Tại Kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO tổ chức tại Paris (Pháp), Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc đã chính thức được công nhận là Di sản Thế giới thứ 9 của Việt Nam. Giáo sư Nikolay Nenov, Chủ tịch Kỳ họp, đã gõ búa công nhận, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình bảo tồn di sản văn hóa dân tộc. Đây cũng là Di sản liên tỉnh thứ hai sau Vịnh Hạ Long – Quần đảo Cát Bà.
 |
| Quang cảnh Kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới thuộc UNESCO. Ảnh CTV |
Quần thể di tích trải dài trên ba tỉnh Quảng Ninh, Bắc Giang và Hải Dương (trước đây) nay là Hải Phòng, gắn liền với sự hình thành và phát triển của Thiền phái Trúc Lâm – dòng Phật giáo thuần Việt do Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập từ thế kỷ XIII. Triết lý Trúc Lâm mang tính nhân văn sâu sắc, dung hòa giữa tư tưởng Phật giáo Đại thừa, đạo đức Nho giáo, vũ trụ quan Đạo giáo và tín ngưỡng dân gian.
Không gian văn hóa tâm linh đặc biệt này bao gồm 12 cụm điểm di tích tiêu biểu như Yên Tử, Chùa Vĩnh Nghiêm, Chùa Bổ Đà, Chùa Thanh Mai, Khu di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc, cùng nhiều di sản phi vật thể và lễ hội truyền thống. Hệ thống di tích phản ánh rõ nét lịch sử – tinh thần – địa lý của Phật giáo Trúc Lâm, là điểm đến hành hương quan trọng của hàng triệu lượt khách trong và ngoài nước.
 |
| Cảnh quan Khu di tích Yên Tử. Ảnh T.T |
UNESCO ghi danh di sản dựa trên hai tiêu chí nổi bật: giá trị biểu trưng của sự kết hợp giữa nhà nước, tôn giáo và cộng đồng trong việc hình thành truyền thống văn hóa độc đáo; cùng triết lý sống hài hòa giữa con người và thiên nhiên – một đóng góp toàn cầu của Phật giáo Trúc Lâm.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ và Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương khẳng định thành công của hồ sơ là kết quả phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương, bộ ngành trung ương, giới khoa học và các tổ chức quốc tế. Đặc biệt, vai trò điều phối thông tin và vận động của Phái đoàn thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO tại Paris có ý nghĩa then chốt trong việc tranh thủ sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế.
 |
| Đền thờ Nguyễn Trãi uy nghiêm nơi danh thắng Côn Sơn. Ảnh CTV |
Bà Nguyễn Thị Hạnh – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, Trưởng Ban điều hành xây dựng hồ sơ di sản chia sẻ, hồ sơ được chuẩn bị công phu, bài bản, với sự tham gia tích cực của các chuyên gia trong và ngoài nước. Sau nhiều năm nỗ lực, việc ghi danh đã mở ra cơ hội lớn để bảo tồn, phát huy và quảng bá giá trị di sản một cách bền vững.
| Ngày 23/11/2024, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Luật Di sản văn hóa năm 2024, cùng với các văn bản hướng dẫn thi hành (trong đó bổ sung nội luật hóa các quan điểm phát triển bền vững của UNESCO theo tinh thần Công ước Di sản Thế giới, đưa ra các quy định về đánh giá tác động di sản trong bối cảnh Di sản thế giới, xây dựng Kế hoạch quản lý bảo vệ Di sản thế giới; gắn kết việc bảo tồn di tích với bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể tại các Di sản thế giới, với mục tiêu phục vụ cộng đồng tại địa phương ngày càng tốt hơn…). |
