Đồng bộ với Luật Xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý

Ngày 17/7, tại Đà Nẵng, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) tổ chức Hội nghị phổ biến Nghị định số 220/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 67/2023/NĐ-CP về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới; bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc; bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng (Nghị định 220).

Phát biểu tại Hội nghị, ông Phạm Văn Đức - Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm nêu rõ, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cùng với Luật số 139/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Khoản 3 Điều 10 Luật Xây dựng đã giao Chính phủ quy định chi tiết về điều kiện bảo hiểm, mức phí bảo hiểm, số tiền bảo hiểm tối thiểu đối với bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động xây dựng.

Ông Phạm Văn Đức - Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Ánh Tuyết.

Lãnh đạo Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm nêu rõ, Nghị định đã sửa đổi một số thuật ngữ chuyên môn để phù hợp với Luật Xây dựng; sửa đổi cấp công trình tại Phụ lục III về mức phí bảo hiểm, mức khấu trừ bảo hiểm bắt buộc công trình trong thời gian xây dựng; bổ sung quy định về trách nhiệm cung cấp thông tin giữa bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm.

Cùng với đó, bổ sung quy định về việc chủ đầu tư có quyền giao nhà thầu mua bảo hiểm; bổ sung mức phí bảo hiểm và mức khấu trừ bảo hiểm đối với một số công trình mới được đưa vào danh mục; bổ sung mức khấu trừ tối thiểu đối với công trình có giá trị trên 1.000 tỷ đồng.

Nhấn mạnh sự cần thiết ban hành Nghị định 220, ông Bùi Thanh Hải - Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý, giám sát bảo hiểm phi nhân thọ (Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm) cho biết, qua thực tiễn triển khai, Nghị định số 67/2023/NĐ-CP đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng. Từ đó, tạo hành lang pháp lý ổn định, bền vững; bảo vệ lợi ích của chủ đầu tư và hỗ trợ trách nhiệm pháp lý phát sinh của các nhà thầu thi công đối với bên thứ ba, cũng như đối với người lao động thi công trên công trường.

Các đại biểu tham dự Hội nghị. Ảnh: Ánh Tuyết.

Dù vậy, theo ông Hải, việc giảm phí 25% đối với các công trình dưới 1.000 tỷ đồng, mức khấu trừ đối với công trình được bảo hiểm có giá trị từ 1.000 tỷ đồng trở lên, tỷ lệ phí bảo hiểm đối với một số công trình không còn phù hợp.

“Đối với một số công trình, mức phí bảo hiểm cũng chưa thực sự phù hợp, do rủi ro đã có sự thay đổi, biến động theo thời gian, theo việc ứng dụng công nghệ trong xây dựng, cũng như do tác động của biến đổi khí hậu” - ông Hải nêu rõ.

Cùng với đó, cần đồng bộ với các quy định hướng dẫn Luật Xây dựng mới, như: danh mục đối tượng công trình có ảnh hưởng tới an toàn, lợi ích cộng đồng; công trình xây dựng có nguy cơ tác động xấu đến môi trường ở mức độ cao hoặc có nguy cơ tác động xấu đến môi trường; công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp do đã có nhiều thay đổi. Nhiều thuật ngữ chuyên ngành cũng cần điều chỉnh theo Luật Xây dựng.

Quy định rõ nguyên tắc giảm phí

Theo ông Bùi Thanh Hải, Nghị định 220 nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý đồng bộ, thống nhất, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển thông qua việc giải quyết khó khăn, vướng mắc cấp thiết cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của cơ quan nhà nước thông qua công tác hậu kiểm.

“Tinh thần hiện nay là cắt giảm các điều kiện kinh doanh, cắt giảm các thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm là chủ yếu; đồng thời tăng cường tinh thần trách nhiệm và tính tự chủ của doanh nghiệp” - ông Hải nhấn mạnh.

Ông Bùi Thanh Hải - Phó Trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý, giám sát bảo hiểm phi nhân thọ nêu rõ điểm mới của Nghị định số 220/2026/NĐ-CP. Ảnh: Ánh Tuyết

Nêu bật những điểm mới tại Nghị định, ông Bùi Thanh Hải cho biết, Điều 2 Nghị định 220 (sửa đổi, bổ sung Điều 33 Nghị định số 67/2023/NĐ-CP) nêu rõ, số tiền bảo hiểm tối thiểu được quy định tại hợp đồng bảo hiểm. Trong trường hợp có thay đổi về số tiền bảo hiểm tối thiểu do điều chỉnh giá trị công trình xây dựng, bên mua bảo hiểm phải có trách nhiệm thông tin cho doanh nghiệp bảo hiểm trong vòng 5 ngày làm việc kể từ ngày điều chỉnh giá trị công trình xây dựng hoặc theo thỏa thuận tại hợp đồng bảo hiểm.

“Việc này nhằm bảo đảm quyền lợi của bên mua bảo hiểm, đồng thời bảo đảm nguyên tắc trong việc xác định số tiền bảo hiểm, bởi chúng ta phải bảo đảm bao phủ đầy đủ giá trị của công trình sau khi hoàn thành” - lãnh đạo Phòng Quản lý, giám sát bảo hiểm phi nhân thọ lý giải.

Về việc áp dụng tỷ lệ giảm phí tối đa 25%, Nghị định đưa ra quy định mang tính nguyên tắc, việc quy định chi tiết thuộc quyền chủ động của doanh nghiệp bảo hiểm. Quy trình khai thác và thẩm định này phải được chuyên gia tính toán xác nhận và hàng năm phải được kiểm toán nội bộ thực hiện kiểm toán về tính tuân thủ và tính an toàn, hiệu quả.

Vai trò của chuyên gia tính toán là rất quan trọng trong việc xác định phí bảo hiểm, rà soát để bảo đảm an toàn tài chính của doanh nghiệp. Đặc biệt, khi triển khai mô hình vốn trên cơ sở rủi ro trong thời gian tới, vai trò của chuyên gia tính toán trong việc bảo đảm an toàn tài chính, tính toán phí bảo hiểm và dự phòng nghiệp vụ sẽ ngày càng quan trọng hơn với tư cách là một trong những “chốt” kiểm soát của doanh nghiệp.

Trường hợp không được giảm phí, theo lãnh đạo Phòng Quản lý, giám sát bảo hiểm phi nhân thọ, đó là công trình xây dựng khi có một trong các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ rủi ro của đối tượng bảo hiểm. Đơn cử như, công trình tại các tỉnh, thành phố thuộc vùng nguy cơ xảy ra rủi ro do lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ, dòng chảy theo quy định về dự báo, cảnh báo, truyền tin thiên tai và cấp độ rủi ro thiên tai.

Cùng với đó là doanh nghiệp bảo hiểm có lỗ thuần nghiệp vụ bảo hiểm tài sản trong 3 năm tài chính liền kề, quy định này nhằm bảo đảm an toàn tài chính của doanh nghiệp bảo hiểm.

Tại Hội nghị, các ý kiến tập trung trao đổi về phạm vi xác nhận của chuyên gia tính toán đối với quy trình giảm phí, cách áp dụng mức giảm phí 25% đối với công trình có nhiều hạng mục, tiêu chí xác định doanh nghiệp lỗ thuần 3 năm liên tiếp và phạm vi áp dụng đối với các địa bàn có nguy cơ thiên tai..., nhằm thống nhất cách hiểu, tạo thuận lợi khi triển khai./.