Rõ trách nhiệm để quản chặt chẽ, minh bạch tiền công đức, tài trợ

Hải Đăng
(TBTCO) - Số liệu thu chi tiền công đức hiện mới chỉ phản ánh một phần, chưa đầy đủ. Để quản lý chặt chẽ và công khai, minh bạch khoản tiền này, mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ký công điện yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường quản lý nhà nước đối với tiền công đức, tiền tài trợ tại các di tích lịch sử - văn hóa trên phạm vi toàn quốc. Có ý kiến cho rằng, cần rõ trách nhiệm người đứng đầu để quản lý chặt chẽ nguồn tiền này.
aa
Rõ trách nhiệm để quản chặt chẽ, minh bạch tiền công đức, tài trợ
Quản lý chặt chẽ, công khai nguồn thu công đức, tài trợ tại các di tích. Ảnh tư liệu

Số liệu thu chi tiền công đức mới chỉ phản ánh một phần

Thời gian qua, đã có các quy định về quản lý, thu chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ. Công tác này đã đạt được một số kết quả nhất định. Hầu hết các địa phương đã xây dựng và ban hành văn bản quy định về quản lý tiền công đức, tài trợ, bảo đảm phù hợp với thực tế của từng di tích và phong tục, tập quán của địa phương. Nguồn thu công đức, tài trợ tại các di tích đã được sử dụng công khai, minh bạch, không những cho việc tu bổ, tôn tạo di tích và tổ chức lễ hội, tạo sức hấp dẫn đối với du khách, mà còn đóng góp tích cực cho các hoạt động cộng đồng...

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý nhà nước đối với tiền công đức, tiền tài trợ vẫn còn một số hạn chế. Số liệu báo cáo thu, chi tiền công đức, tài trợ của các di tích, kể cả di tích xếp hạng quốc gia đặc biệt mới chỉ phản ánh một phần, chưa đầy đủ. Còn một số cơ sở di tích lịch sử - văn hóa chưa báo cáo kịp thời, đầy đủ công tác quản lý tiền công đức, tiền tài trợ; chưa thực hiện lắp đặt camera để giám sát tại các điểm tiếp nhận, kiểm đếm tiền công đức, tài trợ. Vẫn tồn tại tình trạng du khách đặt nhiều loại tiền trên các ban thờ tại các di tích làm mất đi sự tôn nghiêm, thanh tịnh nơi thờ tự. Việc quản lý tiền công đức, tiền tài trợ có lúc, có nơi chưa chặt chẽ, tiềm ẩn rủi ro để thất thoát, trộm cắp…

Trước tình hình trên, để nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với tiền công đức, tiền tài trợ tại các di tích lịch sử - văn hóa trên phạm vi toàn quốc, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành có liên quan đều phải vào cuộc. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương rà soát văn bản, quy định của địa phương liên quan đến quản lý thu, chi tài chính cho công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội để ban hành Quyết định mới hoặc sửa đổi, bổ sung cho phù hợp theo quy định của Bộ Tài chính.

Chủ tịch UBND các tỉnh chỉ đạo các tổ chức, cá nhân có liên quan công khai, minh bạch việc thu, chi các khoản công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội và cung cấp thông tin kịp thời khi được cơ quan chức năng có thẩm quyền yêu cầu theo quy định của pháp luật.

Nếu không cẩn trọng có thể gây ra những hệ lụy khó lường

Quản lý tiền tài trợ, công đức đã dần đi vào nề nếp, nhất là sau khi Bộ Tài chính ban hành thông tư hướng dẫn. Sau 1 năm thực hiện, mới đây Bộ Tài chính đã có báo cáo gửi Chính phủ về tình hình thực hiện trên cả nước.

Thu 4.100 tỷ đồng tiền công đức năm 2023

Tổng số tiền công đức thực thu trong năm 2023 là 4.100 tỷ đồng, trong đó nhiều tỉnh, thành phố có số thu trên 200 tỷ đồng cho đến gần 700 tỷ đồng, là con số khá lớn so với trước đây.

Báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy có 49% di tích lịch sử-văn hóa (tương ứng 15.324 di tích thành phần) có số liệu thu, chi tiền công đức, tài trợ. Tổng số tiền thực thu trong năm 2023 là 4.100 tỷ đồng, trong đó nhiều tỉnh, thành phố có số thu trên 200 tỷ đồng cho đến gần 700 tỷ đồng, là con số khá lớn so với trước đây.

Báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy có 7 tỉnh, thành phố có số thu trên 200 tỷ đồng, gồm: Hà Nội 672 tỷ đồng, Hải Dương 278 tỷ đồng, An Giang 277 tỷ đồng, Bắc Ninh 269 tỷ đồng, Hưng Yên 242 tỷ đồng, Nam Định 215 tỷ đồng, tỉnh Quảng Ninh ước thu cả năm trên 200 tỷ đồng. Tỉnh Quảng Ninh được giao thực hiện thí điểm việc kiểm tra, số thu 4 tháng đầu năm 2023 trên 67 tỷ đồng (đã bổ sung số thu tại chùa Ba Vàng và một số di tích), ước thu cả năm trên 200 tỷ đồng.

Theo chuyên gia kinh tế TS. Đinh Trọng Thịnh, suốt quá trình dài vừa qua, tiền công đức có được quản lý nhưng còn lơi lỏng. Trước đây, số tiền không lớn nên việc quản lý “không có gì quá ghê gớm”. Tuy nhiên, những năm gần đây, số tiền công đức lớn lên rất nhanh, khi không được quản lý chặt chẽ, một số cá nhân đã lợi dụng để xà xẻo, biến tiền này thành của riêng.

“Quản lý tiền công đức, tiền tài trợ tại các di tích lịch sử - văn hóa ngày càng trở thành vấn đề lớn, nếu không cẩn trọng có thể gây ra những hệ lụy khó lường, vì tiền thường đi liền với nhiều thứ khác”, vị chuyên gia này nhận định.

Theo phân tích củaTS. Đinh Trọng Thịnh, trong quản lý tiền công đức, tiền tài trợ tại các di tích lịch sử - văn hóa, từ trước tới nay các địa phương vẫn có trách nhiệm, nhưng chưa có các yêu cầu quản lý chặt chẽ. Thông thường, các địa phương có cử người tham gia vào các ban quản lý các di tích, còn trách nhiệm của người đứng đầu đến đâu, như thế nào, trách nhiệm của tỉnh, của huyện ra sao thì không rõ ràng. Do đó, các địa phương phải thể hiện rõ trách nhiệm.

“Nếu để thất thoát, lãng phí, người đứng đầu địa phương cũng phải chịu trách nhiệm. Ngoài ra, địa phương phải đẩy mạnh tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra để xem thực tế tình hình thu chi, quản lý tiền công đức, tài trợ tại các di tích ra sao, nếu phát hiện có vấn đề bất cập thì kịp thời đưa ra biện pháp xử lý…” - TS. Đinh Trọng Thịnh đề xuất.

Không quản lý chặt, sẽ có tình trạng trộm cắp, trục lợi

Về công tác quản lý tiền công đức, tài trợ, trước năm 2023 chưa có văn bản pháp luật điều chỉnh về quản lý tiền công đức trong phạm vi cả nước. Do đó, một số địa phương ban hành văn bản quy định đối với các di tích trên địa bàn cấp tỉnh.

Một số địa phương ban hành văn bản áp dụng đối với di tích giao cho đơn vị sự nghiệp công lập quản lý. Còn lại đa số các địa phương không có văn bản quy định về hoạt động này. Việc quản lý chủ yếu là theo thông lệ, theo truyền thống và đặc điểm riêng của mỗi cơ sở di tích. Đây cũng là những tồn tại, hạn chế qua nhiều năm.

Trên thực tế có rất nhiều khó khăn trong công tác quản lý tiền công đức, tài trợ tại các di tích lịch sử - văn hóa tại các địa phương. Để phản ánh đầy đủ số tiền công đức, tài trợ là rất khó.

Tại các di tích là cơ sở tôn giáo, về cơ bản đều có hoạt động thu, chi tiền công đức, tài trợ nhưng còn khoảng 31%, tương ứng 1.771 cơ sở di tích không báo cáo. Trong số này có nhiều chùa thuộc sở hữu chung của cộng đồng đã được UBND cấp tỉnh đưa vào danh mục kiểm kê để phục vụ cho công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích không báo cáo.

Bên cạnh đó, tại các di tích là đền, chùa có đặt đĩa, đặt khay trên các ban thờ khiến du khách đặt nhiều loại tiền lộn xộn, không chỉ làm mất đi sự tôn nghiêm, thanh tịnh nơi thờ tự mà có thể tạo điều kiện dẫn đến trộm cắp, "chôm chỉa".

Do đó, trong chỉ đạo mới đây, Thủ tướng yêu cầu tăng cường công tác tuyên truyền, tạo đồng thuận xã hội, huy động sự vào cuộc, đồng tình, ủng hộ của các tầng lớp nhân dân. Các địa phương xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ và tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội được sử dụng chặt chẽ, công khai, minh bạch, hiệu quả, đúng mục đích, đúng quy định. Từ đó, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định của pháp luật, tuyệt đối không để xảy ra lãng phí, tiêu cực, tham nhũng, lợi dụng hoạt động tín ngưỡng, hoạt động tôn giáo để trục lợi, phục vụ lợi ích cá nhân.

Hải Đăng

Đọc thêm

Bộ Tài chính bãi bỏ 11 thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý công sản

Bộ Tài chính bãi bỏ 11 thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý công sản

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 1241/QĐ-BTC công bố 11 thủ tục hành chính bị bãi bỏ trong lĩnh vực quản lý công sản thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ.
Xây dựng hệ sinh thái tài chính đồng bộ để hút dòng vốn dài hạn

Xây dựng hệ sinh thái tài chính đồng bộ để hút dòng vốn dài hạn

(TBTCO) - Chia sẻ tại Diễn đàn Đầu tư đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (VIPC Summit 2026), ông Thomas Lanyi - Tổng Giám đốc CDH Investment Singapore, Cố vấn cấp cao của Câu lạc bộ Nhà đầu tư vốn tư nhân (VPCA) cho rằng, Việt Nam có cơ sở để theo đuổi mục tiêu xây dựng trung tâm tài chính quốc tế. Để hút dòng vốn dài hạn, yếu tố quan trọng nhất vẫn là một hệ sinh thái tài chính đồng bộ, ổn định, đủ sức cạnh tranh.
Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường giám định tư pháp tài chính

Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường giám định tư pháp tài chính

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Công văn số 6927/BTC-PC ngày 26/5/2026 về việc triển khai thi hành công tác giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính gửi UBND các tỉnh, thành phố.
Khuyến khích cán bộ sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

Khuyến khích cán bộ sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

(TBTCO) - Bộ Tài chính khuyến khích cán bộ đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, nhưng đồng thời bảo đảm kỷ luật, kỷ cương hành chính, kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Giải ngân vốn chương trình mục tiêu quốc gia: Không để nguồn lực bị “ách” ở cơ sở

Giải ngân vốn chương trình mục tiêu quốc gia: Không để nguồn lực bị “ách” ở cơ sở

(TBTCO) - Hàng chục nghìn tỷ đồng vốn chương trình mục tiêu quốc gia đang đứng trước áp lực phải giải ngân nhanh trong năm 2026, khi một lượng lớn vốn chuyển tiếp từ năm trước vẫn chưa được hấp thụ hết. Trong khi đó, nhiều địa phương vẫn loay hoay với thủ tục, hướng dẫn và mô hình triển khai mới, khiến nguy cơ “vốn chờ dự án”, “dự án chờ hướng dẫn” tiếp tục hiện hữu.
Bộ Tài chính giao nhiệm vụ triển khai chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2035

Bộ Tài chính giao nhiệm vụ triển khai chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2035

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Công văn số 6979/BTC-KTN phân công triển khai các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 336/QĐ-TTg ngày 25/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035”, yêu cầu các đơn vị được giao chủ trì chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung, tiến độ, chất lượng thời hạn chương trình.
Khẩn trương nhập kho gạo dự trữ quốc gia năm 2026

Khẩn trương nhập kho gạo dự trữ quốc gia năm 2026

(TBTCO) - Các chi cục dự trữ nhà nước khu vực khẩn trương tổ chức đánh giá hồ sơ dự thầu đối với đấu thầu rộng rãi qua mạng; phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng, đảm bảo thời gian hoàn thành mua 300.000 tấn gạo nhập kho chậm nhất đến hết ngày 10/7/2026.
Bộ Tài chính Việt Nam -  Nam Phi trao đổi kinh nghiệm về quản lý nợ công và huy động vốn quốc tế

Bộ Tài chính Việt Nam - Nam Phi trao đổi kinh nghiệm về quản lý nợ công và huy động vốn quốc tế

(TBTCO) - Ngày 26/5/2026, tại Nam Phi, Đoàn công tác của Bộ Tài chính Việt Nam đã có cuộc họp với Bộ Tài chính Nam Phi, nhằm trao đổi về công tác quản lý nợ công và huy động vốn của Chính phủ thông qua phát hành trái phiếu trên thị trường vốn quốc tế.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều