Rõ dần mô hình phát triển, hướng đến hút mạnh dòng vốn

Diễn đàn Tài chính Việt Nam năm 2026 được tổ chức trong hai ngày 9 - 10/7 tại Đà Nẵng là sự kiện có ý nghĩa quan trọng đối với Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh cũng như quá trình tạo lập nền tảng vững chắc đối với hệ sinh thái tài chính của Việt Nam.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng (VIFC-DN) sẽ triển khai các nhóm sản phẩm trọng tâm gồm: kết nối doanh nghiệp Việt Nam phát hành trái phiếu trên thị trường quốc tế; phát triển tài chính xanh, trong đó tín chỉ các-bon được lựa chọn là sản phẩm ưu tiên hướng tới thị trường quốc tế; thu hút các định chế tài chính, quỹ đầu tư và doanh nghiệp tài chính quốc tế trở thành thành viên; phát triển các sản phẩm token hóa tài sản thực.

Diễn đàn Tài chính Việt Nam năm 2026 thu hút nhiều chuyên gia trong và ngoài nước tham gia, hiến kế. Ảnh: Linh Đan

Hiện nay, VIFC-DN đang tập trung phát triển tài chính xanh, các dịch vụ tài chính phục vụ Khu thương mại tự do và Khu công nghệ cao; đồng thời trở thành đầu mối kết nối các dòng vốn quốc tế cho Đà Nẵng và các địa phương trên cả nước. Đà Nẵng đã bố trí trụ sở hoạt động của VIFC-DN tại Công viên Phần mềm số 2 và bước đầu thu hút đội ngũ nhân sự chất lượng cao, trong đó có nhiều người Việt Nam được đào tạo ở nước ngoài cùng các chuyên gia quốc tế tham gia điều hành.

Đồng thời, VIFC-DN đã thành lập VIFC Policy Lab nhằm nghiên cứu, thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới, từng bước chuyển hóa các ý tưởng và kinh nghiệm quốc tế thành những mô hình, sản phẩm cụ thể phục vụ sự phát triển của Trung tâm Tài chính quốc tế và TP. Đà Nẵng.

Ông Jochen Biedermann - Giám đốc điều hành Liên minh Toàn cầu các trung tâm tài chính (WAIFC) nhấn mạnh, không có một mô hình chung cho mọi trung tâm tài chính quốc tế. Mỗi quốc gia cần xây dựng mô hình phù hợp với điều kiện, lợi thế và mục tiêu phát triển riêng, thay vì chỉ chạy theo các bảng xếp hạng toàn cầu. Một trung tâm tài chính hiện đại không chỉ là nơi tập trung các hoạt động tài chính, mà còn phải trở thành hệ sinh thái thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thu hút nhân tài. Trong bối cảnh ngành tài chính thay đổi mạnh mẽ bởi trí tuệ nhân tạo (AI) và tài sản số, các trung tâm tài chính cần chủ động xây dựng khung pháp lý cạnh tranh và tăng cường an ninh mạng.

Cùng quan điểm, ông Rich McClellan - Giám đốc điều hành Dự án hỗ trợ phát triển VIFC tại Việt Nam của Vương quốc Anh (VIFC-UK), Giám đốc điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) đánh giá, Việt Nam đang đứng trước cơ hội thuận lợi để phát triển trung tâm tài chính nhờ môi trường ổn định và xu hướng dịch chuyển dòng vốn. Mục tiêu của Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam không phải là cạnh tranh trực tiếp với Singapore hay Dubai, mà là xây dựng mô hình phù hợp, trở thành cầu nối thu hút nguồn lực.

Đại diện VIFC-UK cho rằng, Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam cần được vận hành theo mô hình quản trị hiện đại, gồm cơ quan điều hành, cơ quan giám sát và cơ chế giải quyết tranh chấp độc lập theo thông lệ quốc tế. Các sản phẩm trọng tâm sẽ bao gồm khung pháp lý đạt chuẩn quốc tế, chính sách thuế cạnh tranh, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho fintech và tài sản số, cùng các hoạt động quản lý tài sản, quỹ đầu tư và thị trường vốn.

Cơ chế, pháp lý cần song hành với AI, dữ liệu và nhân lực

Ông Rich McClellan nhấn mạnh, thể chế, pháp lý là vấn đề Việt Nam cần sớm hoàn thiện, bởi đây là “cánh cửa” để thu hút các nhà đầu tư chiến lược trên thế giới. “Chúng tôi hy vọng trong năm 2027 sẽ bắt đầu có những nhà đầu tư lớn trên thế giới chính thức tham gia sân chơi tại các Trung tâm Tài chính quốc tế ở Việt Nam” - ông Rich McClellan tin tưởng.

Bên cạnh hoàn thiện thể chế, quản trị tài chính theo hướng hiện đại, thì AI, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao làm nền tảng, tập trung phát triển các sản phẩm tài chính xanh, tài sản số và token hóa để tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế cũng là chủ đề lớn được các chuyên gia tập trung bàn thảo tại Diễn đàn Tài chính Việt Nam năm 2026.

Giáo sư Alfred Taudes - Trường Đại học Kinh tế và Kinh doanh Vienna (Áo) cho rằng, AI sẽ trở thành nền tảng của các trung tâm tài chính trong tương lai. Theo ông, Đà Nẵng không chỉ cần bổ sung AI vào các mô hình hiện có, mà cần xây dựng VIFC-DN theo hướng AI-native, trong đó AI được tích hợp ngay từ nền tảng vận hành.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, điều quan trọng không chỉ là đầu tư hạ tầng công nghệ, mà còn phải xây dựng hệ thống dữ liệu mở, chuẩn hóa công tác quản trị dữ liệu và đào tạo đội ngũ chuyên gia vừa am hiểu tài chính, vừa có năng lực phát triển, vận hành và giám sát các hệ thống AI.

Giáo sư Alfred Taudes nhấn mạnh, dữ liệu chính là “nguyên liệu” của AI. Vì vậy, một trung tâm tài chính hiện đại cần bảo đảm khả năng chia sẻ dữ liệu, xây dựng tiêu chuẩn ngân hàng mở và hình thành cơ chế quản trị dữ liệu minh bạch nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nhưng vẫn kiểm soát hiệu quả các rủi ro.

Ở góc độ nguồn nhân lực, TS. Wojtek Wojaczek - Giám đốc Chương trình IPIP (Đại học Cambridge) cho rằng, nguồn vốn quan trọng nhất của một trung tâm tài chính không phải là tiền, mà là con người.

Theo TS. Wojtek Wojaczek, Đà Nẵng cần xây dựng chiến lược phát triển nhân tài dài hạn, kết hợp đào tạo nguồn nhân lực trong nước với thu hút chuyên gia quốc tế; đồng thời hình thành hệ sinh thái kết nối giữa trường đại học, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các nhà đầu tư nhằm tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho VIFC-DN trong 10 - 20 năm tới.

Bên cạnh đó, việc thu hút nhân tài cần đi đôi với xây dựng môi trường sống và làm việc đủ sức hấp dẫn để giữ chân người giỏi, qua đó tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho trung tâm tài chính.

Ở góc độ phát triển thị trường, TS. Trần Quốc Hùng - nguyên Phó Giám đốc Vụ Tiền tệ, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đánh giá, VIFC-DN có nhiều điều kiện để trở thành trung tâm tiên phong trong lĩnh vực tài sản số và blockchain.

Theo ông Hùng, Đà Nẵng nên ưu tiên phát triển các sản phẩm như token hóa tài sản thực, token hóa tín chỉ các-bon, trái phiếu hạ tầng, thanh toán số và các dịch vụ tài chính phục vụ Khu thương mại tự do cũng như hành lang kinh tế Đông - Tây. Đây đều là những lĩnh vực có dư địa phát triển rất lớn trong những năm tới.

Đồng quan điểm, GS. Phạm Hi Đức - Trưởng khoa Tài chính và Kỹ thuật định lượng, ECE Paris cho rằng, token hóa sẽ mở ra một thị trường hoàn toàn mới khi cho phép chia nhỏ tài sản, mở rộng khả năng huy động vốn cho các dự án hạ tầng và gia tăng cơ hội tham gia của nhiều nhà đầu tư. Nếu biết tận dụng lợi thế của địa phương đi sau để lựa chọn hướng phát triển khác biệt, Đà Nẵng hoàn toàn có thể trở thành một trong những địa phương tiên phong trong lĩnh vực này.