Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương quyết liệt các giải pháp đẩy nhanh tốc độ giải ngân. Ảnh tư liệu minh họa

Lo ngại khó đạt mục tiêu

Báo cáo tại Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương được tổ chức mới đây, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, đến ngày 30/6/2024, cả nước giải ngân vốn đầu tư công (ĐTC) được khoảng 196.700 tỷ đồng, đạt 29,39% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn so với cùng kỳ năm trước (cùng kỳ năm trước đạt 30,49%). Không những thấp hơn về tỷ lệ, mà số vốn giải ngân tuyệt đối cũng thấp hơn so với năm trước (năm 2023, tổng mức ĐTC của cả nước là hơn 710.000 tỷ đồng, nhưng năm 2024, tổng mức ĐTC chỉ là 657.000 tỷ đồng).

Cũng theo báo cáo từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, hiện tỷ lệ giải ngân vốn thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội rất cao, đạt 78,23% kế hoạch. Đặc biệt, một số bộ, cơ quan trung ương quản lý có tỷ lệ giải ngân đạt trên 99%, riêng Bộ Giao thông vận tải đã giải ngân 100% nguồn vốn này, nhưng tính chung, tỷ lệ giải ngân vẫn thấp hơn cùng kỳ.

Điều đáng lo ngại hơn nữa là hiện nay, bên cạnh một số bộ, ngành, địa phương có tỷ lệ giải ngân vượt trội so với bình quân chung của cả nước, thì vẫn còn bộ, ngành, địa phương giải ngân rất thấp, đặc biệt còn một số bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân 0% như Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam do chưa phân bổ kế hoạch vốn.

Lo việc giải ngân vốn ĐTC không đạt như kỳ vọng đặt ra, ngày 9/7 vừa qua, Văn phòng Chính phủ vừa có Công văn số 4808/VPCP-KTTH truyền đạt ý kiến của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về việc đẩy mạnh giải ngân vốn ĐTC năm 2024.

Theo đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của Bộ Tài chính tại Văn bản số 6626/BTC-ĐT về việc báo cáo tình hình thanh toán vốn đầu tư nguồn NSNN tháng 5, ước thực hiện tháng 6 kế hoạch năm 2024. Đồng thời, theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao, khẩn trương tập trung thực hiện quyết liệt các giải pháp kịp thời, phù hợp, hiệu quả để đẩy mạnh giải ngân vốn ĐTC năm 2024, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các bộ chuyên ngành để giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc giao nhiệm vụ chủ đầu tư cho các đơn vị không thuộc bộ chuyên ngành thực hiện các dự án do bộ chuyên ngành làm cơ quan chủ quản. Đồng thời, cũng yêu cầu Bộ này xây dựng quyết định thay thế Quyết định số 235/QĐ-TTg ngày 14/3/2023 của Thủ tướng Chính phủ để kiện toàn lại các Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đẩy mạnh giải ngân vốn ĐTC, trong đó bổ sung 1 Tổ công tác do Phó Thủ tướng Lê Thành Long làm Tổ trưởng; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 12/7/2024.

Các bộ, ngành, địa phương cùng tăng tốc

Là đơn vị thực hiện nhiều dự án quan trọng quốc gia, Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đã tích cực triển khai hiệu quả nhiều giải pháp để thúc đẩy giải ngân. Theo đó, đến hết tháng 6 vừa qua, bộ này đã giải ngân được 25.500 tỷ đồng, đạt 40,7% kế hoạch vốn.

Theo đại diện của Bộ GTVT, kết quả giải ngân vốn ĐTC còn có thể tốt hơn nữa nếu các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long được tháo gỡ sớm về nguồn vật liệu cát nền. Hiện nguồn vật liệu tại các dự án khu vực phía Nam còn khó khăn, thủ tục cấp mỏ kéo dài, công suất khai thác chưa đáp ứng tiến độ yêu cầu.

Tuy nhiên, với quyết tâm không để các khó khăn cản trở tiến độ thi công các dự án, đặc biệt là thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ GTVT đã và đang tiếp tục quyết liệt thực hiện các giải pháp cho công tác giải ngân, trong đó chú trọng tìm hướng giải quyết cho vấn đề thiếu nguồn vật liệu cát nền này.

Còn tại Quảng Trị, kết thúc 6 tháng đầu năm nhưng tỷ lệ giải ngân vốn ĐTC của tỉnh này chưa đạt như kỳ vọng, khi mới giải ngân được 628 tỷ đồng, đạt 26,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, xây dựng các khu tái định cư để thực hiện các dự án từ nguồn vốn ĐTC chính là điểm nghẽn ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải ngân của tỉnh.

Để hoàn thành giải ngân 100% vốn ĐTC năm 2024, tỉnh Quảng Trị cũng đang tập trung thực hiện nhiều giải pháp, trong đó tập trung tháo gỡ vướng mắc đối với các nguồn thu ngân sách, đảm bảo nguồn thu để thực hiện dự án và giải ngân vốn đúng kế hoạch. Bên cạnh đó, tỉnh Quảng Trị cũng tăng cường việc phối hợp với các chủ đầu tư trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, đồng thời huy động cả hệ thống chính trị của tỉnh vào cuộc, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa nhà nước và người dân.

Đặc biệt, trong một hội nghị để giải quyết vướng mắc về vật liệu san lấp cho các dự án giao thông trọng điểm phía Nam do Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà chủ trì, lãnh đạo nhiều địa phương đã cam kết tháo gỡ nút thắt về vật liệu san lấp mặt bằng, đảm bảo kế hoạch cung cấp cát cho Dự án Vành đai 3 TP. Hồ Chí Minh và triển khai các thủ tục để cấp đủ trữ lượng cho các dự án Cần Thơ – Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau…

Có thể thấy, cả nước đang nỗ lực cho công tác giải ngân. Thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 4808/VPCP-KTTH của Văn phòng Chính phủ, dự kiến, từ nay đến cuối tháng 7/2024, Chính phủ sẽ tổ chức hội nghị trực tuyến để đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch ĐTC 6 tháng đầu năm và triển khai các nhiệm vụ, giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn ĐTC 6 tháng cuối năm 2024. Đây được coi như “cú hích” quan trọng để bật dậy tiến độ giải ngân vốn ĐTC của cả nước trong những tháng còn lại, giúp tiến nhanh tới mục tiêu đạt trên 95% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao./.