Chuẩn hóa điều kiện hành nghề đại lý hải quan, quản lý tập trung trên nền tảng số

Song Linh
Dự thảo Thông tư mới về đại lý làm thủ tục hải quan đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến với nhiều thay đổi theo hướng quản lý số, chuẩn hóa điều kiện hành nghề và tăng trách nhiệm giải trình. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất quản lý nhân viên bằng mã số gắn căn cước, cập nhật kiến thức định kỳ và siết chế tài đối với các hành vi vi phạm trên hệ thống điện tử.
aa
Hải quan hướng dẫn áp dụng bộ mã kho, bãi, địa điểm mới từ ngày 1/7/2026 Không để “độ trễ” chính sách trong xử lý vi phạm hải quan Hỏa tốc đồng bộ mã hải quan từ 1/7/2026

Chuẩn hóa điều kiện, nâng cao chất lượng dịch vụ

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan; tiêu chuẩn nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan; tổ chức thi, cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan; quản lý hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan, nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan.

Đại lý hải quan trước bước chuyển lớn: Quản lý hoàn toàn trên nền tảng số
Đại lý hải quan chuyển lớn: Quản lý hoàn toàn trên nền tảng số. Ảnh: CTV

Đây được xem là đợt sửa đổi có phạm vi lớn, thay thế hệ thống quy định hiện hành nhằm đồng bộ với Luật Hải quan sửa đổi, đồng thời đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng dịch vụ trong lĩnh vực hải quan.

Theo định hướng mới, hoạt động đại lý hải quan tiếp tục được khuyến khích phát triển, nhưng đi kèm yêu cầu chuẩn hóa cao hơn về nhân sự, hạ tầng công nghệ và trách nhiệm pháp lý.

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của dự thảo là thiết kế lại cơ chế quản lý đối với đại lý làm thủ tục hải quan và nhân viên đại lý theo hướng quản lý tập trung trên nền tảng số.

Theo dự thảo, doanh nghiệp muốn hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan phải đáp ứng đồng thời các điều kiện về tư cách pháp lý, hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ khai hải quan điện tử, có nhân viên đủ tiêu chuẩn và không thuộc diện bị tạm dừng hoặc thu hồi quyền hoạt động.

Đối với nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan, điều kiện được nâng chuẩn theo hướng chuyên nghiệp hơn. Cá nhân hành nghề phải là công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi, có trình độ từ cao đẳng trở lên, có chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan và tham gia đầy đủ chương trình cập nhật kiến thức theo quy định.

Điểm mới đáng chú ý là mã số nhân viên đại lý sẽ được cấp theo số căn cước công dân hoặc số căn cước và gắn trực tiếp với tài khoản kết nối hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan. Mỗi nhân viên chỉ được sử dụng một tài khoản riêng, không được dùng chung, không được cho người khác sử dụng hoặc sử dụng tài khoản của người khác để thực hiện khai báo hải quan.

Dự thảo cũng quy định việc đăng ký dự thi cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan thực hiện hoàn toàn trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến của Cục Hải quan. Hình thức thi chủ yếu là thi trắc nghiệm trên máy tính với 3 môn gồm: pháp luật hải quan; kỹ thuật nghiệp vụ ngoại thương; kỹ thuật nghiệp vụ hải quan.

Đáng chú ý, kết quả thi được công khai trên cổng thông tin điện tử và chứng chỉ được cấp theo quy trình điện tử, tạo thuận lợi cho người dự thi và cơ quan quản lý.

Tăng chế tài với hành vi vi phạm

Bên cạnh chuẩn hóa đầu vào, theo Bộ Tài chính, dự thảo cũng thay đổi mạnh cách thức quản lý quá trình hành nghề.

Theo đề xuất, sau thời hạn 5 năm kể từ ngày được cấp chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan, nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan phải hoàn thành khóa đào tạo bổ sung kiến thức pháp luật hải quan để tiếp tục được sử dụng làm căn cứ cấp hoặc gia hạn mã số nhân viên đại lý.

Mã số nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan có thời hạn sử dụng 3 năm và được gia hạn nếu đáp ứng yêu cầu cập nhật kiến thức. Trường hợp không hoàn thành chương trình đào tạo hoặc không thực hiện thủ tục gia hạn, mã số sẽ hết hiệu lực và bị hủy.

Việc đào tạo bổ sung kiến thức sẽ do các trường đại học, học viện, trường cao đẳng hoặc cơ sở đào tạo có chuyên ngành phù hợp thực hiện trên cơ sở thống nhất chương trình với Cục Hải quan.

Đáng chú ý, dự thảo đưa ra cơ chế xử lý nghiêm đối với các hành vi vi phạm trong hoạt động đại lý hải quan.

Doanh nghiệp có thể bị tạm dừng hoặc thu hồi quyền hoạt động trên hệ thống xử lý dữ liệu điện tử nếu không duy trì đủ điều kiện hoạt động, sử dụng nhân viên không đúng quy định, sử dụng chứng từ không do chủ hàng cung cấp hoặc vi phạm pháp luật về hải quan.

Đối với nhân viên đại lý, các hành vi như khai hồ sơ không trung thực, thi hộ, sử dụng sai mã số, cho mượn tài khoản, sử dụng mã số hết hiệu lực hoặc vi phạm pháp luật đến mức bị xử lý sẽ dẫn đến hủy mã số, khóa tài khoản điện tử và hủy giá trị chứng chỉ nghiệp vụ.

Đặc biệt, dự thảo quy định cá nhân bị hủy mã số trong một số trường hợp sẽ không được cấp lại trong thời hạn 3 năm; nếu đứng tên thành lập doanh nghiệp trong thời gian này thì doanh nghiệp đó cũng không được hoạt động đại lý làm thủ tục hải quan.

Đối với giai đoạn chuyển tiếp, dự thảo yêu cầu các đại lý đang hoạt động phải cập nhật thông tin tài khoản kết nối hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của nhân viên với Cục Hải quan trước ngày 1/8/2026. Trường hợp không thực hiện, cơ quan hải quan có thể tạm khóa toàn bộ tài khoản kết nối của doanh nghiệp nhằm bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống.

Với các thay đổi được đề xuất, dự thảo Thông tư cho thấy định hướng chuyển từ quản lý hồ sơ sang quản lý theo dữ liệu, đồng thời nâng chuẩn đội ngũ đại lý hải quan để đáp ứng yêu cầu thông quan điện tử và quản trị rủi ro trong giai đoạn mới.
Song Linh

Đọc thêm

Thuế tỉnh Cao Bằng tìm được 36 hóa đơn may mắn quý III/2026

Thuế tỉnh Cao Bằng tìm được 36 hóa đơn may mắn quý III/2026

(TBTCO) - Thuế tỉnh Cao Bằng vừa tổ chức Chương trình “Hóa đơn may mắn” tháng 7, 8 và 9 năm 2026. Kết quả quay thưởng, đã tìm được 36 hóa đơn may mắn trúng thưởng.
Phát hiện lô hàng dâu tây dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, Hải quan siết kiểm soát nhập khẩu

Phát hiện lô hàng dâu tây dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, Hải quan siết kiểm soát nhập khẩu

(TBTCO) - Một lô dâu tây tươi nhập khẩu bị phát hiện có dư lượng Cypermethrin cao gần 6 lần, Deltamethrin gần 2 lần giới hạn cho phép. Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị chủ động kiểm soát thủ tục đối với các lô hàng liên quan, tăng cường kiểm tra nhằm ngăn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Cải cách thuế giai đoạn 2026 - 2030: Tăng tốc chuyển đổi số, hướng tới nền tảng quản trị thuế thông minh

Cải cách thuế giai đoạn 2026 - 2030: Tăng tốc chuyển đổi số, hướng tới nền tảng quản trị thuế thông minh

(TBTCO) - Giai đoạn 2026 - 2030, ngành Thuế đặt mục tiêu hiện đại hóa toàn diện hạ tầng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tự động hóa trong quản lý thuế. Đây là những bước đi quan trọng nhằm hình thành nền tảng quản trị thuế số hiện đại, lấy người nộp thuế làm trung tâm.
Thuế tỉnh Quảng Trị thu ngân sách đạt hơn 10.400 tỷ đồng

Thuế tỉnh Quảng Trị thu ngân sách đạt hơn 10.400 tỷ đồng

(TBTCO) - Lũy kế đến ngày 13/11/2026, Thuế tỉnh Quảng Trị thu ngân sách trên địa bàn tỉnh được hơn 10.495 tỷ đồng, đạt 107,6% dự toán trung ương giao và đạt 97,6% dự toán do HĐND tỉnh giao.
Thuế TP. Hồ Chí Minh tăng tốc quản lý thu, tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế

Thuế TP. Hồ Chí Minh tăng tốc quản lý thu, tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế

(TBTCO) - Trong những tháng cuối năm 2026, Thuế TP. Hồ Chí Minh tiếp tục tập trung khai thác dư địa thu, chống thất thu, thu hồi nợ thuế, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục và hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh.
Nâng cao kỹ năng phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp bất động sản cho công chức kiểm tra thuế

Nâng cao kỹ năng phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp bất động sản cho công chức kiểm tra thuế

Cục Thuế vừa phối hợp với Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) tổ chức lớp tập huấn chuyên sâu về phân tích báo cáo tài chính đối với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản phục vụ công tác quản lý, kiểm tra thuế.
Xử lý 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng: Gỡ vướng nghĩa vụ tài chính, siết chặt nguy cơ trục lợi chính sách

Xử lý 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng: Gỡ vướng nghĩa vụ tài chính, siết chặt nguy cơ trục lợi chính sách

(TBTCO) - Chính phủ đã thông qua hồ sơ dự án Nghị quyết của Quốc hội về chính sách đặc thù xử lý xóa tiền thuế nợ nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Chính sách khi được thông qua sẽ tháo gỡ những vướng mắc kéo dài về nghĩa vụ tài chính, tạo điều kiện làm sạch khoảng 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng, nâng cao hiệu quả quản lý thuế và đáp ứng yêu cầu hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, việc triển khai phải bảo đảm đúng đối tượng, đúng điều kiện, không để chính sách trở thành kẽ hở cho các hành vi trốn thuế, gian lận thuế.
20.000 người nộp thuế ở trạng thái 06 được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh

20.000 người nộp thuế ở trạng thái 06 được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh

(TBTCO) - Cục Thuế cho biết, gần 30.000 người nộp thuế đã chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế sau khi triển khai biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Riêng với nhóm người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đăng ký (trạng thái 06), có khoảng 20.000 trường hợp đã chủ động hoàn thành nghĩa vụ thuế và được hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh theo quy định.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều