Cụ thể, Luật Đầu tư vừa được thông qua bổ sung hành vi bị cấm đầu tư kinh doanh đối với khí N2O sử dụng cho con người qua đường hô hấp, trừ mục đích y tế, công nghệ thực phẩm, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học và các mục đích khác theo quy định của Chính phủ.

Kết quả biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư. Ảnh: Quochoi.vn

Đồng thời, Luật thay thế toàn bộ Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; quy định phương án quản lý thay thế và cơ chế chuyển tiếp đối với những ngành, nghề được đưa khỏi danh mục.

Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027. Riêng quy định cấm kinh doanh khí N2O và quy định chuyển tiếp liên quan có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm

Trước khi Quốc hội biểu quyết, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Luật Đầu tư.

Bộ trưởng cho biết, nguyên tắc xuyên suốt trong sửa đổi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là “ngành, nghề nào có thể quản lý hiệu quả bằng hậu kiểm thì chuyển sang hậu kiểm”.

Điều kiện đầu tư kinh doanh chỉ được duy trì đối với những ngành, nghề mà nếu không kiểm soát từ trước có thể phát sinh rủi ro đối với quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng hoặc các lợi ích công cộng thiết yếu khác.

Trên cơ sở đó, Chính phủ đã rà soát toàn diện, đánh giá mức độ rủi ro, tính khả thi của việc hậu kiểm và khả năng bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước.

So với Luật Đầu tư năm 2025, Danh mục mới cắt giảm 62 ngành, nghề và sửa đổi, bổ sung 14 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Theo đánh giá của Chính phủ, việc sửa đổi dự kiến cắt giảm khoảng 786 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa 232 thủ tục hành chính. Chi phí tuân thủ dự kiến giảm khoảng 115 tỷ đồng mỗi năm và thời gian tuân thủ giảm khoảng 7.500 giờ mỗi năm, qua đó góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Đối với các ngành, nghề được bãi bỏ khỏi danh mục, tổ chức, cá nhân được hoạt động đầu tư kinh doanh mà không cần đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo tại phiên họp. Ảnh: Đức Thanh

Trường hợp có nhu cầu, tổ chức, cá nhân được tiếp tục sử dụng giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ, văn bản xác nhận hoặc các hình thức văn bản cho phép đầu tư kinh doanh đã được cấp đến hết thời hạn mà không phải thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh, gia hạn.

Với hồ sơ đề nghị cấp hoặc điều chỉnh giấy phép đã được tiếp nhận hợp lệ trước ngày Luật có hiệu lực nhưng chưa trả kết quả, cơ quan có thẩm quyền thông báo ngừng giải quyết và trả hồ sơ cho cá nhân, tổ chức đã nộp.

Luật giao các bộ, cơ quan ngang bộ quy định giải pháp, phương án quản lý thay thế trong trường hợp cần thiết đối với những ngành, nghề đã được bãi bỏ khỏi Danh mục trước ngày 1/3/2027.

Không để phát sinh “giấy phép con” dưới hình thức khác

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, các bộ, ngành, cơ quan trung ương phải rà soát toàn diện pháp luật chuyên ngành để xử lý đồng bộ những quy định trực tiếp hoặc gián tiếp tạo ra điều kiện đầu tư kinh doanh đối với các ngành, nghề được cắt giảm.

Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý quy định giải pháp, phương thức quản lý thay thế khi cần thiết, bảo đảm thực chất, khả thi và không tạo khoảng trống pháp lý trong quá trình quản lý nhà nước.

Đặc biệt, việc xây dựng phương thức quản lý mới phải bảo đảm không phát sinh giấy phép, thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh dưới hình thức khác.

Bên cạnh việc cắt giảm, Luật bổ sung hoạt động dịch vụ hỗ trợ cấp thị thực của cơ sở kinh doanh được ủy quyền vào Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉnh lý tên ngành, nghề này nhằm xác định cụ thể hơn phạm vi, đối tượng; đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết khái niệm, điều kiện kinh doanh và phạm vi hoạt động của cơ sở kinh doanh.

Chính phủ cũng được giao quy định việc xử lý chuyển tiếp đối với hoạt động dịch vụ hỗ trợ cấp thị thực của cơ sở kinh doanh được ủy quyền đã thực hiện trước ngày 1/3/2027.

Đối với kinh doanh chăn nuôi trang trại, kinh doanh giống vật nuôi và sản xuất giống cây trồng, Chính phủ đề nghị tiếp tục duy trì trong Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn giải trình, hoạt động chăn nuôi trang trại có đặc trưng là tập trung số lượng lớn vật nuôi tại một địa điểm. Các điều kiện tiền kiểm về vị trí, khoảng cách an toàn, chuồng trại, thiết bị và an toàn sinh học nhằm ngăn ngừa nguy cơ phát sinh, lây lan dịch bệnh, kể cả lây truyền từ động vật sang người trên diện rộng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và sức khỏe con người.

Giống vật nuôi và giống cây trồng là đầu vào của quá trình sản xuất, quyết định trực tiếp đến năng suất, chất lượng sản phẩm, khả năng chống chịu sâu bệnh, thích ứng với biến đổi khí hậu và hiệu quả kinh tế của người sản xuất.

Việc tiếp tục xác định đây là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhằm kiểm soát rủi ro ngay trước khi hoạt động được triển khai, thay vì chỉ xử lý hậu quả khi phát sinh.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát các điều kiện đầu tư kinh doanh trong những lĩnh vực này, bảo đảm chỉ quy định các điều kiện thực sự cần thiết, có tính chất phòng ngừa rủi ro, hạn chế thủ tục hành chính và chi phí không cần thiết cho người dân, doanh nghiệp./.