Chiều 12/10, Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản tại Việt Nam (JICA Việt Nam) đã tổ chức họp báo tổng kết hoạt động chính của JICA Việt Nam trong nửa đầu năm tài chính 2022 (1/4/2022 đến 30/9/2022), chia sẻ những thành tựu, tồn tại và định hướng hỗ trợ phát triển đối với Việt Nam trong nửa cuối năm tài chính 2022 (1/10/2022 đến 31/3/2023).
Phát biểu tại cuộc họp báo, ông Shimizu Akira - Trưởng Đại diện Văn phòng JICA Việt Nam cho biết, Nhật Bản đã dỡ bỏ yêu cầu xét nghiệm khi nhập cảnh kể từ tháng 9 vừa qua. Năm 2023 sẽ kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Nhật Bản, do đó dự kiến các hoạt động giao lưu văn hóa, kết nối người dân giữa hai nước sẽ sôi động hơn bao giờ hết.
Về kết quả hoạt động của JICA Việt Nam trong năm tài chính 2021 của Nhật Bản, từ tháng 4/2021 đến hết tháng 3/2022, ông Shimizu Akira thông tin một số số liệu cụ thể bao gồm: Khoản vay cam kết trong dự án vốn vay ODA là 10,8 tỷ Yên, tương đương 75 triệu USD (chưa bao gồm “Tài trợ đầu tư cho khu vực tư nhân”); Dự án Hợp tác kỹ thuật là 4,9 tỷ Yên (tương đương 34 triệu USD); Viện trợ không hoàn lại là 700 triệu Yên (tương đương 5 triệu USD), với hơn 100 dự án lớn nhỏ.
Ông Shimizu Akira phát biểu tại cuộc họp báo |
Trong số đó, về lĩnh vực y tế, nhằm hỗ trợ Việt Nam chiến đấu đẩy lùi đại dịch Covid-19, JICA đã cung cấp các sinh phẩm y tế, trang thiết bị y tế như máy tim phổi nhân tạo ECMO phục vụ chẩn đoán và điều trị, với tổng trị giá 850 triệu Yên; chuyển giao công nghệ và bàn giao các thiết bị chính cho phòng xét nghiệm an toàn sinh học cấp III (BSL-3) tại Viện Pasteur TP.HCM, trị giá hơn 200 triệu Yên.
Trong lĩnh vực nhân lực, JICA đã hợp tác với trường Đại học Việt Nhật từ năm 2015, tính đến nay đã có 260 học viên tốt nghiệp chương trình đào tạo Thạc sỹ và hiện có hơn 200 sinh viên và học viên đang theo học tại trường.
Bên cạnh đó, hiệp định vay vốn ODA thứ 4 cho “Dự án cải thiện môi trường nước TP.HCM giai đoạn 2” đã được ký kết vào tháng 12/2021. Trong lĩnh vực năng lượng, JICA đã ký thỏa thuận cho vay trị giá 25 triệu USD với công ty tư nhân phát triển điện gió của Việt Nam trên đất liền tại tỉnh Quảng Trị.
Về công trình đường sắt đô thị TP. HCM tuyến số 1, toàn bộ 51 toa tàu metro sản xuất tại Nhật Bản đã được vận chuyển đến Việt Nam, tiến độ hoàn thành của công trình đạt khoảng 90%.
Đối với các dự án JICA sẽ tập trung trong thời gian tới, ông Shimizu Akira cho hay, trong 4 năm trở lại đây, các khoản vay của Việt Nam từ các tổ chức quốc tế, trong đó có JICA giảm 16 - 20% so với trước. Đây là dấu hiệu đáng mừng cho thấy kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng và có ảnh hưởng trên trường quốc tế.
Tuy nhiên, để có thể phát triển bền vững, một quốc gia cần phải đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng. “Tôi tin rằng Việt Nam hoàn toàn có thể sử dụng khoản vay ODA cho phép hoàn trả trong dài hạn, 30 đến 40 năm, với lãi suất thấp và cố định, làm công cụ huy động vốn trong phát triển cơ sở hạ tầng” - Trưởng Đại diện JICA chia sẻ.
Về phát triển nguồn nhân lực, thời gian tới JICA tiếp tục hợp tác thông qua hình thức Hợp tác kỹ thuật và vốn vay nhằm hỗ trợ trường Đại học Việt Nhật mở thêm chương trình đào tạo Tiến sỹ, thiết lập cơ sở mới tại Hòa Lạc từ năm 2023 với mục tiêu đưa trường Đại học Việt Nhật trở thành trường đại học tổng hợp với quy mô 6.000 sinh viên.
Ngoài ra, JICA dự kiến triển khai Hợp tác kỹ thuật tăng cường kết nối việc làm cho thực tập sinh kỹ năng. Dự án nhằm tạo môi trường làm việc tốt hơn cho lao động Việt Nam làm việc tại Nhật Bản thông qua việc xóa bỏ môi giới việc làm bất hợp pháp, vốn là vấn đề tồn tại trong những năm gần đây.
 |
| Toàn cảnh buổi họp báo chiều 12/10 |
Trong lĩnh vực y tế, JICA sẽ tiếp tục thông qua ba bệnh viện trung ương đã có lịch sử hợp tác trong thời gian dài là Bệnh viện Bạch Mai tại Hà Nội, Bệnh viện Trung ương Huế tại Huế, Bệnh viện Chợ Rẫy tại TP.HCM nhằm thiết lập hệ thống đào tạo từ xa cho y tế tuyến dưới. Bên cạnh đó, JICA sẽ tiếp tục hợp tác, liên kết với các doanh nghiệp tư nhân Nhật Bản, các tổ chức phi chính phủ, các trường đại học... nhằm cải tiến kỹ thuật phục hồi chức năng, chăm sóc điều dưỡng… nhằm hỗ trợ Việt Nam ứng phó với những thách thức mới như tình trạng già hóa dân số nhanh.
Về mục tiêu đưa lượng phát thải khí nhà kính xuống bằng “0”, sau thỏa thuận cho vay phát triển Dự án điện gió tại tỉnh Quảng Trị, JICA cũng đang xem xét cho vay mới đối với một số dự án sản xuất điện mặt trời và điện gió khác.
Thủ tục phức tạp, nhiều dự án bị giải ngân chậmChia sẻ sau cuộc họp báo về một số khó khăn, thách thức của JICA khi triển khai các dự án tại Việt Nam, ông Shimizu Akira cho hay, có nhiều dự án bị đình trệ, giải ngân chậm trễ do sự phức tạp và chồng chéo trong các thủ tục theo nghị định, quy định của Việt Nam; nhiều dự án cần phải đợi lãnh đạo cấp cao phê duyệt đối với những thay đổi rất nhỏ trong dự án… Đầu tư công đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam trong tương lai, vì vậy, ông bày tỏ hy vọng Chính phủ sẽ có những quyết sách mới để thúc đẩy hoàn thành chắc chắn và hiệu quả các dự án đang triển khai, đồng thời hình thành các dự án mới phù hợp với chủ trương của Việt Nam. |
