Ảnh minh họa: TL

Ngày 18/6, Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) công bố báo cáo “Chưa lối thoát – Nạn buôn bán động vật hoang dã (ĐVHD) trước và trong đại dịch tại Việt Nam”.

Theo Pan Nanture, sau khi một trong những nguyên nhân gây ra đại dịch Covid-19 được cho là có thể bắt nguồn từ ĐVHD, Chính phủ đã có các chỉ đạo kiểm soát chặt chẽ hơn nạn buôn bán động vật hoang dã.

Trước sự kêu gọi của các tổ chức bảo tồn thiên nhiên về việc xiết chặt kiểm soát buôn bán ĐVHD nhằm phòng tránh các dịch bệnh trong tương lai, ngày 23/7/2020, Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 29/CT-TTg về một số giải pháp cấp bách quản lý ĐVHD, trong đó, yêu cầu dừng nhập khẩu ĐVHD, kiên quyết xử lý các vi phạm về buôn bán ĐVHD và kiểm soát hoạt động gây nuôi ĐVHD tại các địa phương.

Tuy nhiên, khảo sát nhanh của PanNature cho thấy, cả trước và sau thời điểm Chỉ thị số 29/CT-TTg được ban hành, tình trạng buôn bán các sản phẩm có nguồn gốc từ ĐVHD tại nhiều địa phương vẫn chưa có biến chuyển tích cực. Một số chợ ĐVHD vẫn hoạt động công khai, thậm chí buôn bán cả các loài động vật quý hiếm, được ưu tiên bảo vệ. Hoạt động nuôi nhốt ĐVHD tại nhiều trang trại cũng chưa được kiểm soát chặt về mặt thú y, vệ sinh, tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Kết quả khảo sát được phản ánh qua báo cáo “Chưa lối thoát: Nạn buôn bán ĐVHD trước và trong đại dịch Covid-19 tại Việt Nam”. Khảo sát được thực hiện tại 20 tỉnh, thành trong hai năm 2019 - 2020, trong đó PanNature tập trung vào các cơ sở, tụ điểm buôn bán ngà voi, hổ, rùa và chim hoang dã. Theo đó, có tới 27/31 địa điểm được khảo sát ghi nhận tình trạng buôn bán bất hợp pháp các sản phẩm từ ngà voi; một số khu chợ tại đồng bằng sông Cửu Long vẫn buôn bán sôi động các loài rùa, chim và các ĐVHD khác, bao gồm loài quý hiếm.

Theo ông Trịnh Lê Nguyên - Giám đốc PanNature, rất nhiều dịch bệnh trong quá khứ đã được chứng minh là do lây nhiễm từ ĐVHD. Chính hoạt động buôn bán, vận chuyển, sử dụng bất hợp pháp các loài này đã tạo điều kiện cho việc phát tán, lây lan các ổ virus nguy hiểm.

Ông nhấn mạnh: “Việt Nam đã và đang thực hiện phòng, chống Covid-19 rất hiệu quả. Tuy nhiên, chúng tôi hy vọng Chính phủ sẽ tiếp tục có những chỉ đạo sát sao hơn nữa nhằm kiểm soát chặt hoạt động buôn bán ĐVHD bất hợp pháp, đặc biệt cần đóng cửa vĩnh viễn những tụ điểm, khu chợ buôn bán ĐVHD bất hợp pháp vốn tồn tại nhiều năm nay, góp phần hạn chế tối đa nguy cơ lây lan, bùng phát các bệnh truyền nhiễm từ động vật trong tương lai”.

Mai Lâm