Lãnh đạo VCCI trao chứng nhận chỉ số PCI 2024 cho Top 10 tỉnh, thành phố dẫn đầu về năng lực cạnh tranh. Ảnh: Hải Anh

20 năm hành trình cải thiện môi trường kinh doanh

Ngày 6/5, tại Hà Nội, VCCI tổ chức lễ công bố chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2024. Ông Phạm Tấn Công - Chủ tịch VCCI chia sẻ, PCI đánh dấu 20 năm hành trình liên tục cải thiện môi trường kinh doanh tại Việt Nam. ​​​​

20 năm trước, khi PCI lần đầu tiên được công bố vào năm 2005, không ai có thể hình dung rằng chỉ số này sẽ trở thành một công cụ cải cách hành chính mạnh mẽ, một diễn đàn phản ánh tiếng nói của doanh nghiệp tư nhân về những khó khăn, rào cản, cũng như mong muốn của họ đối với chính quyền địa phương.

Từ một sáng kiến nghiên cứu đột phá và mới mẻ của VCCI, PCI đã phát triển thành một hệ thống đánh giá toàn diện, khoa học và có sức lan tỏa sâu rộng, trở thành thước đo đáng tin cậy về chất lượng điều hành kinh tế cấp tỉnh. Hơn thế nữa, PCI đã góp phần trao quyền cho doanh nghiệp tư nhân nói lên tiếng nói của mình, không chỉ để phản ánh thực trạng mà còn để thúc đẩy cải cách, khuyến khích cạnh tranh giữa các tỉnh, thành phố trên tinh thần cầu thị và đổi mới.

Tại sự kiện, đại diện doanh nghiệp, ông Thân Đức Việt - Tổng giám đốc Tổng công ty CP May 10 cũng cho rằng, PCI không chỉ đơn thuần là một bảng xếp hạng. Đó là một cuộc đối thoại thường niên giữa cộng đồng doanh nghiệp và chính quyền địa phương, là nơi doanh nghiệp được nói lên tiếng nói thẳng thắn từ thực tiễn, là nơi chính quyền lắng nghe và hành động. PCI đã đồng hành cùng rất nhiều mô hình cải cách từ chính quyền cấp tỉnh trong suốt thời gian qua như mô hình một cửa trong gia nhập thị trường, trung tâm hành chính công tập trung, cafe doanh nhân, mô hình đánh giá chính quyền cấp sở, ngành, quận huyện (DDCI)… Những cải thiện đáng ghi nhận về gia nhập thị trường, tính minh bạch, chi phí không chính thức, chất lượng lao động, thủ tục hành chính… trong suốt 20 năm qua là minh chứng rõ nét cho sức sống và tác động tích cực của PCI.

Tại sự kiện, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng thư ký VCCI đã công bố, Báo cáo PCI 2024 cho thấy một bức tranh tích cực về cải thiện điều hành kinh tế cấp tỉnh. Điểm số trung vị đạt 67,67 điểm, tăng 1 điểm so với năm trước và là năm thứ tám liên tiếp vượt mốc 60 điểm - ngưỡng được xem là phản ánh một môi trường kinh doanh thuận lợi. Đặc biệt, Chỉ số PCI gốc - chỉ số phản ánh chất lượng điều hành kinh tế cốt lõi - đạt 68,18 điểm, được cải thiện liên tục kể từ năm 2016. Đây là kết quả của sự bền bỉ, kiên trì cải cách của nhiều địa phương và sự giám sát tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp.

Đặc biệt, đối với địa phương, Hải Phòng lần đầu tiên vươn lên vị trí dẫn đầu với 74,84 điểm. Đây là minh chứng thuyết phục cho những thành công của Hải Phòng trong nhiều năm qua trong tăng trưởng kinh tế và thu hút đầu tư. Các địa phương nhiều năm liền giữ vị trí cao như: Quảng Ninh (73,20 điểm), Long An (72,64 điểm), Bắc Giang (71,24 điểm) tiếp tục nằm trong top đầu bảng xếp hạng. “Đằng sau những con số trên là câu chuyện của sự chuyển mình, của nỗ lực và sáng tạo. Đó là hành trình mà PCI đã đồng hành cùng các địa phương để thúc đẩy sự cạnh tranh lành mạnh, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, hành động vì sự phát triển bền vững và bao trùm” - ông Đậu Anh Tuấn nhấn mạnh.

PCI radar chính sách,góp phần phát triển kinh tế tư nhân

Từ kết quả PCI 2024, các chuyên gia kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp cũng đề xuất một số khuyến nghị về chính sách. Theo đó, Việt Nam cần xây dựng hệ thống quản trị đủ mạnh để các nhà hoạch định chính sách có thể ứng phó hiệu quả với những thách thức này, đồng thời duy trì sự cân đối hợp lý giữa việc duy trì sự thuận lợi, tính cạnh tranh của môi trường kinh doanh và việc kiểm soát các hoạt động làm gia tăng ô nhiễm và biến đổi khí hậu, có nguy cơ cản trở phát triển kinh tế bền vững trong dài hạn. Kết quả chỉ số xanh cấp tỉnh (PGI) năm nay cho thấy, Việt Nam đang chuyển dịch tích cực theo xu hướng này.

Đề cập vai trò của PCI, trao đổi với phóng viên, ông Phạm Tấn Công cho hay, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi đầy khát vọng, khi Đảng, Quốc hội và Chính phủ đặt ra mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8% trong năm 2025 và duy trì hai con số trong các năm tiếp theo. Trong bối cảnh đó, PCI không chỉ là một công cụ đo lường chất lượng điều hành, mà còn là nền tảng quan trọng của chương trình tăng trưởng kinh tế cao.

PCI đóng vai trò như một radar chính sách giúp phát hiện sớm những điểm nghẽn, những rào cản vô hình, từ đó kiến tạo một môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, thuận lợi, an toàn và công bằng. Đặc biệt, trong bối cảnh Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định về vai trò của kinh tế tư nhân cần trở thành “đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng”, Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân thì PCI sẽ tiếp tục trở thành nguồn dữ liệu thực tiễn quý giá để hoạch định chính sách, hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân phát triển mạnh mẽ, vươn tầm khu vực và toàn cầu, trở thành một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế nước ta.

Thành công của PCI trong 20 năm qua là kết tinh của sự đồng hành, của các tỉnh và đặc biệt là của cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước với gần 200.000 lượt doanh nghiệp tham gia khảo sát, là khảo sát nhận được ủng hộ lớn nhất của doanh nghiệp cả nước.

Trong giai đoạn tới, VCCI cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp để tiếp tục triển khai PCI và nhiều sáng kiến mới như Chỉ số Xanh cấp tỉnh (PGI) - một chỉ số phản ánh chất lượng quản trị môi trường gắn với phát triển bền vững, giảm thiểu phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu. PGI sẽ cùng PCI tạo thành bộ đôi chỉ số thúc đẩy cả tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, là mục tiêu kép rất quan trọng mà Việt Nam đang nỗ lực theo đuổi.