Mở rộng tín dụng tiêu dùng để đẩy lùi nạn tín dụng đen

Diệu Thiện
(TBTCVN) - Theo nhiều chuyên gia, hiện nay, nhu cầu tín dụng tiêu dùng (TDTD) của người dân rất lớn, song không phải ai cũng đáp ứng đủ các điều kiện vay vốn mà tín dụng chính thức đề ra, do đó một bộ phận người dân đã tìm đến tín dụng đen (TDĐ).
aa

tin

Nhu cầu vay tiêu dùng ngày càng tăng cao

Chính vì vậy, cần mở rộng TDTD, thiết kế những sản phẩm phù hợp, góp phần đẩy lùi tệ nạn TDĐ.

Vấn nạn tín dụng đen hoành hành

Trong những năm qua, mặc dù hoạt động tín dụng chính thức đã phát triển mạnh mẽ và rộng khắp, tuy nhiên, tình trạng TDĐ vẫn đang tồn tại và gây nhiều hệ luỵ.

Bà Nguyễn Thị Minh Hạnh – Giảng viên Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Thương mại cho rằng, có nhiều nguyên nhân khiến TDĐ vẫn có “đất sống”. Trước hết, về phía cầu, người dân tìm đến nguồn TDĐ bất chấp lãi suất vay rất cao do không thể vay từ ngân hàng, tổ chức tài chính (TCTC) với những quy định ngặt nghèo, thời gian thẩm định hồ sơ lâu. Trong khi đó, các cá nhân, tổ chức hoạt động TDĐ, cho vay nặng lãi không cần hợp đồng, xác minh thu nhập trả nợ, thậm chí chỉ bằng thỏa thuận miệng giữa người cho vay và người cần vay, khoản tiền từ vài triệu đến vài chục triệu đồng có thể được giải ngân nhanh chóng.

Ngược lại về phía cung, một nhóm cá nhân bất chấp pháp luật muốn làm giàu nhanh chóng, có thế lực ngầm trong xã hội để có thể đòi nợ bằng nhiều biện pháp mạnh, nên khi thấy có cầu về TDĐ họ sẵn sàng đáp ứng.

Song song với đó, theo bà Lê Thị Tuấn Nghĩa – giảng viên Học viện Ngân hàng, các chế tài xử lý các đối tượng cho vay nặng lãi chưa tương xứng với tính chất, mức độ vi phạm, chưa đủ sức răn đe nên vấn nạn TDĐ ngày càng gia tăng. “Để khởi tố được tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự theo quy định tại Bộ luật Hình sự năm 2015, cần nhiều yếu tố gồm cho vay với lãi suất gấp 5 lần mức 20%/năm trở lên, thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng. Khi có đủ các yếu tố này, người cho vay nặng lãi mới bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm. Chế tài nhẹ như vậy rất khó có tác dụng răn đe với đối tượng phạm tội. Trong khi đó, các đối tượng hoạt động trong lĩnh vực TDĐ cũng có sự am hiểu nhất định về pháp luật và có nhiều thủ đoạn tinh vi để “lách” luật như: thỏa thuận với người vay về việc chỉ ghi trên giấy vay nợ lãi suất theo quy định của pháp luật, lãi suất thực tế sẽ cao hơn nhiều, hay biến tướng các khoản vay lớn bằng cách cho vay tiền mặt, nhưng ghi trong giấy tờ là thuê lại tài sản của chính mình như nhà, xe để đối phó với những quy định của pháp luật…” – bà Nghĩa chia sẻ.

Cũng theo bà Nghĩa, tình trạng TDĐ hoành hành trong suốt thời gian dài và chưa có dấu hiệu “hạ nhiệt” đã và đang để lại những hậu quả nặng nề cả về mặt kinh tế, chính trị, xã hội cho đất nước và người dân. Cụ thể, TDĐ làm cạn kiệt sức lực và tinh thần của người đi vay, nó giống như chiếc “vòi bạch tuộc” len lỏi khắp nơi, từ thành thị đến nông thôn, bám riết và đe dọa cuộc sống của những người dân trót vướng vào vòng xoáy của TDĐ.

Bên cạnh đó, TDĐ cạnh tranh trực tiếp với các ngân hàng thương mại (NHTM) trong việc huy động vốn từ dân cư và doanh nghiệp. Mặt khác, khiến cho Ngân hàng Nhà nước khó kiểm soát lượng cung tiền, vì vậy, việc thực hiện chính sách tiền tệ gặp rất nhiều khó khăn. Ngoài ra, TDĐ còn tạo ra những tổn thất lớn về kinh tế. Những vụ đổ vỡ TDĐ với quy mô lên tới hàng trăm tỷ, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng gây ra bất ổn cho từng cá nhân, doanh nghiệp và cả nền kinh tế.

Bên cạnh những hệ lụy về kinh tế, TDĐ còn gây ra những hệ lụy, nhất là về trật tự an toàn xã hội. “Lãi suất vay của TDĐ thường rất cao, khả năng người vay không trả được nợ là rất lớn. Khi con nợ không thể trả nợ được, lập tức sẽ bị khủng bố tinh thần, bị hành hung, gây mất ổn định xã hội. Theo thống kê của Bộ Công an, trong 4 năm từ 2015 - 2018, toàn quốc đã xảy ra 7.624 vụ phạm tội liên quan đến TDĐ, trong đó có 56 vụ giết người, 389 vụ cố ý gây thương tích, 629 vụ cướp tài sản, 836 vụ cưỡng đoạt tài sản… Đây thực sự là vấn đề đáng báo động, vô cùng nguy hiểm cho xã hội từ vấn nạn TDĐ” – bà Nghĩa nhấn mạnh.

Cần phát triển thêm sản phẩm cho vay tiêu dùng

Ông Đặng Ngọc Đức – Viện trưởng Viện Ngân hàng – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế quốc dân (ĐHKTQD) cho rằng, TDĐ bùng nổ mạnh mẽ như hiện nay cho thấy nhu cầu về khoản vay nhỏ, cấp bách của người dân là rất lớn, trong khi các gói TDTD hiện hành mới chỉ dừng lại ở những khoản vay tiêu dùng lớn như mua nhà, mua ôtô… Bởi vậy, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cần sớm ban hành các quy định để phát triển thêm các sản phẩm cho vay tiêu dùng để ngăn chặn và loại bỏ TDĐ, những sản phẩm có thể đáp ứng nhu cầu chính đáng của những người nghèo và đang trong hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

“Kết quả khảo sát điều tra cũng như tiếp xúc của nhóm nghiên cứu của Trường ĐHKTQD với một số ngân hàng cho thấy, các NHTM và TCTC khác mong muốn và có thể mở rộng cung cấp thêm các sản phẩm cho vay tiêu dùng đặc biệt, góp phần đáp ứng nhu cầu của các cá nhân, hộ nghèo, nhất là khi phải giải quyết những khó khăn bất khả kháng. Hiện nay, nhu cầu vay tiêu dùng của người dân là rất lớn, trong đó một bộ phận không nhỏ những người có nhu cầu vay vốn là những người có thu nhập thấp, công việc không ổn định, không có tài sản thế chấp nên khả năng tiếp cận với các khoản vay từ các NHTM và các TCTC chính thức là rất khó khăn, bởi các quy định đối với hoạt động cho vay tiêu dùng. Qua đó, thấy rằng cần phải bổ sung những quy định mới, đi đôi với hoàn thiện những quy định hiện hành đối với hoạt động cho vay tiêu dùng, sao cho có thể hoàn thiện cơ sở pháp lý để các tổ chức tín dụng phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng nói chung và hạn chế, xóa bỏ TDĐ nói riêng” – ông Đức khuyến nghị.

Đồng quan điểm trên, theo bà Lê Thị Tuấn Nghĩa, cần cải tiến quy trình tín dụng của các TCTC chính thức. Bởi, TDĐ trở thành mảnh đất màu mỡ là nhờ vào thủ tục đơn giản, giải ngân nhanh. Do đó, thủ tục vay vốn của các TCTC chính thức cần đơn giản, dễ hiểu, nhanh gọn hơn, song vẫn phải đảm bảo an toàn vốn vay. Ngoài ra, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý để hạn chế TDĐ, tăng mức xử phạt các đối tượng lừa đảo trong việc huy động vốn và cho vay TDĐ, để răn đe và xử lý thích đáng đối với các đối tượng này....

Để khởi tố được tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự theo quy định tại Bộ luật Hình sự năm 2015, cần nhiều yếu tố gồm cho vay với lãi suất gấp 5 lần mức 20%/năm trở lên, thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng. Khi có đủ các yếu tố này, người cho vay nặng lãi mới bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm. Theo bà Lê Thị Tuấn Nghĩa, giảng viên Học viện Ngân hàng, chế tài nhẹ như vậy rất khó có tác dụng răn đe với đối tượng phạm tội.

Diệu Thiện

Diệu Thiện

Đọc thêm

Ban hành Thông tư về chế độ tài chính của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, đặt trọng tâm bảo toàn vốn

Ban hành Thông tư về chế độ tài chính của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, đặt trọng tâm bảo toàn vốn

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 33/2026/TT-BTC quy định về chế độ tài chính của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/5/2026 và áp dụng từ năm tài chính 2026. Thông tư nhấn mạnh nguyên tắc việc sử dụng vốn của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam đảm bảo bảo toàn vốn khi thực hiện hoạt động đầu tư và gia tăng nguồn vốn hoạt động.
Ngân hàng dựng “lá chắn số”, chặn gần 4.000 tỷ đồng giao dịch đáng ngờ

Ngân hàng dựng “lá chắn số”, chặn gần 4.000 tỷ đồng giao dịch đáng ngờ

(TBTCO) - Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, phát triển ngân hàng số và đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống. Tính đến ngày 23/3, hệ thống đã cảnh báo 3,5 triệu lượt khách hàng; trong đó hơn 1,1 triệu lượt đã dừng hoặc hủy giao dịch, với tổng giá trị khoảng 3,99 nghìn tỷ đồng, góp phần hạn chế rủi ro gian lận.
Sacombank đặt mục tiêu giữ nợ xấu dưới 4,5%, "để dành" trên 30.000 tỷ đồng lợi nhuận

Sacombank đặt mục tiêu giữ nợ xấu dưới 4,5%, "để dành" trên 30.000 tỷ đồng lợi nhuận

Sacombank đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2026 đạt 8.100 tỷ đồng, tăng 6%; kiểm soát nợ xấu dưới 4,5%; đồng thời, trình loạt đề xuất mang tính "bước ngoặt" như đổi tên, chuyển trụ sở và gia hạn Đề án tái cơ cấu. Ngân hàng chưa có kế hoạch chia cổ tức, tiếp tục tích lũy vốn, nâng lợi nhuận giữ lại lũy kế lên 30.125,2 tỷ đồng.
Mặt bằng rủi ro khách hàng đảo chiều tăng nhẹ, trên 11% tổ chức tín dụng lo lợi nhuận giảm

Mặt bằng rủi ro khách hàng đảo chiều tăng nhẹ, trên 11% tổ chức tín dụng lo lợi nhuận giảm

(TBTCO) - Khảo sát từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy, kỳ vọng tăng trưởng huy động và tín dụng năm 2026 bị điều chỉnh giảm lần lượt 0,45 điểm phần trăm và 2,1 điểm phần trăm so với kỳ trước. Rủi ro khách hàng đảo chiều tăng nhẹ, kéo theo áp lực nợ xấu gia tăng. Đáng chú ý, 11,3% tổ chức tín dụng lo ngại lợi nhuận sụt giảm.
Chính sách tín dụng đặc thù hỗ trợ hơn 14 nghìn người chấp hành xong án phạt tù vay vốn

Chính sách tín dụng đặc thù hỗ trợ hơn 14 nghìn người chấp hành xong án phạt tù vay vốn

(TBTCO) - Chính sách tín dụng với người chấp hành xong án phạt tù được coi là chính sách tín dụng đặc thù và có ý nghĩa nhân văn, góp phần hỗ trợ ổn định cuộc sống và hạn chế tái phạm tội. Ngân hàng Chính sách xã hội đã chủ động triển khai, đến nay dư nợ đạt khoảng 1,2 nghìn tỷ đồng, hỗ trợ hơn 14 nghìn người chấp hành xong án phạt tù vay vốn.
Shinhan Bank bứt tốc tín dụng, báo lãi trên 5.400 tỷ đồng

Shinhan Bank bứt tốc tín dụng, báo lãi trên 5.400 tỷ đồng

(TBTCO) - Shinhan Bank Việt Nam ghi nhận tổng tài sản gần 237 nghìn tỷ đồng vào cuối năm 2025, tăng hơn 22%, tín dụng tăng 23,8%, lãi trước thuế đạt 5.411,7 tỷ đồng, NIM duy trì 3,79%. Kết quả kinh doanh phản ánh nền tảng tăng trưởng ổn định, dù chịu áp lực chi phí vốn và cạnh tranh lãi suất.
Lãi suất “nổi sóng", điều hành giữ nhịp tránh "giật cục"

Lãi suất “nổi sóng", điều hành giữ nhịp tránh "giật cục"

(TBTCO) - PGS. TS. Nguyễn Hữu Huân - Giám đốc Chương trình đào tạo Thị trường Chứng khoán, Khoa Ngân hàng, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh cho rằng, các chương trình “cộng lãi suất ngầm” cho thấy cạnh tranh huy động ở giai đoạn gay gắt hơn. Cần điều hành theo hướng phân tầng lãi suất, tín dụng; giữ hệ thống không rơi vào trạng thái “giật cục”.
Tập đoàn Bảo Việt: Tổng tài sản hợp nhất tại ngày 31/12/2025 đạt gần 292.000 tỷ đồng, tăng trưởng 16,1%

Tập đoàn Bảo Việt: Tổng tài sản hợp nhất tại ngày 31/12/2025 đạt gần 292.000 tỷ đồng, tăng trưởng 16,1%

(TBTCO) - Tập đoàn Bảo Việt vừa công bố kết quả kinh doanh năm 2025 (kiểm toán), theo đó, Công ty mẹ và các đơn vị thành viên ghi nhận mức tăng trưởng khả quan với tổng doanh thu hợp nhất đạt 59.700 tỷ đồng, tăng 5% so với năm 2024. Tổng tài sản hợp nhất tại ngày 31/12/2025 đạt gần 292.000 tỷ đồng, tăng trưởng khả quan 16,1% so với 31/12/2024.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều

DOJI Giá mua Giá bán
SJC -Bán Lẻ 17,370 17,670
Kim TT/AVPL 17,380 17,680
NHẪN TRÒN 9999 HƯNG THỊNH VƯỢNG 17,370 17,670
Nguyên Liệu 99.99 15,920 16,120
Nguyên Liệu 99.9 15,870 16,070
NỮ TRANG 9999 - BÁN LẺ 16,870 17,170
NỮ TRANG 999 - BÁN LẺ 16,820 17,120
Nữ trang 99 - Bán Lẻ 16,750 17,100
PNJ Giá mua Giá bán
TPHCM - PNJ 173,700 176,700
Hà Nội - PNJ 173,700 176,700
Đà Nẵng - PNJ 173,700 176,700
Miền Tây - PNJ 173,700 176,700
Tây Nguyên - PNJ 173,700 176,700
Đông Nam Bộ - PNJ 173,700 176,700
AJC Giá mua Giá bán
Miếng SJC Hà Nội 17,370 17,670
Miếng SJC Nghệ An 17,370 17,670
Miếng SJC Thái Bình 17,370 17,670
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng H.Nội 17,350 17,650
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng N.An 17,350 17,650
N.Tròn, 3A, Đ.Vàng T.Bình 17,350 17,650
NL 99.90 15,870
NL 99.99, Nhẫn Tròn Thái Bình 15,900
Trang sức 99.9 16,840 17,540
Trang sức 99.99 16,850 17,550
SJC Giá mua Giá bán
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,737 1,767
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 5 chỉ 1,737 17,672
Hồ Chí Minh - Vàng SJC 0.5 chỉ, 1 chỉ, 2 chỉ 1,737 17,673
Hồ Chí Minh - Vàng nhẫn SJC 99,99% 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ 1,735 1,765
Hồ Chí Minh - Vàng nhẫn SJC 99,99% 0.5 chỉ, 0.3 chỉ 1,735 1,766
Hồ Chí Minh - Nữ trang 99,99% 1,715 175
Hồ Chí Minh - Nữ trang 99% 166,767 173,267
Hồ Chí Minh - Nữ trang 75% 122,513 131,413
Hồ Chí Minh - Nữ trang 68% 110,262 119,162
Hồ Chí Minh - Nữ trang 61% 98,011 106,911
Hồ Chí Minh - Nữ trang 58,3% 93,285 102,185
Hồ Chí Minh - Nữ trang 41,7% 64,232 73,132
Miền Bắc - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,737 1,767
Hạ Long - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,737 1,767
Hải Phòng - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,737 1,767
Miền Trung - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,737 1,767
Huế - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,737 1,767
Quảng Ngãi - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,737 1,767
Nha Trang - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,737 1,767
Biên Hòa - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,737 1,767
Miền Tây - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,737 1,767
Bạc Liêu - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,737 1,767
Cà Mau - Vàng SJC 1L, 10L, 1KG 1,737 1,767
Cập nhật: 02/04/2026 07:30
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng TCB
AUD 17747 18020 18593
CAD 18428 18705 19321
CHF 32553 32937 33581
CNY 0 3470 3830
EUR 29903 30176 31204
GBP 34212 34603 35537
HKD 0 3229 3431
JPY 159 163 169
KRW 0 16 18
NZD 0 14876 15458
SGD 19981 20264 20793
THB 723 787 840
USD (1,2) 26070 0 0
USD (5,10,20) 26111 0 0
USD (50,100) 26139 26159 26360
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng BIDV
USD 26,140 26,140 26,360
USD(1-2-5) 25,095 - -
USD(10-20) 25,095 - -
EUR 29,986 30,010 31,252
JPY 161.73 162.02 170.78
GBP 34,355 34,448 35,421
AUD 17,934 17,999 18,563
CAD 18,593 18,653 19,223
CHF 32,713 32,815 33,576
SGD 20,094 20,156 20,815
CNY - 3,795 3,913
HKD 3,291 3,301 3,419
KRW 16.19 16.88 18.26
THB 772 781.53 832.13
NZD 14,854 14,992 15,344
SEK - 2,753 2,833
DKK - 4,013 4,129
NOK - 2,674 2,752
LAK - 0.91 1.26
MYR 6,111.86 - 6,857.48
TWD 744.46 - 896.33
SAR - 6,894.3 7,218.62
KWD - 83,531 88,332
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng Agribank
USD 26,110 26,140 26,360
EUR 29,882 30,002 31,178
GBP 34,215 34,352 35,350
HKD 3,291 3,304 3,419
CHF 32,429 32,559 33,474
JPY 161.75 162.40 169.70
AUD 17,868 17,940 18,525
SGD 20,128 20,209 20,785
THB 788 791 826
CAD 18,591 18,666 19,228
NZD 14,885 15,413
KRW 16.73 18.35
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng Sacombank
USD 26326 26226 26360
AUD 17926 18026 18954
CAD 18602 18702 19718
CHF 32787 32817 34400
CNY 3770.7 3795.7 3931
CZK 0 1185 0
DKK 0 4050 0
EUR 30071 30101 31824
GBP 34501 34551 36308
HKD 0 3355 0
JPY 162.45 162.95 173.46
KHR 0 6.097 0
KRW 0 17 0
LAK 0 1.165 0
MYR 0 6840 0
NOK 0 2720 0
NZD 0 14982 0
PHP 0 400 0
SEK 0 2790 0
SGD 20137 20267 21002
THB 0 752.3 0
TWD 0 810 0
SJC 9999 17370000 17370000 17670000
SBJ 16000000 16000000 17670000
Ngoại tệ Mua Bán
Tiền mặt Chuyển khoản
Ngân hàng OCB
USD100 26,164 26,214 26,360
USD20 26,164 26,214 26,360
USD1 26,164 26,214 26,360
AUD 17,889 17,989 19,100
EUR 30,155 30,155 31,564
CAD 18,530 18,630 19,942
SGD 20,176 20,326 20,891
JPY 162.97 164.47 169.01
GBP 34,308 34,658 35,526
XAU 17,298,000 0 17,602,000
CNY 0 3,675 0
THB 0 786 0
CHF 0 0 0
KRW 0 0 0
Cập nhật: 02/04/2026 07:30
Ngân hàng KKH 1 tuần 2 tuần 3 tuần 1 tháng 2 tháng 3 tháng 6 tháng 9 tháng 12 tháng 24 tháng
Vietcombank 0,10 0,20 0,20 - 1,60 1,60 1,90 2,90 2,90 4,60 4,70
BIDV 0,10 - - - 1,70 1,70 2,00 3,00 3,00 4,70 4,70
VietinBank 0,10 0,20 0,20 0,20 1,70 1,70 2,00 3,00 3,00 4,70 4,80
ACB 0,01 0,50 0,50 0,50 2,30 2,50 2,70 3,50 3,70 4,40 4,50
Sacombank - 0,50 0,50 0,50 2,80 2,90 3,20 4,20 4,30 4,90 5,00
Techcombank 0,05 - - - 3,10 3,10 3,30 4,40 4,40 4,80 4,80
LPBank 0.20 0,20 0,20 0,20 3,00 3,00 3,20 4,20 4,20 5,30 5,60
DongA Bank 0,50 0,50 0,50 0,50 3,90 3,90 4,10 5,55 5,70 5,80 6,10
Agribank 0,20 - - - 1,70 1,70 2,00 3,00 3,00 4,70 4,80
Eximbank 0,10 0,50 0,50 0,50 3,10 3,30 3,40 4,70 4,30 5,00 5,80