Sáng ngày 28/5/2026, tại Hội nghị HĐND toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026 - 2031, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã có bài phát biểu quan trọng, đánh giá cụ thể những kết quả đạt được và định hướng trọng tâm cho hoạt động của cơ quan dân cử địa phương trong nhiệm kỳ mới.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú phát biểu tại Hội nghị.

Nhìn lại nhiệm kỳ 2021 - 2026 trong bối cảnh đất nước đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức từ đại dịch Covid-19, biến động kinh tế thế giới…, đồng chí Trần Cẩm Tú đánh giá, HĐND các địa phương đã phát huy vai trò chính trị, giữ vững nguyên tắc đoàn kết, thống nhất, tạo được sự đồng thuận cao trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Điều này đã góp phần đảm bảo quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức bộ máy diễn ra rất thành công, đảm bảo vận hành thông suốt, không gián đoạn và tiếp tục hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư ghi nhận và biểu dương những nỗ lực của HĐND các cấp khi nhiều địa phương đã chủ động, sáng tạo trong đổi mới phương thức hoạt động của HĐND theo hướng ngày càng dân chủ, chuyên nghiệp và hiện đại.

Bên cạnh đó, Thường trực Ban Bí thư cũng thẳng thắn chỉ rõ hoạt động của HĐND vẫn còn một số hạn chế, bất cập, chưa thực sự ngang tầm với yêu cầu và nhiệm vụ trong tình hình mới. Trong đó, vai trò lãnh đạo của cấp ủy có nơi, có lúc, có việc chưa thật sự sâu sát, chưa thật sự toàn diện; chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát chưa cao và chưa đồng đều giữa các cấp, các địa phương. Ngoài ra, việc đôn đốc thực hiện kiến nghị sau giám sát chưa quyết liệt và chưa đi đến cùng, trong khi công tác phối hợp còn thiếu kịp thời, thiếu chặt chẽ và chưa thật sự đồng bộ.

Bước sang nhiệm kỳ 2026 - 2031, giai đoạn quyết liệt thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, đồng chí Trần Cẩm Tú nhấn mạnh, yêu cầu đặt ra đối với HĐND các cấp là cao hơn rất nhiều cả về năng lực quyết định chính sách, năng lực giám sát, năng lực phản ứng chính sách và khả năng đồng hành cùng UBND. Hoạt động của HĐND cần được đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, tiếp tục giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng thông qua ba nhiệm vụ trọng tâm.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú phát biểu tại Hội nghị.

Thứ nhất, phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của cấp ủy đối với HĐND theo hướng khoa học hơn, chuyên nghiệp hơn và hiệu quả hơn. Theo Thường trực Ban Bí thư, yêu cầu đặt ra là vừa đảm bảo sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, vừa phát huy được tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của Thường trực HĐND, các ban HĐND và của từng đại biểu HĐND. Đặc biệt, các cấp ủy cần phải tăng cường sự lãnh đạo công tác kiểm tra, giám sát đối với việc tổ chức thực hiện các nghị quyết của HĐND, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện hình thức, qua loa, nể nang, né tránh trách nhiệm hoặc quan liêu, xa rời thực tiễn.

Thứ hai, cần nâng cao hơn nữa vai trò của HĐND trong kiểm soát quyền lực ở địa phương. Đồng chí Trần Cẩm Tú yêu cầu công tác kiểm tra, giám sát càng phải chặt chẽ, hiệu quả hơn để phòng chống, khắc phục được tình trạng thực hiện không đúng thẩm quyền hoặc lạm dụng quyền lực trong thực thi công vụ. HĐND phải kiên quyết khắc phục tình trạng buông lỏng giám sát hoặc giám sát mang tính hình thức, đôn đốc quyết liệt các kiến nghị chính đáng của cử tri và nhân dân. Giám sát phải thực sự là công cụ để phòng ngừa sai phạm, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từ sớm, từ xa; trong khi hoạt động chất vấn phải đi thẳng vào vấn đề, xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức cá nhân, không đùn đẩy, không né tránh những vấn đề khó, những vấn đề nhạy cảm.

Thứ ba, các cấp ủy, địa phương phải quan tâm xây dựng đội ngũ đại biểu HĐND thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực thực tiễn và tinh thần trách nhiệm trước nhân dân. Đại biểu phải gần dân, sát dân, hiểu dân, thường xuyên giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân và phải phản ánh trung thực, kịp thời tiếng nói của nhân dân tới cấp ủy và chính quyền. Đồng thời, cần quan tâm hơn nữa công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác HĐND, chăm lo xây dựng văn hóa liêm chính, trách nhiệm phụng sự nhân dân trong hoạt động của các cơ quan dân cử.