Để cập nhật các xu hướng công nghệ mới của các công ty chứng khoán, phóng viên TBTCVN đã có cuộc trao đổi với ông Trần Anh Thắng - Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt, xung quanh chủ đề này.

* PV: Các công ty chứng khoán hiện nay đều có xu hướng tiếp cận chuẩn mực mới, công nghệ mới (Big data, eKYC, Blockchain...), xu hướng mới hướng ra quốc tế. Theo góc nhìn của ông, các công ty chứng khoán Việt Nam đang ở đâu trong “bản đồ” công nghệ của thế giới?

Hội nhập quốc tế cho phép nhà đầu tư giao dịch đa thị trường với rất nhiều các loại sản phẩm khác nhau, từ hàng hóa, trái phiếu cho đến crypto. Các công ty chứng khoán trong khu vực và trên thế giới cũng đã có những bước phát triển lớn khi áp dụng công nghệ vào doanh nghiệp của họ. Các xu hướng công nghệ đó có thể kể đến như:

Sự cá nhân hóa trong giao dịch chứng khoán thông qua thu thập dữ liệu của khách hàng cùng với sự giúp đỡ của Big data và AI để có thể tùy chỉnh sản phẩm sao cho phù hợp với từng đối tượng.

Giao dịch thuật toán với khả năng phân tích và xử lý dữ liệu ở tốc độ rất cao (mili giây/ nano giây), các thuật toán cho phép giao dịch với một khối lượng rất lớn, giảm thiểu chênh lệch giá giữa các khu vực thị trường, cho phép tất toán nhanh các vị thế trong ngày

Ứng dụng RPA (Robotic Process Automation) cho hoạt động quản trị của công ty như: dịch vụ khách hàng, mở tài khoản tự động, đánh giá rủi ro tự động,…

Blockchains giúp cho từng giao dịch được thông suốt (do không cần bên thứ ba), nhanh chóng và minh bạch (không thể làm giả dữ liệu trên blockchains và mọi người đều có thể theo dõi hoạt động giao dịch). Một trong những ứng dụng nổi tiếng của blockchains là smart contract (hợp đồng thông minh).

Khi xét về công nghệ thì Việt Nam đang đi sau thế giới rất nhiều, khi mới gần đây các công ty chứng khoán mới bắt đầu ứng dụng công nghệ eKYC trong khi thế giới đã có từ lâu. Nhưng hiện nay, xu hướng ứng dụng fintech (công nghệ tài chính) cho giao dịch đang ngày càng nở rộ, đặc biệt là đối với công nghệ ứng dụng thuật toán trong giao dịch khi nhiều công ty chứng khoán đang nghiên cứu và cung cấp Robo advisor cho khách hàng. Tuy vậy, các công ty chứng khoán Việt Nam sẽ cần một quãng thời gian dài để có thể bắt kịp xu hướng công nghệ mới trên thế giới.

Theo ông Trần Anh Thắng, khi xét về công nghệ thì Việt Nam đang đi sau thế giới rất nhiều, mới gần đây các công ty chứng khoán mới bắt đầu ứng dụng công nghệ eKYC trong khi thế giới đã có từ lâu.

* PV: Theo ông, thời gian tới các công ty chứng khoán tại Việt Nam cần làm gì để có thể nhanh chóng hội nhập theo những tiêu chuẩn quốc tế?

- Ông Trần Anh Thắng: Thị trường tài chính Việt Nam đang trong quá trình hội nhập quốc tế nhanh chóng. Trong một vài năm tới khả năng nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi theo tiêu chuẩn của các tổ chức nâng hạng FTSE và MSCI là rất cao. Đây là một cơ hội lớn nhưng cũng tràn đầy thách thức. Để hội nhập thành công, việc đầu tư nâng cấp về công nghệ, trình độ nhân sự, quản trị rủi ro là cực kỳ cần thiết.

Cụ thể, lấy đổi mới công nghệ làm nền tảng để đi xa: công ty chứng khoán cần nâng cấp hạ tầng kỹ thuật nhằm tương thích với hệ thống giao dịch mới KRX dự kiến áp dụng vào năm 2022, đáp ứng khả năng giao dịch hai chiều, giao dịch lô lẻ, khả năng thanh toán bù trừ T+0 với Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam, xu hướng số hóa, online hóa của nhà đầu tư cá nhân, xu hướng đa dạng hóa sản phẩm nhằm tạo sân chơi đa dạng cho nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Mặt khác, hệ thống công nghệ của các công ty chứng khoán cũng cần phải đáp ứng được dung lượng giao dịch của thị trường đang có tốc độ tăng trưởng theo cấp số nhân. Dự kiến đến năm 2025, Việt Nam sẽ có khoảng 10 triệu tài khoản giao dịch chứng khoán so với con số khoảng 3,5 triệu tài khoản hiện nay.

Hoàn thiện quy trình quản trị cho sự bền vững: Xu hướng tiến lên thị trường mới nổi là xu hướng tất yếu của thị trường chứng khoán Việt Nam với những điểm mới nổi bật về giao dịch 2 chiều, thanh toán bù trừ T+0 và sự đa dạng hóa sản phẩm tài chính trên thị trường sẽ đặt ra những yêu cầu mới cho các công ty chứng khoán trong việc quản trị rủi ro hoạt động, quản trị rủi ro tiền vay margin… Vì vậy, việc nâng cấp và hoàn thiện các quy trình quản trị là điều hết sức cần thiết.

Nâng cấp về mặt nhân sự cho sự tăng trưởng: Sự chuyên nghiệp, đồng bộ hóa với tiêu chuẩn, xu hướng trên thị trường tài chính quốc tế, sản phẩm đa dạng, chiều sâu của thị trường, khả năng giao dịch hai chiều, trình độ ngày càng cải thiện của nhà đầu tư cá nhân cũng đặt ra những yêu cầu bức thiết về việc cần phải nâng cao trình độ cán bộ nhân viên các công ty chứng khoán về khả năng tư vấn đầu tư, cập nhật kiến thức, tiêu chuẩn mới của thị trường, nâng cấp dịch vụ ngày càng chuyên nghiệp hơn… để đáp ứng được nhu cầu ngày càng đa dạng và khắt khe của thị trường.

* PV: Ông có thể chia sẻ thêm về việc phát triển công nghệ mới tại doanh nghiệp của mình đã được triển khai như thế nào?

- Ông Trần Anh Thắng: Công ty đã xác định đầu tư và nâng cấp công nghệ là mấu chốt để có thể phát triển bền vững, song hành với sự tăng trưởng về quy mô của thị trường chứng khoán Việt Nam cũng như đáp ứng sự thay đổi phương thức giao dịch sang hình thức giao dịch không sàn của sở giao dịch chứng khoán.

Năm 2020, công ty đã chính thức đưa vào sử dụng hệ thống phần mềm giao dịch và quản lý chứng khoán VGAIA thay thế cho hệ thống quản trị lõi chứng khoán cũ Goline 4.5. Việc thay thế phần mềm lõi là bước chuyển mình quan trọng trong tiến trình phát triển sâu, rộng với phương châm tối đa hóa lợi ích khách hàng của VFS Hệ thống VGAIA do Liên doanh Okasan Information System (OIS) đến từ Nhật Bản và Công ty cổ phần Công nghệ tin học và dịch vụ Goline, Việt Nam xây dựng phù hợp với đặc thù thị trường chứng khoán Việt Nam, dựa trên hệ thống công nghệ hiện đại GAIA đã đạt tiêu chuẩn quốc tế về tốc độ xử lý, quản trị rủi ro và tính mở của hệ thống. Khả năng tích hợp toàn diện và tương tác dễ dàng là ưu điểm nổi bật của hệ thống quản lý và giao dịch chứng khoán mới.

Bên cạnh đó, công ty cũng đang trong quá trình triển khai công nghệ định danh khách hàng trực tuyến eKYC để đơn giản hóa thủ tục, nâng cao trải nghiệm khách hàng, nâng cao độ bảo mật. Thông qua giải pháp công nghệ này, nhà đầu tư có thể mở tài khoản trực tuyến 100% thay vì phải tốn rất nhiều thời gian và công sức để làm thủ tục mở tài khoản theo cách truyền thống, đặc biệt là trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 bùng phát trong hơn một năm vừa qua khiến việc đi lại và tiếp xúc gần gặp trở ngại. Đồng thời, việc triển khai eKYC cũng là hoàn thành nhiệm vụ mà Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia (ban hành kèm theo Quyết định số 149/QĐ-TTg) do Thủ tướng Chính phủ Việt Nam phê duyệt đề ra, góp phần phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam hội nhập với quốc tế.

* PV: Xin cảm ơn ông!