Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam vừa lên tiếng làm rõ những băn khoăn của người dân về việc chủ hộ kinh doanh có phải tham gia BHXH bắt buộc khi hình thức thuế khoán chính thức được bãi bỏ từ ngày 1/1/2026.

Khoản 2 Điều 3 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP quy định, chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 1/7/2025, các chủ hộ kinh doanh còn lại sẽ tham gia từ ngày 1/7/2029.

Cán bộ bảo hiểm xã hội tuyên truyền chính sách bảo hiểm xã hội tới tiểu thương. Ảnh: BHXHVN

Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2026, hình thức thuế khoán đã chính thức bị bãi bỏ và tất cả hộ kinh doanh đều thực hiện nộp thuế theo phương pháp kê khai. Điều này khiến nhiều chủ hộ kinh doanh băn khoăn liệu từ năm 2026 tất cả chủ hộ kinh doanh có phải tham gia BHXH bắt buộc hay không.

Không ít người cũng lo ngại việc doanh thu thay đổi trên hay dưới 1 tỷ đồng trong quá trình kinh doanh có thể dẫn đến truy thu BHXH nếu doanh thu thực tế cuối năm thay đổi.

Về vấn đề này, BHXH Việt Nam cho biết, việc xác định đối tượng tham gia BHXH bắt buộc được thực hiện trên cơ sở quy định của Luật BHXH năm 2024 cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn của Chính phủ và Bộ Tài chính.

Theo đó, từ ngày 1/7/2025, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh và thuộc diện nộp thuế theo phương pháp kê khai đã thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Đối với quy định về thuế, trước ngày 1/1/2026, việc xác định hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai được thực hiện theo Thông tư số 40/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính. Từ ngày 1/1/2026, việc này được thực hiện theo Nghị định số 68/2026/NĐ-CP và Nghị định số 141/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung.

BHXH Việt Nam khẳng định, chủ hộ kinh doanh của các hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh còn lại sẽ thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc từ ngày 1/7/2029 theo đúng lộ trình quy định tại Nghị định số 158/2025/NĐ-CP.

Đồng thời, cơ quan này cũng lưu ý một số trường hợp không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, gồm chủ hộ kinh doanh đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của Bộ luật Lao động (trừ trường hợp còn thiếu tối đa 6 tháng đóng BHXH để đủ điều kiện hưởng lương hưu), người đang hưởng lương hưu hoặc đang hưởng trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng theo quy định. Nếu chủ hộ kinh doanh đồng thời thuộc một trong các nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc khác theo Điều 2 Luật BHXH năm 2024 thì sẽ tham gia theo nhóm đối tượng tương ứng.