Nửa đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam duy trì nền tảng ổn định nhưng phải đối mặt với nhiều yếu tố bất định hơn so với kỳ vọng đầu năm. Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán cũng chịu tác động từ những biến động của môi trường vĩ mô, khiến dòng tiền và tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn, đồng thời hướng sự quan tâm vào chất lượng tăng trưởng của doanh nghiệp và các động lực dài hạn của thị trường.
Theo bà Bùi Thị Quỳnh Nga - Trưởng phòng Phân tích và Chiến lược thị trường, Công ty Chứng khoán Phú Hưng (PHS), diễn biến của nền kinh tế trong nửa đầu năm phức tạp hơn so với dự báo ban đầu, song điều đó không đồng nghĩa với việc nền kinh tế suy yếu. Các chỉ số kinh tế cơ bản vẫn cho thấy nền tảng ổn định, tuy nhiên bối cảnh vĩ mô xuất hiện nhiều áp lực hơn so với kỳ vọng.
 |
| Nền tảng vĩ mô tiếp tục tạo cơ sở cho triển vọng thị trường chứng khoán. Ảnh: Đức Thanh. |
Một trong những yếu tố đáng chú ý là mặt bằng giá cả. Theo bà Nga, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 5 tháng đầu năm tăng 4,31%, cao hơn dự báo ban đầu của PHS và tiến sát mục tiêu kiểm soát lạm phát của Chính phủ. Cùng với đó, tỷ giá dù biến động không lớn so với đầu năm nhưng vẫn chịu áp lực, phản ánh tác động từ bối cảnh kinh tế quốc tế và thị trường ngoại hối. Mặt bằng lãi suất huy động cũng có xu hướng tăng. Theo ghi nhận của PHS, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng phổ biến ở mức 6,5 - 7%/năm, trong khi một số ngân hàng điều chỉnh lên khoảng 9%/năm.
| Theo chuyên gia từ PHS, câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán tiếp tục được thị trường kỳ vọng sẽ trở thành động lực hỗ trợ dòng vốn trung và dài hạn, góp phần nâng cao sức hấp dẫn của thị trường vốn Việt Nam trong thời gian tới. |
Bên cạnh các yếu tố về giá cả và lãi suất, bà Nga cho rằng tiêu dùng nội địa và giải ngân đầu tư công là hai vấn đề cần đặc biệt quan tâm. Sau khi loại trừ yếu tố lạm phát, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 5 tháng đầu năm tăng khoảng 6,1%, thấp hơn kỳ vọng ban đầu của đơn vị này là đạt mức tăng 8 - 10% trong cả năm 2026.
Đối với đầu tư công, theo số liệu của Bộ Tài chính, đến hết tháng 5/2026, tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 21,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Chuyên gia từ PHS cho biết, đầu tư công vẫn được kỳ vọng là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Vì vậy, việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân sẽ góp phần tạo thêm dư địa hỗ trợ tăng trưởng trong những tháng cuối năm.
Bên cạnh những thách thức, nền kinh tế vẫn ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Chuyên gia từ PHS chỉ ra rằng, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục duy trì xu hướng khả quan khi tổng vốn đăng ký trong 5 tháng đầu năm tăng khoảng 34,9% so với cùng kỳ năm trước, trong đó vốn đăng ký mới tăng hơn hai lần. Điều này cho thấy Việt Nam vẫn duy trì sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế.
Những diễn biến của kinh tế vĩ mô cũng phản ánh khá rõ trên thị trường chứng khoán khi tâm lý và dòng tiền của nhà đầu tư có nhiều thay đổi trong nửa đầu năm. Theo ông Nguyễn Nam Sơn - Phó Trưởng phòng Phân tích và Chiến lược thị trường, Công ty Chứng khoán Phú Hưng (PHS), sau giai đoạn đầu năm với kỳ vọng tích cực, thị trường dần trở nên thận trọng hơn khi các yếu tố bên ngoài và những biến động của kinh tế thế giới khiến nhà đầu tư có xu hướng chờ đợi thêm các dữ liệu và tín hiệu xác nhận trước khi đưa ra quyết định đầu tư.
Theo ông Sơn, vấn đề nổi bật của thị trường hiện nay là thanh khoản. Mặt bằng lãi suất tăng đã khiến một phần dòng tiền dịch chuyển sang kênh tiền gửi, trong khi hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài cũng ảnh hưởng đến dòng vốn trên thị trường. Trong bối cảnh thanh khoản chưa thực sự cải thiện, mỗi nhịp tăng của thị trường đều được nhà đầu tư nhìn nhận thận trọng hơn và cần thêm cơ sở để xác nhận xu hướng.
Cùng với đó, thanh khoản khó có thể cải thiện trong thời gian ngắn do chịu tác động của nhiều yếu tố vĩ mô, đặc biệt là lãi suất và tỷ giá. Đây đều là những biến số có liên hệ chặt chẽ với bối cảnh kinh tế quốc tế cũng như định hướng điều hành chính sách tiền tệ trong thời gian tới. Vì vậy, diễn biến của các yếu tố này sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến dòng tiền trên thị trường chứng khoán.
Trong ngắn hạn, ông Sơn cho rằng, sự quan tâm của nhà đầu tư sẽ tập trung vào mùa công bố kết quả kinh doanh quý II/2026. Thay vì chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, thị trường sẽ đánh giá nhiều hơn về chất lượng tăng trưởng, khả năng duy trì biên lợi nhuận cũng như sức chống chịu của doanh nghiệp trước các yếu tố như chi phí đầu vào, mặt bằng lãi suất và biến động tỷ giá. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để nhà đầu tư đánh giá triển vọng của từng doanh nghiệp cũng như xu hướng của thị trường trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, câu chuyện nâng hạng thị trường vẫn được xem là yếu tố hỗ trợ trong dài hạn. Nếu quá trình này tiếp tục có những bước tiến tích cực, nhóm cổ phiếu có thanh khoản cao, đặc biệt là nhóm chứng khoán, ngân hàng và một số doanh nghiệp vốn hóa lớn, sẽ có thêm điều kiện thu hút dòng vốn. Dù vậy, trong ngắn hạn, diễn biến của thị trường vẫn sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp và khả năng cải thiện thanh khoản.
Nhìn chung, các chuyên gia của PHS cho rằng dù nền kinh tế và thị trường chứng khoán đang phải đối mặt với nhiều thách thức hơn so với kỳ vọng đầu năm, các nền tảng cơ bản vẫn được duy trì. Trong bối cảnh đó, diễn biến kinh tế vĩ mô, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp cùng khả năng cải thiện thanh khoản sẽ là những yếu tố quan trọng định hình triển vọng của thị trường chứng khoán trong nửa cuối năm 2026.
