Ngân hàng Nhà nước khuyến khích các tổ chức tín dụng giảm lãi suất cho vay hỗ trợ doanh nghiệp. Ảnh: TL

Ít khả năng tăng lãi suất

Tính đến kỳ họp đầu tháng 5/2023, lãi suất điều hành của Mỹ đã ở mức 5 - 5,25%, cao nhất kể từ tháng 8/2007, đó cũng là thời điểm ngay trước khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2007 nổ ra. Theo đó, các thông tin về động thái của FED đối với lãi suất luôn thu hút sự quan tâm của giới tài chính. Càng đến gần những ngày FED họp để đưa các quyết định về lãi suất thì càng có nhiều thông tin vĩ mô xuất hiện khiến cho các chuyên gia tài chính nghiêng nhiều về khả năng FED sẽ chưa thực hiện đợt điều chỉnh lãi suất trong cuộc họp tháng 6.

Vừa qua, hãng tin Reuters cũng đưa ra một báo cáo khảo sát cho thấy, hơn 90% các nhà kinh tế học nhận định FED sẽ không tăng lãi suất trong tháng 6 này. Trong khi đó, theo công cụ FedWatch Tool của CME Goup, hiện các thị trường tài chính nhận định có hơn 72% xác suất FED sẽ không tăng lãi suất trong phiên họp tháng 6 này.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế tham gia khảo sát của Reuters cũng lưu ý về khả năng FED vẫn có thể tăng lãi suất ít nhất thêm một lần nữa trong năm nay, dự kiến có thể vào tháng 7/2023. Trong số các chuyên gia nhận định FED có thể tăng lãi suất, tất cả đều dự báo mức tăng là 0,25 điểm phần trăm.

Trước đó, một số thành viên của FED đã phát tín hiệu có thể tạm ngừng tăng lãi suất trong tháng 6, nhưng điều này không đồng nghĩa quá trình siết chặt chính sách tiền tệ của FED đã hoàn tất. Các thành viên này cho rằng FED tạm ngừng tăng lãi suất để có thêm thời gian đánh giá tác động của việc siết chặt chính sách tiền tệ lên nền kinh tế Mỹ và lạm phát.

Các kịch bản với tiền tệ trong nước

Trong những đánh giá gần đây của các chuyên gia tài chính trong nước, động thái tăng lãi suất của FED đã ít ảnh hưởng hơn đến thị trường tài chính Việt Nam so với thời kỳ trước. Một trong những yếu tố cho thấy sự độc lập trong chính sách tiền tệ của Việt Nam so với quốc tế là động thái chính sách của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đang có xu hướng nới lỏng để ưu tiên mục tiêu kích thích tăng trưởng. Đây là chính sách ngược với hành động thời gian qua của FED là thắt chặt tiền tệ để ưu tiên mục tiêu kiềm chế lạm phát.

Theo Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà, NHNN là một trong những ngân hàng trung ương đầu tiên trên thế giới điều chỉnh giảm lãi suất điều hành trong các tháng đầu năm 2023 nhằm hỗ trợ phục hồi và phát triển kinh tế. Theo ông Hà, việc liên tục điều chỉnh giảm các mức lãi suất điều hành là giải pháp linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường hiện nay để hỗ trợ quá trình phục hồi tăng trưởng kinh tế theo chủ trương của Quốc hội và Chính phủ. Mục tiêu là giảm mặt bằng lãi suất cho vay của thị trường, tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Trở lại những ảnh hưởng trong quyết định của FED đối với Việt Nam, kịch bản FED không tăng lãi suất nếu diễn ra theo dự đoán của đa số chuyên gia quốc tế thì đó sẽ là một kịch bản ít tác động nhất với Việt Nam. Bởi lẽ khi FED tạm thời chưa tăng lãi suất, Việt Nam sẽ càng có thêm điều kiện tốt để thực thi mục tiêu tiếp tục giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng. Định hướng chung của NHNN vẫn cho biết, thời gian tới, NHNN tiếp tục theo dõi sát diễn biến tiền tệ trong nước, quốc tế, dự báo lạm phát và lãi suất thị trường để điều hành lãi suất phù hợp với cân đối vĩ mô, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ. NHNN sẽ tiếp tục có các giải pháp khuyến khích các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí để giảm mặt bằng lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, một kịch bản ít xảy ra hơn là khả năng FED vẫn có thể tăng lãi suất. Trong kịch bản này, giới chuyên gia cho rằng, sự ảnh hưởng tuy ít, nhưng vẫn có thể tác động gián tiếp, mặc dù có thể nằm trong sự kiểm soát của cơ quan điều hành thị trường tiền tệ. Trong nội dung trao đổi với phóng viên TBTCVN, TS. Châu Đình Linh - Giảng viên Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh cho biết, hiện nay, tác động của FED tăng lãi suất với thị trường tiền tệ trong nước có thể chỉ thể hiện ở ảnh hưởng đến tỷ giá. Mặc dù vậy, sự ảnh hưởng này nếu có cũng sẽ không khó kiểm soát, bởi thời gian qua NHNN đã có động thái tăng mua dự trữ ngoại tệ khá nhiều, nên việc điều tiết tỷ giá thời gian này cũng sẽ khá chủ động.