Chấn chỉnh nâng cao kỷ luật, kỷ cương tài khóa

Minh Anh
(TBTCO) - Những năm qua, công tác quản lý thu, chi ngân sách nhà nước được tăng cường, thu ngân sách vượt dự toán cao, chi tiết kiệm, giảm tỷ trọng chi thường xuyên, tăng chi đầu tư… là những điểm sáng. Tuy nhiên, ở đâu đó, vẫn còn tình trạng thực thi kỷ luật, kỷ cương tài khóa chưa nghiêm. Do đó, mới đây, Thủ tướng Chính phủ lại một lần nữa yêu cầu các bộ, ngành, địa phương siết chặt, chấp hành nghiêm kỷ luật về tài chính, ngân sách nhà nước.
aa
Chấn chỉnh nâng cao kỷ luật, kỷ cương tài khóa
Nguồn: Bộ Tài chính Đồ họa: Phương Anh

Tăng thu ngân sách dành cho đầu tư phát triển

Thời gian qua, Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo thực hiện đồng bộ, kịp thời các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội và chấn chỉnh, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong chấp hành pháp luật về tài chính, ngân sách nhà nước (NSNN). Nhờ đó quản lý thu, chi NSNN được tăng cường, thu NSNN vượt dự toán cao, chi NSNN tiết kiệm, giảm tỷ trọng chi thường xuyên, tăng chi đầu tư; các chỉ tiêu nợ công giảm tỷ trọng so với GDP và trong giới hạn cho phép; hệ số tín nhiệm quốc gia được nâng lên.

Cắt giảm chi thường xuyên, tiết kiệm hàng trăm nghìn tỷ đồng

Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu cắt giảm ngay từ khâu dự toán 10% chi thường xuyên ngoài các khoản chi tiền lương, phụ cấp, các khoản đóng góp theo lương, các khoản chi cho con người và một số nhiệm vụ không thể cắt giảm. Với các nguyên tắc cắt giảm như trên, đến hết năm 2020 cắt giảm ngay từ khâu dự toán khoảng 930 tỷ đồng; năm 2021, 2022 giảm thêm khoảng 180 tỷ đồng/năm và năm 2023 tiếp tục cắt giảm khoảng 90 tỷ đồng so với năm 2022.

Tuy nhiên, vẫn còn có một số tồn tại, hạn chế trong chấp hành kỷ luật, kỷ cương, thực hiện các quy định pháp luật và các nghị quyết của Quốc hội về lập, chấp hành dự toán, quyết toán NSNN. Để nâng cao kỷ cương, kỷ luật quản lý tài chính - NSNN, Thủ tướng Chính phủ mới đây đã yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện quyết liệt, đồng bộ các nội dung yêu cầu trong công tác lập, chấp hành, thực hiện dự toán, quyết toán NSNN.

Đồng thời để chấn chỉnh, tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong việc chấp hành pháp luật về quản lý, sử dụng và quyết toán NSNN, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương, địa phương chấn chỉnh, khắc phục các tồn tại, hạn chế trong lập, quản lý, sử dụng NSNN. Tiếp tục chú trọng công tác dự báo, lập dự toán thu, chi NSNN sát thực tế. Lập dự toán chi NSNN bảo đảm phù hợp với yêu cầu và khả năng thực hiện để huy động, sử dụng hiệu quả nguồn NSNN. Triệt để tiết kiệm chi thường xuyên để tăng chi đầu tư phát triển.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu không để phát sinh mới nợ đọng xây dựng cơ bản; rà soát, xác định chính xác số nợ đọng xây dựng cơ bản vốn NSNN, gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính trước ngày 1/1/2025 để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền.

Phát biểu tại cuộc tiếp xúc cử tri mới đây tại Bình Định, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc đã khẳng định, nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, thu NSNN những năm qua đều vượt ở mức cao. Tính tổng cộng số tăng thu những năm qua đã lên tới hàng triệu tỷ đồng. Số tiền này đã được đầu tư trở lại nền kinh tế, đầu tư vào cơ sở hạ tầng, đường cao tốc, sân bay, bến cảng… Những đột phá về cơ sở hạ tầng, đường cao tốc gần 4 năm qua đã minh chứng điều này. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, có rất nhiều mục tiêu được Chính phủ đặt ra, trong đó đáng chú ý là phấn đấu hoàn thành 3.000km đường cao tốc vào năm 2025.

Phấn đấu tiếp tục giảm chi thường xuyên

Nhiều năm qua, Bộ Tài chính đã kiên định trong điều hành, bên cạnh đáp ứng đủ nguồn cho các khoản chi trong dự toán, các khoản chi cấp bách phát sinh, cho con người và an sinh xã hội, tất cả các khoản chi khác đều phải triệt để tiết kiệm. Theo đó, Bộ Tài chính yêu cầu các cấp, các ngành, địa phương triệt để tiết kiệm, hạn chế tối đa các khoản chi mua ô tô công và trang thiết bị đắt tiền, tiết giảm các nhiệm vụ không thực sự cấp bách, phù hợp với khả năng cân đối NSNN. Những khoản chi không nằm trong dự toán, tuyệt đối “tiền không ra khỏi kho bạc”.

Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần ban hành chỉ thị, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục tăng cường tiết kiệm chi thường xuyên; đẩy mạnh cơ cấu lại chi NSNN, giảm dần tỷ trọng chi thường xuyên gắn với đổi mới cơ chế phân bổ chi thường xuyên, bảo đảm chi cho con người, an sinh xã hội, y tế, môi trường, quốc phòng, an ninh và các lĩnh vực giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ... theo quy định của pháp luật.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan trung ương, địa phương tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại chi NSNN theo hướng bền vững, giảm tỷ trọng chi thường xuyên; bảo đảm giai đoạn 2021 - 2026, tỷ trọng chi thường xuyên bình quân khoảng 62 - 63% tổng chi NSNN, phấn đấu giảm tỷ trọng chi thường xuyên xuống khoảng dưới 60%.

Về phía các bộ, ngành, địa phương trong điều hành dự toán chi NSNN chủ động, triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, rà soát, cắt giảm các nhiệm vụ chưa thực sự cần thiết, chậm triển khai,… dành nguồn lực cho phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, thực hiện các nhiệm vụ chi an sinh xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng và cải cách chính sách tiền lương.

Trả lời phỏng vấn TBTCVN liên quan đến triệt để tiết kiệm chi tiêu công, đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) bày tỏ rất đồng tình và cho rằng, cần phải tiếp tục quản lý chặt chẽ chi tiêu nguồn từ NSNN, giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương tài chính - NSNN. Vẫn còn ở đâu đó, việc sử dụng tiền, tài sản và của công còn lãng phí, chưa được quản lý chặt chẽ thì vẫn tiếp tục phải tăng cường hơn nữa kiểm tra, kiểm soát trong thực thi các nhiệm vụ chi tiêu công.

Dành nguồn lực tăng chi cho con người

Trong bối cảnh thu ngân sách còn khó khăn, vẫn phải bội chi ngân sách, thì việc triệt để tiết kiệm là một trong những giải pháp hiệu quả, để có thêm nguồn chi cho các nhiệm vụ cấp bách phát sinh, các khoản chi cần kíp không có trong dự toán. Việc Thủ tướng Chính phủ ban hành các chỉ thị liên quan đến việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương tài khóa là vô cùng cần thiết.

Theo Bộ Tài chính, công tác quản lý thu, chi NSNN thời gian qua được thực hiện chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả hơn. Cơ cấu chi ngân sách chuyển biến tích cực, tập trung nhiều nguồn lực cho chi đầu tư phát triển. Bước đầu đã khắc phục được tình trạng đầu tư dàn trải; đảm bảo các khoản chi an sinh xã hội và các lĩnh vực quan trọng. Qua thống kê cho thấy, tổng số tiết kiệm kinh phí ngân sách, vốn nhà nước giai đoạn trước đây, từ năm 2016 - 2021 là 350,54 nghìn tỷ đồng.

Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, tinh giản biên chế giai đoạn 2026 - 2021 đã giúp ngân sách tiết kiệm được hơn 26,5 nghìn tỷ đồng. Đây là con số rất lớn, thể hiện sự nỗ lực của các cấp, các ngành, địa phương.

Hay như trong năm 2022 và 2023, Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu cắt giảm ngay từ khâu dự toán 10% chi thường xuyên ngoài các khoản chi tiền lương, phụ cấp, các khoản đóng góp theo lương, các khoản chi cho con người và một số nhiệm vụ không thể cắt giảm. Với các nguyên tắc cắt giảm như trên, đến hết năm 2020 cắt giảm ngay từ khâu dự toán khoảng 930 tỷ đồng; năm 2021, 2022 giảm thêm khoảng 180 tỷ đồng/năm và năm 2023 tiếp tục cắt giảm khoảng 90 tỷ đồng so với năm 2022.

Tuy nhiên, thời gian tới, vai trò giám sát của Quốc hội là vô cùng quan trọng. Theo bà Phạm Thúy Chinh - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội, cần tiếp tục nâng cao vai trò giám sát của Quốc hội đối với việc sử dụng NSNN. Việc giám sát sẽ góp phần đảm bảo thu, chi, cân đối NSNN tích cực, hiệu quả, phục vụ sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; phát triển nền quản trị công hiện đại, công khai, minh bạch; tăng cường trách nhiệm giải trình và sự tham gia của cử tri và cộng đồng vào chu trình ngân sách./.

Minh Anh

Đọc thêm

Chính sách tài khóa mở rộng phải gắn với hiệu quả giải ngân

Chính sách tài khóa mở rộng phải gắn với hiệu quả giải ngân

(TBTCO) - Bức tranh kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận mức tăng trưởng GDP 8,18%, cao nhất trong ít nhất 15 năm trở lại đây. Song đằng sau các con số ấn tượng là những vấn đề lớn cần có lời giải phù hợp, từ nhập siêu, cân đối tiền tệ, sức khỏe doanh nghiệp cho đến thu chi ngân sách và đặc biệt là hiệu quả giải ngân đầu tư công trong bối cảnh chính sách tài khóa mở rộng.
Infographics: Tổng quan bức tranh ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm 2026

Infographics: Tổng quan bức tranh ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm 2026

(TBTCO) - Theo Bộ Tài chính, nhờ quản lý điều hành chặt chẽ, cân đối ngân sách Nhà nước trong những tháng đầu năm luôn được đảm bảo ổn định, đồng thời công tác huy động vốn qua phát hành trái phiếu Chính phủ đạt kết quả tích cực. So với cùng kỳ, thu ngân sách 6 tháng ước đạt 62% dự toán, tăng 17,4%. Trong khi đó, chi ngân sách ước đạt 36,4% dự toán, tăng 0,1%.
Đà Nẵng: Linh động phương án đưa tài sản công dôi dư vào khai thác

Đà Nẵng: Linh động phương án đưa tài sản công dôi dư vào khai thác

(TBTCO) - Liên tục phát đi những văn bản chỉ đạo về xử lý, sắp xếp nhà công sản dôi dư sau khi sáp nhập đơn vị hành chính và đề xuất giải pháp sáng tạo trong triển khai, Đà Nẵng đang quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ này nhằm đưa các công trình vào khai thác, phát huy hiệu quả kinh tế và phục vụ cộng đồng.
Phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam: Những kiến tạo định hình chiến lược

Phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam: Những kiến tạo định hình chiến lược

(TBTCO) - Những vấn đề, nội dung được thảo luận tại Diễn đàn Tài chính Việt Nam năm 2026 bước đầu định hình chiến lược phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, tạo lập nền tảng thể chế minh bạch và quản trị hiện đại để thu hút dòng vốn toàn cầu.
Tập huấn xây dựng dự toán ngân sách năm 2027 cho các bộ, ngành

Tập huấn xây dựng dự toán ngân sách năm 2027 cho các bộ, ngành

(TBTCO) - Từ ngày 9- 10/7 tại TP. Hải Phòng, Bộ Tài chính phối hợp với Kiểm toán Nhà nước (KTNN) tổ chức Hội nghị tập huấn công tác xây dựng dự toán thu, chi ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2027 của các bộ, cơ quan Trung ương nhằm nâng cao chất lượng và khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong công tác xây dựng dự toán.
Infographics: Giải ngân vốn đầu tư công 6 tháng đạt 356.935,1 tỷ đồng

Infographics: Giải ngân vốn đầu tư công 6 tháng đạt 356.935,1 tỷ đồng

(TBTCO) - Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, tính đến ngày 30/6/2026, giải ngân vốn đầu tư công đạt 356.935,1 tỷ đồng, tương đương 35,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn ngân sách trung ương 103.740,3 tỷ đồng; vốn ngân sách địa phương 253.194,8 tỷ đồng.
Thúc đẩy hợp tác tài chính Việt Nam - Canada theo định hướng kinh tế mới

Thúc đẩy hợp tác tài chính Việt Nam - Canada theo định hướng kinh tế mới

(TBTCO) - Ngày 9/7/2026, tại trụ sở Bộ Tài chính, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đã có buổi tiếp và làm việc với Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Canada tại Việt Nam, ngài Jim Nickel. Cuộc gặp mở ra nhiều triển vọng hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực tài chính, đầu tư, tăng trưởng xanh và hoàn tất Hiệp định Thương mại tự do (FTA) ASEAN - Canada.
Bộ Tài chính Việt Nam và Indonesia đẩy mạnh hợp tác về quản lý nợ công và phát hành trái phiếu chính phủ quốc tế

Bộ Tài chính Việt Nam và Indonesia đẩy mạnh hợp tác về quản lý nợ công và phát hành trái phiếu chính phủ quốc tế

(TBTCO) - Trong hai ngày 6 - 7/7/2026, Đoàn công tác của Bộ Tài chính Việt Nam (Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại) đã có chuyến thăm và làm việc tại Indonesia, nhằm trao đổi kinh nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực quản lý nợ công và phát hành trái phiếu chính phủ quốc tế với Bộ Tài chính Indonesia.
Xem thêm