Chính sách thuế sẽ điều tiết việc sử dụng lãng phí nhà, đất. Ảnh: TL.

Chiều 14/6, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị.

Ngăn đầu cơ đất đai bằng chính sách thuế

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết về tiếp tục hoàn thiện, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị.

Về ý kiến đề nghị duy trì hình thức cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê, báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu rõ: hình thức này có ưu điểm là giúp nhà đầu tư tính toán ổn định phương án sản xuất, kinh doanh trong toàn bộ thời gian thuê. Tuy nhiên, hình thức này tồn tại bất cập trong xác định giá đất. Giá đất được xác định tại thời điểm cho thuê đất mà không có sự điều chỉnh hằng năm, trong khi giá đất trên thị trường thường xuyên biến động, do đó, tiềm ẩn nguy cơ gây thất thoát ngân sách nhà nước.

Do đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã quy định dự thảo nghị quyết theo hướng khắc phục bất cập về cơ chế xác định giá thuê đất.

Nghị quyết nêu rõ: Chính phủ đổi mới chính sách tài chính về đất đai và giá đất theo hướng hiệu quả, bền vững. Nghiên cứu và đề xuất cơ chế kiểm soát chặt chẽ, khắc phục tình trạng đầu cơ đất đai thông qua chính sách thuế theo hướng người sử dụng nhiều diện tích đất, nhiều nhà ở, đất bỏ hoang, đất đã giao, đã cho thuê nhưng chậm đưa vào sử dụng thì phải chịu mức thuế cao hơn. Bên cạnh đó, xây dựng khung giá đất phù hợp với giá thị trường. Hoàn thiện các phương pháp xác định giá đất bảo đảm khách quan, minh bạch, phù hợp với giá thị trường; giá đất được tính đúng, tính đủ các giá trị tăng thêm từ các yếu tố lợi thế, trong đó có lợi thế về vị trí địa lý, lợi thế do quy hoạch, chuyển mục đích sử dụng đất, đầu tư kết cấu hạ tầng.

Nghị quyết cũng quy định: Chính phủ khắc phục bất cập về cơ chế xác định giá thuê đất trong trường hợp cho thuê đất thu tiền một lần cho cả thời gian thuê, bảo đảm phù hợp với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách nhà nước. Nghiên cứu thu hẹp các trường hợp cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê, chuyển sang hình thức cho thuê đất thu tiền thuê đất hằng năm, bảo đảm nguồn thu ổn định từ đất đai. Nghiên cứu cơ chế cơ quan tham mưu xây dựng giá đất độc lập với cơ quan thẩm định giá đất…

Thu hồi đất dự án chậm tiến độ

Quy hoạch đô thị cũng là vấn đề cử tri và nhân dân cả nước quan tâm. Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu dự thảo nghị quyết, ông Vũ Hồng Thanh cho biết, có ý kiến đề nghị bổ sung nội dung “Yêu cầu các địa phương thực hiện nghiêm việc rà soát và công bố công khai các dự án vi phạm trên trang thông tin điện tử của địa phương”.

Đồng thời, đề nghị bổ sung nội dung giao Chính phủ chỉ đạo các địa phương lập đồng bộ các loại quy hoạch đô thị, khẩn trương lập các quy hoạch chi tiết theo quy định; kiên quyết thu hồi đất theo quy định pháp luật đối với những dự án không đưa đất vào sử dụng, dự án triển khai chậm tiến độ, dự án sử dụng đất sai mục đích...

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiếp thu và quy định rõ trong dự thảo nghị quyết. Như vậy, nghị quyết được Quốc hội thông qua đã quy định: Chính phủ sớm rà soát, sửa đổi các quy chuẩn về xây dựng, quy hoạch đô thị. Chỉ đạo các địa phương lập đồng bộ các loại quy hoạch đô thị, khẩn trương lập các quy hoạch chi tiết theo quy định.

Đồng thời, rà soát các quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã quá thời hạn thực hiện, có biện pháp xử lý dứt điểm để bảo đảm quyền lợi của người sử dụng đất và hiệu quả sử dụng đất; kiên quyết thu hồi đất theo quy định pháp luật đối với những dự án không đưa đất vào sử dụng, dự án triển khai chậm tiến độ, dự án đã bị chấm dứt chủ trương đầu tư, dự án sử dụng đất sai mục đích...

Chính phủ phải báo cáo Quốc hội về kết quả thực hiện nghị quyết này tại Kỳ họp thứ 10 (tháng 10/2020)./.

Minh Anh