Nhiều dự án vẫn “mắc” ở quy hoạch, giải phóng mặt bằng

Phát triển nhà ở xã hội được Hà Nội xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm an sinh xã hội, đồng thời tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn khiến nhiều dự án chưa thể khởi công đúng kế hoạch.

Theo rà soát của Sở Xây dựng Hà Nội, trên địa bàn hiện có 147 dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho lực lượng vũ trang đã được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Trong đó, 144 dự án đã khởi công, đang triển khai hoặc dự kiến khởi công trong năm 2026; còn 3 dự án chưa xác định thời điểm triển khai do chủ đầu tư đề xuất chuyển nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội sang nộp tiền hoặc chậm thực hiện.

Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cho biết, Thành phố hiện có 30 dự án đã khởi công với khoảng 24.120 căn hộ. Trong đó, 11 dự án với khoảng 5.400 căn dự kiến hoàn thành phần thô trong năm 2026, 19 dự án còn lại sẽ hoàn thành phần thô trong năm 2027.

6 tháng cuối năm 2026, Sở Xây dựng xây dựng tiến độ triển khai đối với 114 dự án còn lại, phấn đấu khởi công toàn bộ trong năm. Tiến độ được xây dựng trên cơ sở chỉ đạo của UBND Thành phố, trong đó yêu cầu hoàn thành phê duyệt quy hoạch chi tiết trong tháng 7 và 8.

Đồng thời hoàn thành giải phóng mặt bằng trong tối đa 2 tháng đối với dự án dưới 10ha và 3 tháng đối với dự án từ 10ha trở lên; hoàn thành thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất trong 1 tháng; đồng thời rút ngắn thời gian thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc cấp giấy phép xây dựng xuống không quá 10 ngày làm việc.

Hà Nội tháo gỡ điểm nghẽn để tăng tốc triển khai 144 dự án nhà ở xã hội. Ảnh: Tâm Nguyên

Theo kế hoạch, trong 6 tháng cuối năm, Thành phố sẽ hoàn thành phê duyệt quy hoạch chi tiết cho 91 dự án; hoàn thành giải phóng mặt bằng 67 dự án; giao đất cho 108 dự án; khởi công 114 dự án; hoàn thành phần móng 77 dự án và hoàn thành phần thô thêm 11 dự án.

“Nếu hoàn thành đúng tiến độ, trong cả năm 2026 sẽ có 77 dự án hoàn thành phần móng, đủ điều kiện đưa khoảng 46.100 căn hộ ra thị trường, trong đó có 5.400 căn thuộc 11 dự án hoàn thành phần thô”, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết.

Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án nhà ở xã hội đang có những khó khăn cần tháo gỡ. Đáng chú ý, nhiều dự án vẫn vướng các thủ tục đầu vào. Hiện còn 91 dự án chưa được phê duyệt quy hoạch chi tiết, trong đó có một số trường hợp gặp khó khăn khi áp dụng quy định về quy hoạch. Bên cạnh đó, 67 dự án chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng do vướng hạ tầng kỹ thuật, phải thực hiện cưỡng chế thu hồi đất hoặc chưa đạt được sự đồng thuận của người dân về phương án bồi thường...

Rút ngắn thủ tục, khởi công đồng loạt từ tháng 9

Để tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các dự án, Hà Nội đang áp dụng nhiều giải pháp nhằm rút ngắn tối đa thời gian thực hiện từng khâu của dự án.

Theo đó, Thành phố yêu cầu hoàn thành phê duyệt quy hoạch chi tiết trong tháng 7 và 8/2026; giải phóng mặt bằng không quá 2 tháng đối với dự án dưới 10 ha và không quá 3 tháng với dự án từ 10 ha trở lên. Thủ tục giao đất, cho thuê đất hoặc chuyển mục đích sử dụng đất được rút xuống còn tối đa 1 tháng, trong khi thời gian thẩm định dự án hoặc cấp giấy phép xây dựng không quá 10 ngày làm việc sau khi nhận đủ hồ sơ.

Một điểm mới đáng chú ý là Hà Nội thống nhất cho phép các dự án nhà ở xã hội được lập và phê duyệt ngay quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 theo cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô mà không phải chờ điều chỉnh hoặc hoàn thành quy hoạch phân khu. Thành phố cũng tiếp tục phân cấp mạnh thẩm quyền phê duyệt quy hoạch cho cấp xã, phường nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

Đối với các dự án đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, Thành phố sẽ ưu tiên chấp thuận chủ trương đầu tư, giao chủ đầu tư để có thể triển khai ngay. Riêng 15 dự án với quy mô khoảng 8.000 căn hộ đang được đề xuất thực hiện theo cơ chế này.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về tình hình triển khai Kế hoạch phát triển nhà ở của Thành phố giai đoạn 2026-2030. Ảnh: Lê Hải

Cùng với đó, UBND TP. Hà Nội yêu cầu các sở, ngành và địa phương coi nhà ở xã hội là nhóm dự án trọng điểm, tăng cường phối hợp xử lý nhanh các thủ tục, đồng thời kiểm điểm tiến độ định kỳ hai tuần một lần để kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh.

Theo kế hoạch, nếu các giải pháp được triển khai đúng tiến độ, Thành phố sẽ hoàn thành phần móng của 77 dự án trong năm 2026, đủ điều kiện đưa khoảng 46.100 căn hộ ra thị trường; đồng thời phấn đấu khởi công toàn bộ 114 dự án còn lại từ tháng 9/2026, góp phần tăng nguồn cung nhà ở xã hội và thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Tại cuộc họp nghe báo cáo về tình hình triển khai Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026 - 2030 vừa diễn ra mới đây, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, thời gian qua lãnh đạo Thành phố đã liên tiếp tổ chức các cuộc họp chuyên đề nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn trong phát triển nhà ở xã hội, tập trung vào các khâu quy hoạch, giải phóng mặt bằng và hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Nhấn mạnh quyết tâm đưa các dự án sớm đi vào thực tế, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội khẳng định, Thành phố đã chủ động tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, thủ tục và công tác giải phóng mặt bằng. Đổi lại, các chủ đầu tư phải cam kết triển khai dự án ngay khi đáp ứng đủ điều kiện, không để xảy ra tình trạng chậm trễ. Theo kế hoạch, công tác quy hoạch và giải phóng mặt bằng sẽ cơ bản hoàn thành trong tháng 7 và tháng 8, tạo tiền đề để từ tháng 9 các dự án đủ điều kiện có thể đồng loạt khởi công. “Dự án nào hoàn thiện thủ tục sớm thì triển khai ngay, không chờ đợi”-Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh./.