Hỗ trợ cho nền kinh tế và chính các ngân hàng

Vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Xây dựng và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) xem xét giải quyết theo thẩm quyền về cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ; các biện pháp cụ thể nhằm tháo gỡ kịp thời các vướng mắc hiện tại về pháp lý cho các dự án bất động sản.

Việc cơ cấu thời hạn nợ và giữ nguyên nhóm nợ hỗ trợ tích cực cho thị trường chứng khoán. Ảnh: Duy Dũng

Theo đánh giá của các chuyên gia, việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ là thông tin tích cực cho thị trường tài chính nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng. Hiện tại, NHNN cũng đang soạn thảo dự thảo thông tư nhằm cụ thể hóa về thời gian, đối tượng và nguyên tắc cơ cấu, phân loại trích lập dự phòng.

Theo các chuyên gia của Công ty Chứng khoán BIDV (BSC), dự thảo thông tư khách hàng được cơ cấu lại nợ khách hàng không có khả năng trả nợ đúng hạn do nguyên nhân khách quan của nền kinh tế và có khả năng trả nợ đầy đủ theo thời hạn trong tương lai. Đây là các khoản nợ phát sinh trước ngày 8/4/2023 và phát sinh nghĩa vụ trả nợ trong thời gian từ lúc Thông tư có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2023.

Các chuyên gia của BSC cho rằng, thời hạn cơ cấu kéo dài 1 năm sẽ giúp doanh nghiệp có thêm thời gian cân đối nguồn vốn, giảm áp lực trả nợ, phục hồi sản xuất. Như vậy, nếu thông tư về việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ đi vào thực hiện, sẽ giải quyết được một phần nút thắt của dòng tiền luân chuyển trong nền kinh tế. Đồng thời, điều này khi được áp dụng cũng là một bước tiếp theo trong công cuộc kích thích tăng trưởng kinh tế sau quyết định về giảm lãi suất điều hành, Nghị định 08/2023/NĐ-CP về trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, Nghị quyết 33/NQ-CP về nhà ở xã hội đã được ban hành gần đây.

Bình luận về việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ, các chuyên gia phân tích của Công ty CP FIDT cho rằng, thông tin này sẽ hỗ trợ mạnh cho nhóm ngân hàng, bất động sản và cả nền kinh tế. Theo đó, có thể thông tin cơ cấu thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ được mong đợi sẽ tác động tích cực hơn là thông tin giảm lãi suất.

Cổ phiếu ngân hàng liệu sẽ hấp dẫn hơn?

Theo các chuyên gia của BSC, việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ sẽ giúp các ngân hàng duy trì chất lượng tài sản, không tăng nợ xấu dù chất lượng nợ suy giảm. Tuy nhiên, các ngân hàng cũng sẽ phải trích lập dự phòng cụ thể đối với toàn bộ dư nợ khách hàng theo quy định phân loại nợ của NHNN như không có thông tư này và không được hạch toán lãi dự thu, do đó triển vọng lợi nhuận của ngành vẫn không thay đổi. Ngoài ra, các ngân hàng có thể sẽ phát sinh thêm chi phí quản lý từ việc theo dõi, quản lý các khoản nợ được cơ cấu lại để trích lập dự phòng sát với thực tế.

Thông tin từ chuyên gia của FIDT cũng cho rằng, việc cơ cấu thời hạn nợ và giữ nguyên nhóm nợ nếu được thực hiện sẽ giúp chất lượng tài sản trên báo cáo tài chính của các ngân hàng được duy trì dù chất lượng nợ đã suy giảm. Tuy nhiên, việc vẫn phải trích lập dự phòng như thông thường dù đã được cơ cấu giữ nhóm nên chi phí trích lập vẫn sẽ lớn và lợi nhuận các ngân hàng vẫn bị ảnh hưởng do trích lập khi tham gia tái cơ cấu đặc biệt là các ngân hàng chưa trích lập thừa so với quy định.

Trao đổi với phóng viên TBTCVN, ông Nguyễn Đình Duy - Giám đốc, chuyên gia phân tích cao cấp Công ty CP Xếp hạng tín nhiệm đầu tư Việt Nam (VISRATING) cho hay, xu hướng giảm lãi suất sẽ góp phần làm giảm chi phí huy động của ngân hàng qua đó dần dần giảm lãi suất cho vay ra nền kinh tế. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại hệ thống ngân hàng Việt Nam đang gặp phải một số khó khăn đến từ tăng trưởng tín dụng thấp và chất lượng các khoản cho vay suy giảm.

Theo đó, tăng trưởng tín dụng năm nay có dấu hiệu chậm lại, theo công bố của NHNN, tính đến cuối tháng 3/2023 tăng trưởng tín dụng lũy kế 3 tháng mới đạt 2,06% thấp hơn khá nhiều so với mức tăng 2,95% cùng thời điểm năm 2021 và mức tăng 5,97% cùng thời điểm năm 2022. Tăng trưởng tín dụng thấp sẽ làm giảm giảm tăng trưởng doanh thu lợi nhuận của hệ thống ngân hàng nói chung.

Vấn đề thứ hai được chuyên gia của VISRATING đề cập, đó là chất lượng các khoản vay suy giảm sẽ làm tăng trích lập dự phòng nợ xấu của các ngân hàng. Theo chuyên gia này, những khó khăn đối với thị trường bất động sản và xây dựng, các ngành hướng đến xuất khẩu… có thể khiến dòng tiền của doanh nghiệp bị ảnh hưởng, từ đó tạo khó khăn trong việc trả nợ cho ngân hàng. Bên cạnh đó, những khó khăn trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ vẫn còn và do đó sẽ tác động tới các ngân hàng, nhất là các ngân hàng vừa cho vay vừa đầu tư trái phiếu của doanh nghiệp phát hành thì rủi ro trích lập dự phòng càng lớn hơn.