Tăng lương không phải nguyên nhân chính gây lạm phát

Sau hai phiên đàm phán, Hội đồng Tiền lương quốc gia đã thống nhất tuyệt đối đề xuất Chính phủ điều chỉnh lương tối thiểu vùng tăng bình quân 7,8% từ ngày 1/1/2027. Theo phương án này, mức lương tối thiểu sẽ tăng từ 340.000 - 390.000 đồng/tháng tùy từng vùng, trong đó vùng I tăng lên 5,7 triệu đồng/tháng.

Theo đại diện Hội đồng Tiền lương quốc gia, mức điều chỉnh lần này vừa chia sẻ với doanh nghiệp, vừa đáp ứng yêu cầu cải thiện đời sống người lao động trong bối cảnh nền kinh tế đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

6 tháng đầu năm 2026, thu nhập bình quân của người lao động đạt khoảng 9 triệu đồng/tháng, tăng 8,7% so với cùng kỳ năm trước. Ảnh: Đức Thanh

Việc tăng lương cũng diễn ra trong bối cảnh thu nhập của người lao động liên tục được cải thiện. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), 6 tháng đầu năm 2026, thu nhập bình quân của người lao động đạt khoảng 9 triệu đồng/tháng, tăng 8,7% so với cùng kỳ năm trước; riêng lao động hưởng lương đạt khoảng 10 triệu đồng/tháng, tăng 7,3%.

Thu nhập tăng giúp mở rộng sức mua và thúc đẩy tiêu dùng nội địa - một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tiêu dùng cuối cùng tăng 8,15%, cao hơn cùng kỳ năm trước và đóng góp tích cực vào tăng trưởng GDP.

Dù vậy, điều được dư luận quan tâm là liệu việc tăng lương có kéo theo lạm phát hay không.

Theo kết quả nghiên cứu mới đây do nhóm của TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV thực hiện cho thấy, với giả định 70 - 80% phần thu nhập tăng thêm được đưa vào tiêu dùng, việc điều chỉnh lương từ giữa năm 2026 chỉ làm CPI tăng khoảng 0,07 điểm phần trăm, tương đương đóng góp khoảng 1,6% vào mức tăng CPI cả năm. Trong khi đó, áp lực lạm phát chủ yếu vẫn đến từ các nhóm hàng có quyền số lớn như lương thực, thực phẩm, nhà ở, vật liệu xây dựng, giao thông và các mặt hàng do Nhà nước quản lý.

Bà Nguyễn Thu Oanh - Trưởng Ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê, Bộ Tài chính) cho biết, thu nhập tăng có thể làm tổng cầu tăng, song mức độ tác động đến giá cả còn phụ thuộc vào quy mô điều chỉnh lương, phạm vi đối tượng được hưởng, khả năng đáp ứng nguồn cung hàng hóa và hiệu quả điều hành giá của Chính phủ. Thực tế nhiều năm qua cho thấy, mỗi lần điều chỉnh tiền lương đều không đồng nghĩa với việc giá cả tăng tương ứng.

Kiểm soát “tăng lương - tăng giá” để giữ ổn định sức mua

Để tránh tình trạng “tăng lương rồi tăng giá”, các chuyên gia cho rằng cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trước hết là bảo đảm cân đối cung - cầu hàng hóa, đặc biệt đối với các mặt hàng thiết yếu, qua đó hạn chế nguy cơ thiếu hàng, sốt giá khi sức mua tăng.

Bên cạnh đó, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra thị trường, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, lợi dụng thông tin tăng lương để tăng giá bất hợp lý.

Việc ứng dụng công nghệ trong giám sát giá và quản lý thị trường cũng cần được đẩy mạnh nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu thao túng giá.

Một giải pháp quan trọng khác là kiểm soát tốt kỳ vọng lạm phát thông qua công khai, minh bạch thông tin về diễn biến giá cả, nguồn cung hàng hóa và các kịch bản điều hành. Khi người dân và doanh nghiệp có đầy đủ thông tin, tâm lý đầu cơ theo tin đồn hoặc kỳ vọng giá tăng sẽ được hạn chế.

Theo bà Nguyễn Thu Oanh, điều quan trọng là phải duy trì được sự cân đối giữa cung và cầu của nền kinh tế, đồng thời điều hành linh hoạt các chính sách kinh tế vĩ mô để vừa nâng cao thu nhập người dân, vừa giữ ổn định mặt bằng giá.

“Để tránh tình trạng tăng lương rồi tăng giá, chúng ta cần tiếp tục bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa; tăng cường thanh tra, kiểm tra, kiểm soát thị trường nhằm ngăn chặn các hành vi lợi dụng việc tăng lương để tăng giá không hợp lý. Đồng thời, cần điều hành linh hoạt các chính sách kinh tế vĩ mô để vừa nâng cao thu nhập của người dân, vừa giữ ổn định mặt bằng giá”- bà Oanh nói.

Cùng quan điểm, PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng - Giảng viên cao cấp Viện Thương mại và Kinh tế quốc tế (Đại học Kinh tế Quốc dân) cho rằng, chính sách tiền lương chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng kiểm soát tốt lạm phát, điều hành hợp lý giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý, chủ động nguồn cung hàng hóa và tránh hình thành tâm lý “tăng lương là tăng giá”.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, về dài hạn, yếu tố quyết định để tăng lương bền vững vẫn là nâng cao năng suất lao động. Điều này đòi hỏi sự phối hợp của Nhà nước trong hoàn thiện môi trường kinh doanh, của doanh nghiệp trong đổi mới quản trị và ứng dụng công nghệ, cũng như của người lao động trong nâng cao kỹ năng và kỷ luật lao động.