Thị trường cạnh tranh khốc liệt

Theo ông Nguyễn Cảnh Tĩnh - Tổng giám đốc VIMC, năm 2024, dự báo tình hình quốc tế, trong nước, thị trường vận tải biển tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức khi xung đột tiếp tục căng thẳng, leo thang tại nhiều khu vực; đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu. Nguồn cung tàu sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ và số lượng tàu đi phá dỡ thấp. Hãng tàu phải cắt giảm mạnh chi phí hoạt động dẫn tới nhiều khó khăn trong quá trình đàm phán giá dịch vụ giữa các cảng và hãng tàu…

Mặt khác, đội tàu VIMC đa phần già (tuổi tàu trung bình là 20 tuổi), tính năng kỹ thuật kém, không đồng bộ, quy mô đội tàu ngày càng thu hẹp do quá trình tái cơ cấu cũng như vướng mắc trong quy định về thủ tục đầu tư nên nhiều năm nay các doanh nghiệp của VIMC chưa đầu tư phát triển được đội tàu.

Thêm vào đó, khối cảng biển VIMC cũng chịu áp lực ngày càng gay gắt từ khối tư nhân cũng như sự ra đời của nhiều cảng mới tại tất cả các khu vực có lợi thế hơn vị trí cảng của VIMC. Vị trí kho bãi không thuận lợi, cách xa trung tâm khai thác cảng. Cơ chế chính sách đối với khách hàng còn thiếu linh hoạt, không còn ưu thế cạnh tranh.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Cảnh Tĩnh cũng nhấn mạnh, với tinh thần kiên trì, quyết tâm giữ vững thị trường, thị phần, khách hàng, tập trung phát triển cảng nước sâu, đội tàu container, VIMC đặt ra kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2024. Cụ thể: sản lượng vận tải biển đạt 15,8 triệu tấn (đạt 76% ước thực hiện năm 2023, do thanh lý, giảm số lượng tàu). Sản lượng khối cảng biển 123,7 triệu tấn (đạt 109% ước thực hiện 2023). Doanh thu 17.742 tỷ đồng (đạt 99% so với thực hiện 2023) và lợi nhuận 2.169 tỷ đồng (đạt 104%, cao hơn năm 2023 do thanh lý tàu già hết khấu hao).

Để hiện thực hóa kế hoạch này, ông Tĩnh đánh giá bối cảnh thị trường hàng hải năm 2024 khó khăn, cạnh tranh khốc liệt không khác gì một cuộc chiến khi sức mua của thị trường giảm. Vì vậy, VIMC cần phải quyết tâm giữ vững thị trường, thị phần, khách hàng như giữ… “trận địa”. Để giữ được khách hàng, việc quan trọng là phải luôn ở vào vị trí khách hàng và đặt mình vào vị trí đối thủ, tức là luôn suy nghĩ và cấu trúc hoạt động kinh doanh theo hướng mang lại lợi ích cho khách hàng.

Thời gian tới, VIMC sẽ đặc biệt ưu tiên phát triển đội tàu container, cảng biển, các dự án chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số và công nghệ; xây dựng hệ thống cảng biển hiện đại đảm bảo đáp ứng với các quy định, tiêu chuẩn, hướng đến mục tiêu tăng trưởng và phát triển bền vững; chú trọng công tác thu hút nhân tài… Đồng thời, tổng công ty tiếp tục đẩy mạnh công tác tái cơ cấu tổ chức sản xuất kinh doanh, tài chính, tái cơ cấu đội tàu vận tải biển; triển khai mạnh mẽ chương trình quản lý chi phí hiệu quả nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của doanh nghiệp thành viên.

Sẽ đầu tư trọng điểm vào các cảng biển

Khối cảng biển của VIMC trong đó có cảng Hải Phòng chịu sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ khối tư nhân. Ảnh: Thọ Hữu

Ghi nhận và đánh giá cao các kết quả của VIMC đạt được trong năm 2023, trong khi tình hình thế giới diễn biến phức tạp, tổng cầu suy giảm do nhiều yếu tố biến động chính sách tiền tệ, lạm phát, tỷ giá, xung đột địa chính trị, phát biểu tại hội nghị triển khai kế hoạch năm 2024 của VIMC, ông Nguyễn Ngọc Cảnh - Phó Chủ tịch Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, khẳng định dưới sự chỉ đạo của lãnh đạo VIMC đã "chèo lái" con tàu vượt qua sóng gió, đạt được kết quả vượt chỉ tiêu kế hoạch. Đây là điểm sáng ấn tượng trong bối cảnh khó khăn này.

VIMC đã và đang triển khai 3 đề án được phê duyệt (gồm chiến lược phát triển, kế hoạch sản xuất kinh doanh 5 năm, tái cơ cấu) là rất quan trọng, cần tập trung nguồn lực triển khai thời gian tới. Ông Cảnh lưu ý, VIMC mạnh dạn nắm bắt đúng thời điểm để quyết định triển khai thực hiện đầu tư đội tàu vận tải biển quốc tế nhằm tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư của Nhà nước. Năm 2024 có cả thách thức và cơ hội, vì vậy, VIMC cần tập trung đầu tư bến 3, 4 tại cảng Lạch Huyện; đầu tư cảng Đà Nẵng, nghiên cứu chủ trương xây dựng cảng Liên Chiểu; dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ…

Bên cạnh đó, VIMC cần tiếp tục phát triển cảng biển đóng vai trò cốt lõi, vận tải biển là chuỗi kết nối đồng thời hoàn thiện cung cấp chuỗi dịch vụ cung ứng cho khách hàng; chú trọng đầu tư chuyển đổi số nâng cao hiệu quả điều hành quản trị; rà soát khoản đầu tư chưa hiệu quả, có biện pháp giám sát chặt chẽ hiệu quả sản xuất kinh doanh, thoái vốn một số doanh nghiệp không phải là nòng cốt của tổng công ty nhằm bảo toàn nguồn vốn và nâng cao hiệu quả nguồn vốn…

Trước đó, năm 2023, VIMC đã phải đối mặt với nhiều khó khăn như vấp phải sự cạnh tranh, chia sẻ thị phần các cảng biển mới ra đời. Năng lực đội tàu hàng năm giảm dần về cả số lượng và chất lượng. Thị trường vận tải container quốc tế bị ảnh hưởng lớn và vẫn tiếp tục giảm sâu; cước vận tải dầu sản phẩm liên tục tăng, giảm không ổn định,...

Kết quả năm 2023, sản lượng vận tải biển đạt 20,6 triệu tấn (đạt 116% so với kế hoạch); sản lượng hàng thông qua cảng 113,5 triệu tấn (đạt 84% kế hoạch); doanh thu 17.964 tỷ đồng (đạt 91% so với thực hiện năm 2022 và 104% kế hoạch năm); lợi nhuận là 2.084 tỷ đồng (đạt 90% kế hoạch năm). Sản lượng cảng biển chỉ bằng 84% so với kế hoạch và bằng 92% so với 2022, nhưng tổng doanh thu vẫn tăng 4%, là do các doanh nghiệp đã tích cực thực hiện mở rộng các hoạt động kinh doanh ngoài bốc xếp, hoạt động thương mại.