Các chính sách ưu đãi thuế tạo nguồn lực cho doanh nghiệp phát triển khoa học - công nghệ. Ảnh minh họa

Thi hành Luật sớm để doanh nghiệp có thêm nguồn lực

Thảo luận về dự thảo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (sửa đổi), các đại biểu Quốc hội thống nhất với nhiều nội dung của dự thảo Luật.

Theo đại biểu Lê Thu Hà (đoàn Lào Cai), các phương án về thuế suất phổ thông, ưu đãi đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo hay đầu tư vào các lĩnh vực đặc biệt đã được rà soát kỹ lưỡng, cân đối giữa thông lệ quốc tế, năng lực cạnh tranh khu vực và sức chịu đựng của nền kinh tế.

Đại biểu cũng hoan nghênh cơ quan soạn thảo đã tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật theo hướng: giữ ổn định thuế suất phổ thông 20% thay vì nâng lên như một số phương án ban đầu; bổ sung thuế suất ưu đãi 15% cho doanh nghiệp có doanh thu và lao động dưới ngưỡng nhất định, hỗ trợ khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Dự thảo luật cũng làm rõ điều kiện áp dụng thuế suất 10% cho các lĩnh vực đặc biệt ưu đãi như công nghệ lõi, môi trường, nông nghiệp công nghệ cao; thu hẹp diện ưu đãi dàn trải, chuyển sang ưu đãi có điều kiện ràng buộc, gắn với đóng góp thực chất.

Góp ý về thuế suất ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) cho rằng: "nếu lấy tiêu chí doanh thu thì chưa hẳn là khoa học, bởi có những doanh nghiệp doanh thu lớn nhưng lợi nhuận chưa chắc đã cao, lợi nhuận cao nhưng có khi doanh thu lại thấp”. Vì vậy, đại biểu đề xuất, bên cạnh tiêu chí về doanh thu, nên có những tiêu chí phụ bổ sung như tiêu chí về số lượng lao động, ngành, lĩnh vực...

Tán thành các quy định ưu đãi mới để triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, một số đại biểu cũng đề nghị kéo dài thời gian miễn thuế đối với hoạt động đầu tư trong các lĩnh vực này… từ tối đa 3 năm lên mức 5 năm; nới lỏng yêu cầu về thời gian sử dụng Quỹ Phát triển khoa học - công nghệ của doanh nghiệp…

Mặt khác, trên quan điểm các ưu đãi về thuế của Nhà nước phải được áp dụng đúng đối tượng, đại biểu Mai Văn Hải (đoàn Thanh Hóa) lại cho rằng, cần có quy định chặt chẽ hơn trong miễn thuế với khoản tài trợ cho phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được quy định tại khoản 4, Điều 4 của dự thảo Luật. Việc này để đảm bảo doanh nghiệp sử dụng đúng mục đích; đồng thời, có những quy định cụ thể, tránh việc việc lợi dụng chính sách để chuyển lợi nhuận để trốn thuế.

Nhiều đại biểu đề nghị, Luật nên có hiệu lực thi hành sớm từ 1/10/2025 để giúp tăng thêm động lực và nguồn lực cho sự phát triển của doanh nghiệp.

Chấm dứt lồng ghép chính sách ưu đãi thuế ở luật chuyên ngành

Thay mặt cho cơ quan soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã tham gia các ý kiến tâm huyết và trách nhiệm với nhiều nội dung có tính thực tiễn cao. Trên cơ sở các ý kiến của đóng góp, Bộ trưởng cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu tối đa để hoàn thiện dự thảo, đảm bảo luật được ban hành với chất lượng tốt nhất.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng cũng làm rõ thêm một số nội dung chủ yếu mà các đại biểu Quốc hội quan tâm.

Về ưu đãi thuế, Bộ trưởng cho biết, tại Kỳ họp thứ 8, Chính phủ đã đề xuất nhiều giải pháp hoàn thiện chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm các đối tượng hưởng ưu đãi, lĩnh vực, địa bàn ưu đãi.

Đồng thời, cơ quan soạn thảo cũng đã chủ động rà soát kinh nghiệm quốc tế, nhất là trong bối cảnh chúng ta phải thực hiện Trụ cột hai về thuế tối thiểu toàn cầu để xây dựng chính sách ưu đãi phù hợp nhằm tiếp tục thu hút hiệu quả vốn đầu tư nước ngoài.

Bên cạnh đó, các chính sách đảm bảo khuyến khích được sự tham gia của các thành phần kinh tế khác, trong đó có kinh tế tư nhân. Theo đó, Chính phủ đang nghiên cứu các phương thức để hỗ trợ gián tiếp, đảm bảo không vi phạm các cam kết, các hiệp định quốc tế mà Việt Nam đang tham gia.

Để đảm bảo tính thống nhất, dự thảo luật đã bổ sung quy định trường hợp các luật khác có quy định về ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp khác với quy định của luật này, thì thực hiện theo quy định của luật này. “Về nguyên tắc, các ưu đãi thuế chỉ nên được quy định trong các văn bản luật về thuế. Đồng thời, chúng ta cần phải chấm dứt việc lồng ghép các chính sách ưu đãi thuế trong các luật chuyên ngành để đảm bảo tổng thể, nhất quán và dễ thực hiện” - Bộ trưởng nêu rõ.

Một nội dung quan trọng nữa của dự thảo là về thể chế hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Tại dự thảo lần này, cơ quan soạn thảo đã đề xuất bổ sung tiếp nhiều ưu đãi đột phá hơn so với quy định hiện hành liên quan đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Cụ thể là bổ sung khoản tài trợ cho nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, khoản chi cho nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp là khoản chi được trừ khi tính thuế.

Dự thảo cũng bổ sung quy định các khoản tài trợ, khoản thu nhập từ việc thực hiện hợp đồng nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là thu nhập được miễn thuế. Tổ chức khoa học và công nghệ công lập, cơ sở giáo dục đại học công lập hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận thuộc đối tượng miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.

Về thời hiệu của luật, từ ý kiến các đại biểu, đại diện cơ quan soạn thảo cho biết sẽ cố gắng để hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, đảm bảo luật có thể thi hành từ 1/10/2025.