Ngành kinh tế “tỷ đô”!

Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ đang mở ra những không gian tăng trưởng hoàn toàn mới cho nền kinh tế. Trong đó, kinh tế tầm thấp được xem là một ngành kinh tế chiến lược của tương lai, nơi hội tụ những thành tựu tiên tiến nhất về phương tiện bay không người lái (UAV), trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ hàng không thế hệ mới.

Ông Trần Anh Tuấn - Phó Chủ tịch Liên minh kinh tế Tầm thấp Việt Nam (LAEP) khẳng định bầu trời tầm thấp đang mở ra một “biên giới tăng trưởng” mới cho nhiều quốc gia.

Theo nghiên cứu quốc tế, quy mô kinh tế tầm thấp toàn cầu có thể đạt khoảng 9.000 tỷ USD vào năm 2050. Riêng tại Trung Quốc, khởi điểm thị trường kinh tế tầm thấp năm 2023 đạt 69,8 tỷ USD, đến năm 2030 dự báo đạt trên 280 tỷ USD. Đây không chỉ là một ngành kinh tế đơn lẻ mà là hệ sinh thái rộng lớn của các hoạt động diễn ra trong không phận dưới 1.000 mét, từ vận tải hàng hóa, logistics, giám sát hạ tầng, nông nghiệp thông minh đến cứu hộ cứu nạn, du lịch và quốc phòng - an ninh.

Thành phố Đà Nẵng sở hữu nhiều dư địa để phát triển lĩnh vực kinh tế tầm thấp.

Theo ông Tuấn, tại Việt Nam, những ứng dụng của công nghệ UAV đã bắt đầu xuất hiện trong nhiều lĩnh vực. Với khung pháp lý phù hợp, Việt Nam có thể phát triển drone giao hàng vùng núi, hải đảo; drone nông nghiệp công nghệ cao; taxi bay tại đô thị, điểm du lịch hay logistics tầm thấp kết nối cảng biển, khu công nghiệp …

Trong bức tranh chung đó, Đà Nẵng đang nổi lên như một trong những địa phương có nhiều lợi thế để đón đầu xu hướng phát triển kinh tế tầm thấp. “Đà Nẵng là thành phố thông minh hàng đầu Việt Nam, đang phát triển Khu Thương mại tự do gắn với cảng biển Liên Chiểu, là trung tâm logistics của miền Trung, sở hữu hạ tầng đồng bộ. Đây chính là nền móng quan trọng để tích hợp các công nghệ của kinh tế tầm thấp vào quản trị đô thị và phát triển kinh tế” - ông Tuấn nhận định.

Đồng quan điểm, ông Đinh Vĩnh Cường - Chủ tịch công ty TNHH Tập đoàn 365 cho rằng, Đà Nẵng sở hữu tiềm năng lớn cho kinh tế tầm thấp. Theo ông Cường giá trị của drone không nằm ở chỗ “rẻ”, mà ở chỗ “cấp thiết” - nơi thời gian và độ tin cậy quan trọng hơn giá thành. Drone vận chuyển hàng giá trị cao, gấp về thời gian như cảng – kho – khu công nghiệp; tiếp tế và cứu hộ khi mưa bão chia cắt miền Trung; vận chuyển y tế khẩn cấp ra đảo, vùng cao; giám sát hạ tầng, đường dây, bờ biển…

Mô hình triển khai kinh tế tầm thấp cho Đà Nẵng có thể dựa vào 4 trụ cột. Đó là hình thành hành lang logistics drone nối cảng Liên Chiểu - kho ngoại quan - khu công nghiệp; mạng lưới cứu hộ và ứng phó thiên tai; giám sát hạ tầng và đô thị thông minh; hạ tầng năng lượng xanh cho drone - đảm bảo hoạt động mà không phụ thuộc vào lưới điện… Để phát triển kinh tế tầm thấp, ông Cường đề xuất Đà Nẵng cần xây dựng không gian thử nghiệm có kiểm soát (sandbox); thúc đẩy hợp tác giữa chính quyền - doanh nghiệp - nhà khoa học. Đồng thời, chọn vài tuyến thí điểm cụ thể như tuyến logistics Liên Chiểu - Hòa Cầm; tuyến cứu hộ ven biển; phát triển nguồn nhân lực…

Cơ hội của Đà Nẵng

Kiên định lựa chọn khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển, Đà Nẵng đã trở thành địa phương tiên phong của cả nước về ứng dụng và phát triển các công nghệ mới.

Đáng chú ý, Đà Nẵng đã đạt những thành tựu ấn tượng về phát triển kinh tế số. Năm 2025, kinh tế số chiếm 12,1% GRDP của TP.Đà Nẵng, thuộc nhóm 8 địa phương dẫn đầu cả nước; mục tiêu năm 2026 đạt 27% GRDP. Thành phố hiện có hơn 53.000 nhân lực công nghệ số, chiếm 8,5% lực lượng lao động, và mật độ doanh nghiệp công nghệ số gấp gần 3 lần trung bình cả nước…

Chính nền tảng đó đang tạo ra lợi thế đặc biệt để Đà Nẵng đón đầu xu hướng phát triển kinh tế tầm thấp - lĩnh vực được đánh giá sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của thế giới trong những thập niên tới.

Theo dự thảo Chương trình Phát triển công nghệ chiến lược và công nghiệp công nghệ số giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045, Thành phố Đà Nẵng đặt mục tiêu đến năm 2030, doanh thu ngành công nghiệp công nghệ số của thành phố Đà Nẵng đạt tối thiểu 73.400 tỷ đồng; tốc độ tăng trưởng trung bình của ngành trong giai đoạn 2026 - 2030 đạt mức từ 12% trở lên; doanh thu xuất khẩu sản phẩm và dịch vụ công nghệ số của doanh nghiệp công nghệ số thành phố Đà Nẵng đạt tối thiểu 200 triệu USD/năm. Đà Nẵng cũng phấn đấu đạt 4.200 doanh nghiệp công nghệ số hoạt động trên địa bàn; trong đó có ít nhất 1 doanh nghiệp công nghệ số với nhân lực 15.000 người hoặc đạt doanh thu 2 tỷ USD/năm…

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Đà Nẵng xác định sẽ tập trung nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa các công nghệ chiến lược phục vụ trực tiếp cho những ngành kinh tế chủ lực. Bên cạnh trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn và công nghệ blockchain, thành phố đặc biệt ưu tiên phát triển robot, tự động hóa và công nghệ hàng không vũ trụ, trong đó thiết bị bay không người lái (UAV) được xem là một lĩnh vực trọng tâm. Tuy nhiên, để kinh tế tầm thấp thực sự cất cánh, Đà Nẵng vẫn cần giải quyết nhiều bài toán quan trọng liên quan đến khung pháp lý, không gian và hạ tầng thử nghiệm, tiêu chuẩn kỹ thuật, nguồn nhân lực chất lượng cao cũng như khả năng kết nối thị trường. Đây là những điều kiện tiên quyết để hình thành một hệ sinh thái UAV hoàn chỉnh, đủ sức cạnh tranh.

Phó giám đốc Sở KH&CN Đà Nẵng, bà Lê Thị Thục cho biết, thành phố đang triển khai nhiều chủ trương, chính sách lớn nhằm hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm công nghệ cao của khu vực miền Trung - Tây Nguyên và cả nước. Đặc biệt, thực hiện tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thành phố đang xây dựng Chương trình phát triển công nghệ chiến lược và công nghiệp công nghệ số giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045.

Trong chương trình này, công nghệ hàng không vũ trụ, ưu tiên thiết bị bay không người lái (UAV) được xác định là một trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược cần tập trung nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa. Thành phố đặt mục tiêu thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với các công nghệ chiến lược; hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển sản phẩm; phát triển hạ tầng phục vụ nghiên cứu và thử nghiệm; đồng thời hoàn thiện các cơ chế, chính sách tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

“Đà Nẵng có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế tầm thấp. Với sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia, Đà Nẵng sẽ từng bước xây dựng được hệ sinh thái UAV năng động, hình thành các mô hình ứng dụng hiệu quả, góp phần đưa kinh tế tầm thấp trở thành một động lực tăng trưởng mới của thành phố trong tương lai” - bà Thục chia sẻ.

Bầu trời tầm thấp đang mở ra không gian phát triển mới cho Đà Nẵng, nếu tận dụng tốt lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng, công nghệ và cơ chế chính sách, thành phố không chỉ trở thành trung tâm kinh tế tầm thấp của Việt Nam mà còn có cơ hội vươn lên trở thành điểm sáng đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á.