Sáng 30/6, tại Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, đại diện các cực tăng trưởng của cả nước là TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và TP. Đà Nẵng đã trình bày các tham luận về mục tiêu, giải pháp để phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Hà Nội: Trung tâm hội tụ nhân tài

Theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, Nghị quyết số 10 ra đời trong thời điểm dòng vốn FDI toàn cầu đang “chuyển dịch mạnh vào các lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh”.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng trình bày tham luận. Ảnh: Đức Thanh

Với vị thế là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia và trung tâm kinh tế lớn về giáo dục, khoa học công nghệ, Hà Nội xác định rõ mục tiêu vĩ mô là “phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của riêng thành phố mà còn góp phần xây dựng nền tảng nhân lực tri thức và đổi mới sáng tạo cho cả nước, và qua đó khẳng định vai trò tiên phong của Thủ đô".

Lợi thế lớn nhất của Hà Nội, theo ông Vũ Đại Thắng, không chỉ nằm ở quy mô thị trường hay hạ tầng, mà là “khả năng hội tụ đầy đủ các cấu phần của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo từ đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học, thử nghiệm công nghệ, phát triển doanh nghiệp đến thương mại hóa các kết quả nghiên cứu”.

Để biến tiềm năng thành hiện thực và thu hút dòng vốn chất lượng cao từ các tập đoàn công nghệ lớn, lãnh đạo thành phố Hà Nội đã nêu ra 5 nhóm giải pháp trọng tâm.

Một là, biến nhân lực thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Hà Nội sẽ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi trong thu hút đầu tư, đặc biệt là thu hút đầu tư FDI thế hệ mới, trong đó không chỉ dừng ở đãi ngộ mà phải tạo dựng môi trường để người tài có khả năng được nghiên cứu sáng tạo, hợp tác quốc tế và phát triển lâu dài.

Hai là, đào tạo theo nhu cầu. Thành phố sẽ thúc đẩy mô hình liên kết thực chất, chuyển từ đào tạo theo khả năng cung ứng của cơ sở đào tạo sang đào tạo theo nhu cầu của thị trường, của doanh nghiệp và các ngành công nghệ trong tương lai.

Ba là, phát triển hệ sinh thái nghiên cứu phát triển (R&D) và đổi mới sáng tạo theo mô hình mạng lưới mở rộng, tạo nền tảng thu hút các trung tâm R&D và các dự án FDI công nghệ cao.

Bốn là, phát triển nhân lực số. Đẩy mạnh các chương trình phát triển kỹ năng số cho người lao động, nâng cao năng lực ứng dụng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, giúp người lao động thích ứng nhanh với yêu cầu của nền kinh tế số.

Năm là, xây dựng môi trường hội tụ nhân tài. Vận dụng hiệu quả Luật Thủ đô để tạo không gian phát triển, hướng tới xây dựng một môi trường phát triển mà ở đó các trường đại học, các viện nghiên cứu, các doanh nghiệp, các chuyên gia, các nhà đầu tư có thể cùng hợp tác sáng tạo, phát triển lâu dài.

"Hà Nội nhận thức sâu sắc rằng trong kỷ nguyên phát triển mới, nguồn nhân lực chất lượng cao chính là hạ tầng mềm quan trọng nhất của mỗi quốc gia và mỗi địa phương. Với vị thế và trách nhiệm của Thủ đô, Hà Nội cam kết sẽ tiên phong trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 10, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm hội tụ nhân tài, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo của cả nước” - Chủ tịch UBND TP. Vũ Đại Thắng khẳng định.

Xây dựng thiết chế tài chính tầm cỡ khu vực

Nếu Hà Nội chọn đột phá bằng “hạ tầng mềm” nhân lực thì Thành phố Hồ Chí Minh - đầu tàu kinh tế của cả nước - tập trung vào việc xây dựng thiết chế tài chính tầm cỡ khu vực.

Tại hội nghị, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được thẳng thắn nhìn nhận một thực tế thách thức của thành phố. Đó là những dư địa phát triển dựa trên thâm dụng lao động và đất đai, dựa ưu đãi thuế truyền thống đã chạm trần. Nếu không tạo ra không gian phát triển mới thì thành phố sẽ rất khó đón làn sóng đầu tư chiến lược tiếp theo.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: VGP

Từ bối cảnh đó, đại diện TP. Hồ Chí Minh đã đề xuất 3 nhóm vấn đề chiến lược xoay quanh việc triển khai Trung tâm Tài chính Quốc tế:

Thứ nhất, chuyển tư duy từ “thu hút dự án” sang “kiến tạo hệ sinh thái”. Theo Chủ tịch Nguyễn Văn Được, dòng vốn FDI toàn cầu đang suy giảm quy mô nhưng gia tăng tính chọn lọc, tập trung vào công nghệ cao, tài chính xanh, bán dẫn và AI. Do đó, cạnh tranh thu hút FDI trong giai đoạn mới không còn là cạnh tranh giữa các dự án mà là cạnh tranh giữa các hệ sinh thái phát triển, trong đó yếu tố quyết định không chỉ là ưu đãi đầu tư mà trước hết là năng lực kiến tạo thể chế.

Thứ hai, Trung tâm Tài chính Quốc tế là lời giải cho bài toán khát vốn đầu tư. Dẫn chứng con số thành phố cần thu hút thêm khoảng 2 triệu tỷ đồng ngoài ngân sách trong giai đoạn 2026-2030, lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh khẳng định Trung tâm Tài chính Quốc tế sẽ giải quyết ba vấn đề cốt lõi. Đây sẽ là “đại bản doanh” của các quỹ đầu tư toàn cầu, các ngân hàng đầu tư, giúp dẫn dắt dòng vốn dài hạn vào hạ tầng chiến lược. Quan trọng hơn, thông qua thiết chế này, Việt Nam sẽ tiếp nhận được phần giá trị vô hình của FDI - đó là công nghệ tài chính, năng lực quản trị tiên tiến, chuẩn mực minh bạch và mạng lưới chuyên gia toàn cầu.

Thứ ba, cam kết tiên phong với tinh thần phụng sự lợi ích quốc gia. Người đứng đầu chính quyền Thành phố đưa ra cam kết mạnh mẽ rằng, Thành phố sẽ thực hiện nhiệm vụ này với tinh thần phụng sự lợi ích quốc gia và phát triển vì cả nước. Thành phố xác định đây không phải là dự án riêng của thành phố Hồ Chí Minh mà là một thiết chế tài chính quốc gia phục vụ cho sự phát triển của cả nền kinh tế. Đây sẽ là cầu nối để các địa phương và doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận hiệu quả dòng vốn quốc tế.

Đà Nẵng: “Thể chế đi trước, dòng vốn theo sau”

Trong khi đó, hướng đi chiến lược thông qua cải cách thể chế mang tính dẫn dắt là lựa chọn của TP. Đà Nẵng. Tham luận tại hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh nhấn mạnh quan điểm “thể chế đi trước, dòng vốn theo sau”.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh phát biểu. Ảnh: Đức Thanh

Để tạo động lực tăng trưởng mới cho vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung, lãnh đạo Đà Nẵng đề xuất 5 nhóm giải pháp đột phá:

Một là phát triển Khu thương mại tự do thế hệ mới. Định hướng của thành phố là mở rộng không gian phát triển khu thương mại tự do, gắn với cảng Liên Chiểu và sân bay Chu Lai, phục vụ ba chức năng: sản xuất - logistics, thương mại - dịch vụ, và công nghiệp công nghệ số, đổi mới sáng tạo.

Hai là chuyển mạnh từ thu hút đầu tư theo số lượng sang lựa chọn nhà đầu tư chiến lược và các ngành có giá trị gia tăng cao. Thành phố ưu tiên các lĩnh vực bán dẫn, AI, điện toán đám mây, năng lượng sạch; đồng thời áp dụng cơ chế ưu đãi được thiết kế linh hoạt gắn với hiệu quả và tác động lan tỏa đầu tư. Nhà đầu tư đáp ứng tiêu chí ưu đãi càng cao, mức ưu đãi càng sâu và ngược lại.

Ba là xây dựng hệ sinh thái đầu tư đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa khu thương mại tự do với khu công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo, cảng biển, sân bay quốc tế và trung tâm tài chính quốc tế nhằm giảm chi phí, nâng cao sức cạnh tranh.

Bốn là phát huy vai trò của trung tâm tài chính quốc tế trong thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài và khu thương mại tự do. Thành phố sẽ tập trung vào 3 sản phẩm đột phá gồm: xây dựng cơ chế kết nối thị trường vốn quốc tế (VFC Connect), phát triển sản phẩm mã hóa tài sản thực bằng công nghệ blockchain, và huy động vốn từ các tổ chức tín dụng phi ngân hàng nước ngoài, các công ty tài chính, quỹ đầu tư quốc tế để phục vụ các siêu dự án hạ tầng.

Năm là phát huy vai trò dẫn dắt, liên kết vùng. Vượt qua tư duy địa giới hành chính, Đà Nẵng sẽ đóng vai trò cửa ngõ quốc tế về logistics, tài chính, đổi mới sáng tạo, kết nối với lợi thế công nghiệp, năng lượng của các địa phương lân cận để tạo ra quy mô thị trường đầu tư lớn hơn.

Sự cộng hưởng giữa chiến lược “hạ tầng mềm” của Hà Nội, xây dựng “đại bản doanh” của dòng vốn quốc tế của TP Hồ Chí Minh và tư duy “thể chế đi trước” của Đà Nẵng đã thể hiện tinh thần chủ động, sẵn sàng thay đổi để đón làn sóng đầu tư thế hệ mới của các địa phương theo đúng định hướng Nghị quyết số 10./.