Đây là diễn đàn học thuật quy mô lớn nhằm tìm kiếm giải pháp chuyển hóa các vùng nguyên liệu nông sản thuần túy thành những điểm đến trải nghiệm giàu tiềm năng.

Hội thảo có sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý cùng các doanh nghiệp lữ hành trên cả nước. Ban tổ chức cho biết đã nhận được sự quan tâm lớn với gần 70 bài viết gửi về, trong đó gần 60 bài báo cáo xuất sắc, đảm bảo hàm lượng khoa học cao đã được chọn lọc để biên tập và xuất bản trong Kỷ yếu hội thảo.

TS. Nguyễn Thế Hùng - Phó Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Đức Minh

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Nguyễn Thế Hùng - Phó Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển nhấn mạnh, phát triển nông nghiệp theo hướng đa giá trị đang là định hướng cốt lõi trong quá trình tái cơ cấu kinh tế nông thôn tại Việt Nam. Yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ dừng lại ở việc nâng cao năng suất, chế biến thô, mà phải mở rộng không gian sang các lĩnh vực văn hóa, sinh thái và dịch vụ.

“Việc gắn kết nông nghiệp và du lịch là xu thế tất yếu trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Đây là giải pháp đột phá nâng cao giá trị thặng dư cho nông sản Việt, tạo sinh kế bền vững và nâng cao thu nhập thực chất cho người nông dân, đồng thời bảo tồn nguyên vẹn bản sắc văn hóa bản địa” - TS. Nguyễn Thế Hùng chia sẻ.

Khác với cách làm du lịch truyền thống, vốn chỉ khai thác tài nguyên riêng lẻ, mô hình mới hướng đến kết nối toàn bộ hệ sinh thái ngành hàng: từ vùng nguyên liệu, tri thức bản địa, quy trình chế biến, thương mại cho đến đời sống cộng đồng.

Trong bối cảnh đó, ngành điều Việt Nam được lựa chọn như một trường hợp nghiên cứu tiêu biểu. Tại Đồng Nai, một hệ sinh thái ngành hàng tương đối hoàn chỉnh đã hình thành bao gồm: vùng nguyên liệu tập trung, hệ thống chế biến sâu, chỉ dẫn địa lý và mạng lưới doanh nghiệp lớn.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Đức Minh

Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu trước đây chỉ xoay quanh bài toán sản xuất, thương mại và nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm. Việc tích hợp chuỗi giá trị nghề điều vào du lịch nông thôn vẫn còn là một hướng đi rất mới. Hội thảo lần này chính là cơ sở thực tiễn quan trọng để triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia: “Nghiên cứu xây dựng mô hình phát triển du lịch nông thôn gắn với chuỗi giá trị nghề điều tại Bình Phước (nay là Đồng Nai)”.

Phiên tham luận và thảo luận mở diễn ra sôi nổi và chất lượng với 8 bài báo cáo khoa học mang tính chiến lược. Các đại biểu đã cùng nhau trao đổi về những nút thắt lớn của du lịch nông thôn hiện nay, như cơ chế liên kết chuỗi còn lỏng lẻo, nguồn nhân lực du lịch nông thôn thiếu đào tạo bài bản, hạn chế trong việc ứng dụng công nghệ để kết nối người nông dân trực tiếp với du khách.

Để đóng góp trực tiếp cho Đề án vĩ mô, hội thảo đã tập trung thảo luận sâu vào 3 nhóm nội dung chính:

Nhóm 1 - Cơ chế chính sách và Quản trị tích hợp: Hoàn thiện hành lang pháp lý, thúc đẩy mô hình liên kết “4 nhà” (Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Nhà nông) nhằm đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng, tạo bệ phóng cho du lịch nông thôn.

Nhóm 2 - Phát triển sản phẩm và trải nghiệm: Chuyển hóa tài nguyên, cảnh quan sinh thái và câu chuyện nghề điều thành sản phẩm du lịch đặc sắc, đi kèm các gói quà tặng cao cấp (OCOP) nhằm mang lại nguồn thu thực tế cho cộng đồng địa phương.

Nhóm 3 - Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ thống hạ tầng số bản địa và áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn để tối ưu hóa nguồn lực, bảo vệ môi trường hướng tới sự phát triển bền vững lâu dài.

Hội thảo khoa học quốc gia đã khép lại thành công tốt đẹp. Không chỉ dừng lại ở một diễn đàn học thuật, sự kiện đã mở ra không gian kết nối thực chất giữa các nhà quản lý, giới khoa học và các doanh nghiệp lữ hành, đặt nền móng cho việc hiện thực hóa các mô hình du lịch nông nghiệp đa giá trị tại Việt Nam trong tương lai gần./.