Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo tại phiên họp. Ảnh: VGP

Đột phá phát triển nhà ở xã hội phù hợp từng địa phương

Sáng 11/10, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản, chủ trì phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo, tập trung thảo luận về phát triển đột phá nhà ở xã hội.

Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy các dự án đầu tư, tăng nguồn cung nhà ở. Từ đầu năm đến nay, Chính phủ đã ban hành 3 Nghị quyết, nhiều công điện, văn bản chỉ đạo điều hành liên quan đến nhà ở và thị trường bất động sản. Trong đó giao 41 nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương.

Chính phủ cũng giao chỉ tiêu hoàn thành nhà ở xã hội trong năm 2025 và những năm tiếp theo, để các địa phương bổ sung vào chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội. Cùng với đó, công tác quản lý, đấu giá đất đai được chấn chỉnh. Việc thao túng, đẩy giá, đầu cơ được xử lý kịp, góp phần đưa thị trường bất động sản phát triển an toàn và lành mạnh.

Tuy nhiên, chia sẻ tại phiên họp, các đại biểu cho rằng việc quản lý, phát triển thị trường bất động sản nói chung, phát triển nhà ở xã hội nói riêng vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc, hạn chế.

Nổi bật là một số quy định pháp luật, cơ chế, chính sách về lĩnh vực này vẫn chưa được sửa đổi, bổ sung phù hợp với tình hình thực tế. Nguồn cung nhà ở xã hội còn thiếu, chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.

Quỹ đất các địa phương dành cho phát triển nhà ở xã hội nhìn chung còn có những hạn chế. Nhiều dự án nhà ở xã hội triển khai chậm; giá nhà ở tại đô thị lớn vẫn vượt quá khả năng chi trả của đa số người dân.

Các đại biểu cho biết hiện vẫn còn tình trạng đẩy giá, tạo giá cao, giá ảo, gây nhiễu loạn thông tin thị trường nhằm trục lợi. Công tác vận hành và sàn giao dịch bất động sản chưa thống nhất, còn tiềm ẩn rủi ro và thiếu minh bạch; thông tin về nhà ở, thị trường bất động sản chưa đầy đủ, kịp thời, thiếu minh bạch.

Bên cạnh đó, mục tiêu hoàn thành 100.000 căn nhà ở xã hội trong năm nay vẫn là thách thức lớn. Bên cạnh 22/34 địa phương dự kiến đạt và vượt chỉ tiêu nhà ở xã hội được giao thì cũng có 8/34 địa phương khó hoàn thành chỉ tiêu được giao.

Đánh giá cao sự chuẩn bị của Bộ Xây dựng, Văn phòng Chính phủ và nội dung phát biểu trách nhiệm, sâu sắc, sát thực tế của các đại biểu, trong đó thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc và đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục tháo gỡ "điểm nghẽn" để tạo đột phá phát triển nhà ở xã hội, Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng.

Qua đó, hoàn thiện, trình ban hành văn bản phù hợp để thống nhất triển khai thực hiện nhanh, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu thực tế và phù hợp quy định của Đảng và Nhà nước.

Lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh rằng việc phát triển thị trường bất động sản và thực hiện chính sách nhà ở xã hội có quan hệ mật thiết với nhau, thúc đẩy lẫn nhau. Do đó, vừa phải phát triển nhà ở thương mại phù hợp, đúng quy luật, đúng quy định, đồng thời cũng có những chính sách đột phá để phát triển nhà ở xã hội.

Theo Thủ tướng, cần xác định rằng nhà ở xã hội không chỉ là nhà cao tầng mà còn có thể là nhà thấp tầng. Nhà ở xã hội cũng không phải nằm ở nơi "khỉ ho cò gáy", "đầu thừa đuôi thẹo" mà phải đầy đủ hạ tầng giao thông, điện, nước, viễn thông, xã hội, y tế, văn hóa, giáo dục...

Thủ tướng cũng nhấn mạnh rằng "không có tỉnh nào không có nhu cầu", vấn đề là phải có cách làm, nhà ở phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh từng địa phương, từng vùng và cân đối cung - cầu.

Việc phát triển nhà ở phải nhiều phân khúc gồm cao cấp, trung bình, thu nhập thấp, bảo đảm phát triển hài hòa, không quá chênh lệch về hạ tầng thiết yếu, hạ tầng xã hội. Ảnh: Dũng Minh

Không để vướng thể chế mà chậm triển khai

Về các nhóm nhiệm vụ, giải pháp chính thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan để tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế theo định hướng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nếu vướng mắc ở luật thì trình Quốc hội ban hành văn bản phù hợp ngay tại Kỳ họp sắp tới. Nếu ở nghị định thì Chính phủ giải quyết; các bộ, ngành ban hành thông tư hướng dẫn phù hợp.

Nhóm nhiệm vụ, giải pháp thứ hai là quy hoạch phải ổn định, lâu dài, không phá vỡ các quy hoạch đã làm. Các địa phương phải chủ động trong giao đất, thực hiện thủ tục về đất đai, tháo gỡ các vướng mắc theo thẩm quyền.

Thủ tướng lưu ý việc phát triển nhà ở phải nhiều phân khúc gồm cao cấp, trung bình, thu nhập thấp, bảo đảm phát triển hài hòa, không quá chênh lệch về hạ tầng thiết yếu (giao thông, điện, nước, viễn thông), hạ tầng xã hội (giáo dục, y tế, thể thao, văn hóa…).

Nhóm giải pháp thứ ba được Thủ tướng nhấn mạnh phải đa dạng hóa nguồn lực, gồm hỗ trợ của Nhà nước; nguồn vốn tín dụng; phát hành trái phiếu; nguồn lực tư nhân…

Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực phù hợp, nâng cao năng lực thực thi, tăng cường kiểm tra, giám sát, cắt giảm thủ tục, giảm chi phí đầu vào.

Người đứng đầu Chính phủ đề nghị các doanh nghiệp tiết giảm chi phí, giảm chi tiêu không cần thiết để giá thành nhà ở xã hội phù hợp hơn, chấp nhận được; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhân dân và doanh nghiệp, nếu có rủi ro thì cùng nhau chia sẻ.

Cùng với đó, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục hoàn thiện về công nghệ, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, quy định liên quan quản lý, giám sát hoạt động môi giới, vận hành sàn giao dịch bất động sản. Thành lập trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý theo hướng công khai, minh bạch, phù hợp, hiệu quả, đúng thẩm quyền, kế thừa, phát huy những việc đã làm tốt và tiếp tục bổ sung để hiệu quả hơn.

Bộ Xây dựng được giao khẩn trương trình ban hành Nghị định quy định chi tiết về Quỹ nhà ở quốc gia. Thủ tướng cho rằng cần nghiên cứu chính sách toàn diện, bao trùm hơn; mở rộng đối tượng và linh hoạt hơn, có chính sách ưu tiên thuê và thuê mua thuận lợi, linh hoạt.

Thủ tướng chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đôn đốc thúc đẩy giải ngân Chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, theo hướng thuận lợi hơn, dễ tiếp cận hơn nhưng quản lý được. Ngân hàng cần kiểm soát tín dụng vào bất động sản mang tính đầu cơ, gây ra bong bóng bất động sản. Các ngân hàng tiếp tục tiết giảm chi phí, ứng dụng công nghệ để giảm lãi suất cho vay cho cả nhà đầu tư và người mua nhà.