳng định là: “Tăng trưởng kinh tế cao phải đảm bảo phục vụ lợi ích, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân và công bằng xã hội.
Mọi chính sách, dự án và nguồn lực đầu tư đều phải hướng tới việc tạo ra giá trị thực chất cho người dân, nâng cao thu nhập, góp phần giảm nghèo, thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao phúc lợi xã hội và đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của mọi tầng lớp nhân dân. Đảm bảo thành quả tăng trưởng kinh tế phải được chia sẻ công bằng, tạo nền tảng vững chắc cho sự đồng thuận xã hội và phát triển bền vững”.
Khi người dân là trung tâm, là chủ thể và là người thụ hưởng, mọi chính sách bứt phá sẽ tự khắc huy động được sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.
Nhìn tổng thể, mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Tổng Bí thư đặt ra không phải là một khẩu hiệu, mà là một mô hình phát triển hoàn chỉnh và hiện đại. Trong đó, tăng trưởng cao gắn với 4 trụ cột: chất lượng, ổn định, hiệu quả sử dụng nguồn lực và công bằng xã hội. Đặc biệt, yêu cầu “mọi chính sách, dự án và nguồn lực đầu tư đều phải hướng tới việc tạo ra giá trị thực chất cho người dân” đã khẳng định rõ bản chất của tăng trưởng: tăng trưởng vì con người, vì sự phát triển toàn diện và bền vững.
Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa quyết tâm chính trị cao và những luận điểm khoa học về kinh tế học đã tạo ra một lộ trình phát triển đầy sức thuyết phục. Với kim chỉ nam này, cùng sự đồng lòng của toàn Đảng, toàn dân, khát vọng đưa đất nước vươn mình bước vào một giai đoạn phát triển mới nhanh hơn, bền vững hơn chắc chắn sẽ sớm trở thành hiện thực.
