Từ mùa mở bán iPhone

Ngày 18/9, khi iPhone 18 Pro và Pro Max bắt đầu đến tay người mua tại Việt Nam, hệ thống TopZone - Thế Giới Di Động cho biết đã giao gần 20.000 máy trên toàn quốc. Khoảng 90% số máy giao trong ngày đầu là Pro Max. Con số này cho thấy sức mua tập trung ở dòng cao cấp, đồng thời phản ánh một năng lực của nhà bán lẻ trong mùa sản phẩm mới: có hàng để giao đúng lúc nhu cầu lên cao. Trước đó, hệ thống ghi nhận hơn 180.000 đơn đặt trước.

Tại FPT Shop, hệ thống đã bàn giao 3.000 máy tính đến chiều 18/9; CellphoneS giao hơn 8.000 máy trong ngày đầu. Giá niêm yết của iPhone 18 Pro khởi điểm từ 38,99 triệu đồng, còn dòng Pro Max từ 41,99 triệu đồng. Những số liệu ban đầu ghi nhận nhu cầu đối với sản phẩm mới, dù chưa cho biết sức mua sẽ duy trì thế nào sau đợt mở bán.

Nguồn: Cục Thống kê. Đồ họa: Phương Anh

Trước thềm đợt mở bán iPhone thế hệ mới của Apple, CTCP Đầu tư Điện máy Xanh - DMX ghi nhận 8 tháng kinh doanh đầu năm tăng trưởng mạnh. Theo công bố kết quả kinh doanh, doanh thu lũy kế đạt 87.050 tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ. Riêng doanh thu điện thoại Apple tăng 50%.

Tại thời điểm cuối tháng 8, TopZone - chuỗi cửa hàng chuyên bán lẻ các sản phẩm và hệ sinh thái chính hãng của Apple tại Việt Nam của DMX vẫn có 85 cửa hàng. Dù không đổi so với đầu năm, doanh thu chuỗi tăng 35%. Doanh nghiệp đang khai thác thêm doanh thu từ mạng lưới hiện hữu, bên cạnh cơ hội mở rộng giá trị đơn hàng khi khách chuyển sang các phiên bản máy cao cấp.

Ngoài ra, phía Điện Máy Xanh cũng cho biết các giao dịch mua trả chậm ghi nhận mức tăng doanh thu 44% trong 8 tháng đầu năm và chiếm 38% tổng doanh thu. Với chiếc điện thoại có giá khởi điểm gần 40 triệu đồng, cách thanh toán, chương trình thu cũ đổi mới và khả năng giao đúng phiên bản khách chọn là một công cụ hỗ trợ sức mua, có thể ảnh hưởng đến quyết định mua nhất là trong mùa mở bán vừa rồi.

Chu kỳ thiết bị mới còn tạo cơ hội cho doanh nghiệp phân phối. Kết quả sơ bộ 8 tháng đầu năm của Digiworld vượt 23.000 tỷ đồng, tăng 45% so với cùng kỳ; riêng tháng 8 vượt 3.800 tỷ đồng. Theo TCBS Research, nhóm phân phối và bán lẻ thiết bị đang hưởng lợi từ chu kỳ thay thế sản phẩm, trong khi chi phí chip nhớ tăng cũng đẩy mặt bằng giá bán lên. Doanh thu tăng nhanh thời gian qua được đóng góp bởi cả yếu tố sản lượng và giá bán.

Mùa mở bán iPhone 18 bắt đầu từ ngày 18/9, khi chỉ còn chưa đầy hai tuần sẽ khép lại quý III/2026. Các chuyên gia từ TCBS nhận định đóng góp doanh thu của chu kỳ sản phẩm mới trong quý này sẽ còn mỏng và phản ánh rõ hơn trong quý IV tới.

Doanh thu tăng, dấu hỏi hiệu quả kinh doanh

Doanh thu tăng từ hệ thống cửa hàng hiện hữu là một điểm nổi bật trong kết quả 8 tháng của Điện Máy Xanh. Tuy nhiên, những mảng bán lẻ khác, mở thêm điểm bán vẫn là động lực quan trọng.

Bách Hóa Xanh, chuỗi bán lẻ thực phẩm thuộc Thế Giới Di Động, đạt khoảng 40.100 tỷ đồng doanh thu trong 8 tháng đầu năm 2026, tăng gần 32% so với cùng kỳ. Doanh nghiệp tiếp tục mở rộng mạng lưới, đưa hàng hóa đến thêm nhiều khu vực và gia tăng quy mô bán hàng. Tuy nhiên, mỗi cửa hàng mới cần thời gian để hình thành lượng khách ổn định, trong khi chi phí mặt bằng, nhân sự và kho vận phát sinh ngay từ đầu.

FPT Retail cũng đang mở rộng mạng lưới nhà thuốc. Nửa đầu năm, Long Châu ghi nhận 21.448 tỷ đồng doanh thu, tăng 33% so với cùng kỳ, trên mạng lưới 2.639 nhà thuốc vào cuối tháng 6/2026. Chuỗi này đóng góp phần lớn trong tổng doanh thu 30.743 tỷ đồng của FPT Retail. Chuỗi cũng mở thêm dịch vụ xét nghiệm từ đầu tháng 8, mở rộng nguồn thu ngoài bán thuốc. Theo các chuyên gia từ TCBS, giá cổ phiếu FRT cũng đang được định giá cao, ở mức P/E 22,1 lần, cũng nhờ gắn với triển vọng của Long Châu và kỳ vọng về lộ trình niêm yết riêng cho chuỗi này.

Kênh bán lẻ hiện đại hưởng lợi khi chi phí tuân thủ của tạp hóa và nhà thuốc nhỏ lẻ cao hơn. Đòn bẩy tài chính có thể khuếch đại lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu, nhưng cũng tiềm ẩn gia tăng mạnh hơn áp lực chi phí tài chính khi mặt bằng lãi suất dâng cao.

Sự khác biệt bắt đầu thể hiện ở biên lợi nhuận. Theo TCBS Research, biên lợi nhuận gộp quý II/2026 của MWG tăng từ 20,1% lên 22,2%, trong khi chỉ tiêu này của FPT Retail gần như đi ngang ở mức 20,2%. Doanh thu của các chuỗi cùng tăng, nhưng lợi nhuận gộp sau khi trừ đi chi phí giá vốn hàng bán không cải thiện giống nhau.

Ở khâu phân phối thiết bị, áp lực lại nằm nhiều hơn ở vốn lưu động. Theo phân tích của TCBS Research, doanh thu của Tổng Công ty cổ phần Dịch vụ Tổng hợp Dầu khí (Petrosetco, PET) trong quý II/2026 tăng 47,4% so với cùng kỳ, nhưng biên lợi nhuận ròng chỉ khoảng 1%. Dòng tiền kinh doanh sáu tháng âm hơn 1.050 tỷ đồng do gia tăng khoản phải thu khi doanh nghiệp phân phối phải chuẩn bị hàng trước khi thu tiền từ khách hàng. Do đó, doanh thu tăng nhanh, nhất là trong một chu kỳ giá thiết bị đi lên, cần được đặt cạnh chi phí lãi vay, công nợ và tốc độ quay vòng hàng tồn kho.

Sức mua trên thị trường tạo nền cho các doanh nghiệp bán lẻ tăng trưởng. Tuy nhiên, mức tăng không đồng đều giữa các ngành hàng. Theo Cục Thống kê, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 8 tăng 14,9% so với cùng kỳ; lũy kế tám tháng tăng 13,3% theo giá hiện hành và 7,6% sau khi loại trừ yếu tố giá. Khoảng cách giữa hai mức tăng trên cho thấy yếu tố giá cũng góp phần đáng kể vào tốc độ tăng trưởng của tổng mức bán lẻ hàng hoá.

Bước vào quý IV tới đây, mùa mua sắm cuối năm có thể tiếp tục hỗ trợ doanh số. Cùng với đó, quý IV sẽ là thời điểm kiểm chứng các động lực tăng trưởng đang hình thành. Báo cáo tài chính quý III sắp công bố sẽ cung cấp cơ sở để nhìn rõ động lực tăng trưởng doanh thu của các doanh nghiệp mảng bán lẻ này.