Lãnh đạo Tổng cục Hải quan trao kỷ niệm chương cho đại diện 10 doanh nghiệp tiêu biểu. Ảnh: Hồng Nụ

Nhiều doanh nghiệp nâng mức tuân thủ

Ông Nguyễn Nhất Kha - Cục trưởng Cục Quản lý rủi ro (Tổng cục Hải quan) cho biết, Chương trình hỗ trợ, khuyến khích DN tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan được triển khai từ tháng 7/2022. Giai đoạn đầu có 213 DN tham gia tại 35 cục hải quan tỉnh, thành phố. Việc triển khai chương trình mang lại lợi ích cho cả cơ quan hải quan và DN. Đối với cơ quan hải quan đã hình thành bộ máy 3 cấp từ tổng cục, cục hải quan, chi cục hải quan với lực lượng cán bộ chuyên trách 123 cán bộ để theo dõi, trợ giúp các DN thành viên. Hơn 153 các kiến nghị, vướng mắc của nhóm DN này được hướng dẫn, giải đáp, đạt tỷ lệ 100%.

Cơ quan hải quan kịp thời hướng dẫn doanh nghiệp Tín hiệu đáng mừng khi chúng tôi nhận được thông tin của doanh nghiệp (DN) chia sẻ rằng, họ rất vui khi tại cơ quan hải quan có những nhóm zalo để kịp thời hướng dẫn DN thực hiện thủ tục, tôi thấy được sự chủ động thay đổi của cơ quan hải quan. Đó chính là động lực cho DN yên tâm rằng họ luôn có cơ quan nhà nước đồng hành. Bà Nguyễn Minh Thảo - Trưởng ban Nghiên cứu môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương

Qua giai đoạn đầu triển khai đã có hơn 70/213 DN thành viên được nâng hạng mức độ tuân thủ (từ mức 3, 4 lên mức 2 - mức độ cao, tiệm cận mức độ 1 là DN ưu tiên). Đặc biệt, DN tham gia chương trình được hưởng các lợi ích thiết thực trong việc được giảm tỷ lệ kiểm tra, hỗ trợ làm thủ tục hải quan thuận lợi, chủ động phòng tránh các vi phạm trong quá trình hoạt động xuất nhập khẩu. Chẳng hạn, trong quá trình làm thủ tục những lỗi mà DN hay vi phạm sẽ được cán bộ chuyên trách làm việc chi tiết có kế hoạch khắc phục tồn tại của DN.

Điều này cũng được ghi nhận từ các đơn vị hải quan trực tiếp hỗ trợ DN tại các địa phương.

Ông Nguyễn Trần Hiệu - Cục trưởng Cục Hải quan Bình Dương chia sẻ, trong số 18 DN tham gia chương trình với đơn vị, có 5 DN đã nâng mức độ tuân thủ, chiếm tỷ lệ 27,7%. Đáng chú ý, tỷ lệ phân luồng Đỏ của các DN tham gia chương trình đã giảm 4% so với trước khi tham gia.

Tại Hải Phòng, ông Đặng Công Thành - Phó Cục trưởng Cục Hải quan Hải Phòng cho hay, sau 1 năm triển khai, hiện có 25% DN nâng mức độ tuân thủ. Có DN từ mức độ 5, 4, 3 lên mức độ 2, 11 DN vẫn giữ nguyên thứ hạng cao.

Mở rộng thêm cơ hội

Cộng đồng DN cũng ghi nhận những lợi ích có được từ chương trình. Theo ông Zhou Xiu Quan - Trợ lý Tổng giám đốc Công ty TNHH Khoa học Kỹ thuật Liên hợp Việt Nam, tham gia chương trình, DN được cơ quan hải quan hỗ trợ từ thời điểm DN nhập khẩu máy móc, thiết bị để xây dựng nhà máy đến quá trình đi vào sản xuất. Hiện nay, bình quân mỗi tháng công ty thực hiện khoảng 200 tờ khai xuất nhập khẩu, kim ngạch trung bình những tháng qua của năm 2023 đạt trên 1 triệu USD/tháng và thời gian thông quan diễn ra nhanh chóng.

Đặc biệt khi tham gia chương trình này, DN không phát sinh thủ tục hành chính hay chi phí, nhân lực quản lý. Khi ký kết biên bản thì cơ quan hải quan sẽ tương tác, tạo điều kiện thuận lợi, thường xuyên cung cấp thông tin cho DN giúp DN giảm bớt chi phí, thời gian cũng như rủi ro trong quá trình làm thủ tục hải quan.

Ông Nguyễn Nhất Kha cho biết, trong giai đoạn tiếp theo, kế hoạch 2023, cơ quan hải quan sẽ tăng 20% DN tham gia so với hiện nay, tức là khoảng 40 DN. Kế hoạch là thế, nhưng đến nay, với sự chủ động của hải quan địa phương và DN thì dự kiến sẽ có 85 DN nữa ký kết tham gia, tức là tăng 40% so với số lượng ban đầu. Số lượng DN cũng mở rộng hơn với DN hoạt động lĩnh vực sản xuất, thương mại, đại lý, vận tải để có cách nhìn bao quát tổng thể. Sau khi kết thúc thời gian thí điểm 2 năm, cơ quan hải quan sẽ có đánh giá, rút kinh nghiệm để chính thức thực hiện chương trình.

Ông Hoàng Việt Cường - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan cũng chia sẻ: "Trong thời gian tới, chúng tôi xem xét mở rộng đối tượng để thu hút đông đảo DN tham gia và hưởng thụ chính sách. Ngành Hải quan đặt mục tiêu sau 2 năm triển khai sẽ có 100% DN tham gia chương trình không bị xử lý về các hành vi vi phạm pháp luật hải quan, được đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật ở mức 2 (tuân thủ cao), mức 3 (tuân thủ trung bình). Và sau 5 năm thực hiện chương trình, thông qua các hoạt động hỗ trợ và việc tự nguyện tuân thủ của DN, phấn đấu tăng tỷ lệ DN tuân thủ mức 2, mức 3 đạt trên 20% tổng số DN hoạt động xuất nhập khẩu"./.