Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh được xây dựng trong bối cảnh Quảng Ninh phát triển mạnh về kinh tế, đô thị, hạ tầng và liên kết vùng. Tỉnh hiện có diện tích tự nhiên hơn 6.231 km2, dân số trên 1,52 triệu người, gồm 54 đơn vị hành chính cấp xã với 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu. Phương án thành lập thành phố không làm thay đổi địa giới hành chính, mà hướng tới chuyển đổi mô hình quản trị từ đơn vị hành chính cấp tỉnh sang chính quyền đô thị trực thuộc Trung ương.

Theo hồ sơ, việc thành lập thành phố Quảng Ninh xuất phát từ yêu cầu phát triển thực tiễn của địa phương. Quảng Ninh hiện là cực tăng trưởng quan trọng của vùng đồng bằng sông Hồng, giữ vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế phía Đông Bắc, trung tâm du lịch, kinh tế biển, logistics và công nghiệp hiện đại. Với hệ thống cao tốc, sân bay, cảng biển, cửa khẩu cùng không gian biển đảo - biên giới - di sản đặc thù, địa phương được kỳ vọng trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại.

Tỉnh Quảng Ninh đã đáp ứng 5/5 điều kiện và 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố theo quy định. Ảnh Thanh Tùng

Các chỉ tiêu kinh tế - xã hội cho thấy nền tảng phát triển vững chắc. Năm 2025, GRDP của tỉnh đạt khoảng 368.445 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng đạt 11,89%, đứng đầu cả nước; tổng thu ngân sách đạt 85.909 tỷ đồng. Tỷ lệ đô thị hóa đạt 81,23%; tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong GRDP đạt 83,99%; thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt 83 triệu đồng/người/năm. Giai đoạn 2023-2025, Quảng Ninh không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều. Tỉnh cũng đã được công nhận đạt tiêu chí đô thị loại I theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Xây dựng ngày 26/6/2026.

Ngày 7/7, Đoàn công tác liên ngành khảo sát và thẩm định hồ sơ đề án thành lập thành phố Quảng Ninh do ông Trương Hải Long - Thứ trưởng Bộ Nội vụ, làm trưởng đoàn đã làm việc với tỉnh Quảng Ninh. Tại hội nghị, các thành viên đoàn công tác đánh giá cao chất lượng chuẩn bị của tỉnh, đồng thời cho rằng Quảng Ninh có đủ cơ sở để phát triển lên thành phố trực thuộc Trung ương.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long ghi nhận sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chu đáo của Quảng Ninh trong quá trình xây dựng hồ sơ. Ông đề nghị tỉnh tiếp tục cập nhật thông tin, nhất là làm rõ hơn định hướng phát triển sau khi trở thành thành phố.

Đoàn công tác liên ngành khảo sát và thẩm định hồ sơ đề án thành lập thành phố Quảng Ninh làm việc với tỉnh Quảng Ninh. Ảnh Thanh Tùng

Theo ông Trương Hải Long, trọng tâm sắp tới là cụ thể hóa các mô hình quản trị và phát triển mới, đưa Quảng Ninh trở thành hình mẫu chuyển đổi phát triển ở tầm quốc gia, có khả năng dẫn dắt, kết nối và lan tỏa trong cấu trúc phát triển mới của đất nước.

Cho ý kiến tại hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Ninh Vũ Văn Diện cảm ơn sự đồng hành, hỗ trợ của các bộ, ngành Trung ương trong quá trình hoàn thiện hồ sơ. Ông khẳng định tỉnh sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý để hoàn chỉnh nội dung đề án, tiếp tục thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định.

Trước đó, UBND tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức lấy ý kiến Nhân dân trên địa bàn toàn tỉnh. Kết quả cho thấy mức đồng thuận rất cao, với 99,96% số hộ gia đình đồng ý; trong đó có 14 địa phương đạt tỷ lệ 100%. Ngày 1/6/2026, tại Kỳ họp thứ 3, HĐND tỉnh Quảng Ninh khóa XV đã thông qua chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh với 100% đại biểu thống nhất.

Cùng với việc lấy ý kiến, tỉnh cũng hoàn thiện các điều kiện về quy hoạch, phân loại đô thị và hồ sơ pháp lý. Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 23/6/2026; Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 cũng được điều chỉnh theo định hướng phát triển mới.

Theo lộ trình, Quảng Ninh sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan để hoàn thiện hồ sơ, báo cáo Chính phủ xem xét, trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 8/2026. Nếu được thông qua, việc thành lập thành phố Quảng Ninh sẽ đánh dấu bước chuyển quan trọng trong mô hình phát triển và quản trị của địa phương.