Sáng 23/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế giá trị gia tăng (GTGT).

Dự kiến giảm thuế thêm 121,74 nghìn tỷ đồng

Theo tờ trình của Chính phủ do Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn trình bày, Chính phủ đề xuất mở rộng đối tượng được áp dụng và kéo dài thời gian thực hiện chính sách giảm 2% thuế suất thuế GTGT, nhằm thể chế hóa mục tiêu về phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 với mục tiêu tăng trưởng đạt 8% trở lên, góp phần tạo nền tảng vững chắc để đạt tốc độ tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn trình bày tại phiên họp.

Trong giai đoạn từ năm 2022 đến 6 tháng đầu năm 2025, Quốc hội đã quyết nghị giảm 2% thuế suất thuế GTGT đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng mức thuế suất thuế GTGT 10% (còn 8%), trong đó trừ một số nhóm hàng hóa, dịch vụ.

Phương án giảm thuế GTGT tại dự thảo Nghị quyết lần này có sự thay đổi nội dung so với quy định tại các Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế GTGT trước đây.

Cụ thể, thuế GTGT có các loại hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT và không chịu thuế GTGT (có hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT, có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu áp dụng thuế suất 0%, có hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 5% và có hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 10%) thì chỉ giảm thuế đối với hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 10%.

Trong nhóm hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất thuế GTGT 10% thì mở rộng đối tượng được giảm 2% thuế suất thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ phục vụ cho sản xuất kinh doanh, du lịch, tiêu dùng nhằm hỗ trợ tăng sức mua, kích cầu tiêu dùng, du lịch nội địa, hàng hóa đặc biệt góp phần quan trọng trong sản xuất kinh doanh như: sản phẩm, dịch vụ công nghệ thông tin, sản phẩm từ kim loại đúc sẵn, than cốc, dầu mỏ tinh chế, sản phẩm hoá chất, than ở khâu nhập khẩu và than bán ra ở khâu kinh doanh thương mại, xăng, dầu.

Tuy nhiên, không giảm thuế GTGT đối với hàng hóa là tài nguyên khoáng sản, trừ hàng hóa đặc biệt góp phần quan trọng trong sản xuất kinh doanh như: Sản phẩm khai khoáng (trừ than), sản phẩm kim loại. Đồng thời, không giảm thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, trừ mặt hàng xăng.

Ngoài ra, giữ nguyên các dịch vụ không được giảm thuế GTGT theo quy định tại các Nghị quyết của Quốc hội trước đây như: viễn thông, hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản.

Toàn cảnh phiên họp sáng 23/4.

Thẩm tra nội dung này, nhiều ý kiến trong Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với đề xuất của Chính phủ và cho rằng, việc mở rộng diện đối tượng được giảm thuế GTGT là cần thiết để góp phần hỗ trợ doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, một số ý kiến cho rằng, cần cân nhắc thận trọng việc mở rộng diện được giảm thuế vì chính sách giảm thuế GTGT đã được ban hành và thực hiện từ năm 2022. Trong bối cảnh hiện nay, khi nền kinh tế đang phát triển và tăng trưởng ổn định, việc đề xuất mở rộng diện được giảm thuế là chưa thực sự phù hợp.

Tổng mức giảm, giãn thuế, phí năm 2025 lớn nhất từ trước đến nay

Giải trình thêm tại UBTVQH, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc cho hay, việc giảm 2% thuế GTGT đã được thực hiện trong 6 tháng đầu năm. Đối với 6 tháng cuối năm, trước tác động từ chính sách thuế quan của chính quyền Mỹ, Chính phủ quyết định đề nghị tiếp tục kéo dài chính sách giảm thuế cho cả năm 2025 và năm 2026, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp có điều kiện ổn định sản xuất kinh doanh, tăng sức cạnh tranh.

Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc phát biểu tại phiên họp.

Về tác động đến ngân sách nhà nước, Phó Thủ tướng nêu rõ, các chính sách giảm, giãn thuế, phí trong năm 2025 là lớn nhất trong các năm với ước tính khoảng 232,04 nghìn tỷ đồng.

Trong đó riêng giảm thuế GTGT trong 6 tháng đầu năm là 26,1 nghìn tỷ, 6 tháng cuối năm dự kiến giảm 39,54 nghìn tỷ đồng nữa. Bên cạnh đó, việc giảm thuế nhập khẩu ước tính khoảng 4,4 nghìn tỷ, lệ phí trước bạ giảm 2,4 nghìn tỷ đồng. Như vậy, tổng số thuế, phí giảm cho doanh nghiệp năm nay khoảng 115,94 nghìn tỷ đồng. Số thuế gia hạn khoảng 116,7 nghìn tỷ đồng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp quay vòng vốn cho sản xuất kinh doanh.

Các khoản này, như Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã lưu ý, chưa được tính trong dự toán cân đối tài khoá năm nay. Bộ Tài chính, Chính phủ sẽ đôn đốc, có phương thức thu để đảm bảo giữ ổn định ngân sách, tài khoá năm nay. Dù vậy, theo Phó Thủ tướng, nguồn vượt thu chắc sẽ giảm hơn so với các năm. "Chính phủ sẽ áp dụng đồng bộ các giải pháp, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để tăng cường quản lý, kiểm soát thu, đảm bảo giữ ổn định tài khóa ngân sách", Phó Thủ tướng khẳng định.

Đối với ý kiến của Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị tính toán lại dự toán ngân sách của năm nay khi số tăng chi và giảm thu lớn, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc cho biết, Chính phủ sẽ giao Bộ Tài chính tổng hợp và báo cáo Quốc hội.

Theo Phó Thủ tướng, năm nay chi ngân sách sẽ tăng do tiền chi trả cho cán bộ thôi việc và nghỉ trước tuổi đã ước hơn 100 nghìn tỷ đồng. Cùng với đó là khoản chi khoảng 30 nghìn tỷ đồng để giảm học phí. Ngoài ra, còn nhiều chính sách mới sắp tới sẽ được thực hiện.

Trước mắt, Phó Thủ tướng cho biết năm nay ngân sách sẽ vẫn đảm bảo vì phần chi trả cho tinh giản bộ máy lấy từ quỹ tích lũy cải cách tiền lương lâu nay và từ ngân sách. Với dự toán của năm sau, Chính phủ sẽ báo cáo để cân đối chính sách thu và các sắc thuế cho năm sau và cả 5 năm tới./.