Trước cuộc chiến tại Trung Đông, bà Christine Lagarde, Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tuyên bố lãi suất và lạm phát, cả hai đều ở mức 2%, đang ở “vị thế tốt". Thị trường tài chính cho thấy các nhà đầu tư không kỳ vọng lãi suất sẽ thay đổi trong suốt cả năm.

Hiện tại, các nhà giao dịch đang đặt cược rằng ECB sẽ tăng lãi suất trong tuần này thêm 0,25 điểm phần trăm và sẽ tiếp tục tăng thêm vào cuối năm.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) dự kiến ​​sẽ tăng lãi suất cơ bản vào thứ Năm, lần tăng đầu tiên sau ba năm, do giá năng lượng tăng cao. Ảnh: nytimes

Các nhà đầu tư dự báo sẽ có tối đa ba lần điều chỉnh, đưa lãi suất chủ chốt từ mức 2% hiện tại lên 2,75%, và sẽ chờ đợi những định hướng từ Chủ tịch ECB Christine Lagarde trong cuộc họp báo. Bà có thể sẽ nhấn mạnh mức độ bất ổn cao về triển vọng lạm phát chừng nào cuộc xung đột còn tiếp diễn, và sẽ không đưa ra nhiều cam kết.

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) sẽ có các cuộc họp chính sách vào cuối tháng này, nhưng cả hai đều không dự kiến ​​sẽ tăng lãi suất vay. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) dự kiến ​​sẽ tăng lãi suất vào ngày 16 tháng 6 khi các nhà hoạch định chính sách ngày càng lo ngại hậu quả của cuộc xung đột sẽ làm gia tăng lạm phát cơ bản.

Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ lo ngại việc giá năng lượng tăng vọt sẽ dẫn đến hiệu ứng dây chuyền thứ cấp, có thể thể hiện dưới hình thức yêu cầu tăng lương cao hơn, từ đó đẩy các doanh nghiệp vào một loạt các đợt tăng giá mới để đối phó với chi phí tăng cao.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có nhiều bằng chứng về những tác động đó, vì hầu hết các thỏa thuận tiền lương trong khu vực đồng Euro đều được đàm phán vào đầu năm dương lịch.

Thay vào đó, ECB đã phát tín hiệu cần phải tăng lãi suất để đảm bảo với các doanh nghiệp và người lao động rằng lạm phát sẽ không tăng vọt, như đã xảy ra sau cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine năm 2022 khiến giá năng lượng tăng cao. Họ lo ngại nếu chờ đợi bằng chứng từ vòng đàm phán tiền lương tiếp theo, thì sẽ quá muộn để kiềm chế lạm phát.

Dự kiến vào thứ Năm, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng sẽ công bố các dự báo kinh tế mới, nhiều khả năng sẽ dự đoán lạm phát cao hơn và tăng trưởng yếu hơn so với tháng 3.

Tỷ lệ lạm phát hàng năm đã tăng lên 3,2% trong tháng 5 so với 1,9% trong tháng 2. Tuy nhiên, phần lớn sự gia tăng này là do giá năng lượng tăng cao hoặc ảnh hưởng đến giá cả các dịch vụ tiêu thụ nhiều năng lượng, chẳng hạn như vé máy bay.

Tuy nhiên, có những dấu hiệu cho thấy sự tăng vọt giá năng lượng sẽ làm suy yếu nhu cầu tiêu dùng đối với các hàng hóa và dịch vụ khác, do đó hạn chế sự gia tăng lạm phát. Doanh số bán lẻ giảm trong tháng 4 do niềm tin người tiêu dùng sụt giảm, trong khi các cuộc khảo sát kinh doanh chỉ ra khả năng suy thoái kinh tế trong quý thứ hai.

Số liệu được công bố hôm thứ Sáu tuần trước cho thấy nền kinh tế khu vực đồng Euro đã suy giảm trong ba tháng đầu năm, có nguy cơ rơi vào suy thoái.

Trong bối cảnh đó, việc tập hợp sự ủng hộ từ các nhà hoạch định chính sách của ECB đối với việc tăng lãi suất chủ chốt hơn nữa có thể sẽ rất khó khăn.

Mọi chuyện phụ thuộc rất nhiều vào việc eo biển Hormuz bị phong tỏa trong bao lâu và giá năng lượng sẽ tăng cao đến mức nào từ đây. Việc tiếp tục đóng cửa eo biển, đã dẫn đến lạm phát tăng nhanh. Tỷ lệ lạm phát trung bình trên 21 quốc gia sử dụng đồng Euro đạt 3,2% trong tháng 5, mức cao nhất kể từ tháng 9 năm 2023. Con số này là 1,9% vào tháng 2, trước chiến tranh, chỉ thấp hơn mục tiêu 2% của ECB.

“Tác động của cú sốc năng lượng dự kiến ​​sẽ kéo dài đến năm 2027”, Ủy ban châu Âu cho biết gần đây khi dự báo tăng trưởng kinh tế năm tới chỉ trở lại mức “khiêm tốn” 1,4% và lạm phát ở mức 2,4%. Ngay cả khi giá năng lượng đã đạt đỉnh trong quý này, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho biết tuần trước, họ dự kiến ​​lạm phát ở khu vực đồng Euro sẽ cao hơn đáng kể so với 2% trong phần lớn năm tới, cao hơn so với dự báo khoảng hai tháng trước.

Cũng trong báo cáo này, OECD dự đoán Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chỉ tăng lãi suất chủ chốt một lần duy nhất, và sẽ đảo ngược quyết định đó vào cuối năm sau nếu cuộc xung đột sớm kết thúc.

Tuy nhiên, hầu hết các nhà kinh tế dự đoán ECB sẽ tăng lãi suất chủ chốt hai lần, trái ngược với 10 lần tăng lãi suất kéo dài từ tháng 7 năm 2022 đến tháng 9 năm 2023.

Việc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chỉ tăng lãi suất một lần sẽ rất bất thường, và điều đó có nguy cơ bị coi là một hành động mang tính hình thức hơn là một phản ứng có ý nghĩa.