Sáng 9/2, Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 trung ương đã tổ chức Hội nghị triển khai và rà soát, điều chỉnh kế hoạch tổng điều tra kinh tế năm 2026. Dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng - Trưởng Ban Chỉ đạo, Hội nghị có sự tham dự trực tuyến của các Ban Chỉ đạo cấp tỉnh, xã, phường, đặc khu tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước.
Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, để đạt các mục tiêu chiến lược của đất nước - đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao, năm 2045 trở thành nước phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập cao - việc có các cơ sở dữ liệu chính xác, phục vụ kịp thời việc điều hành phát triển kinh tế - xã hội của đất nước là rất quan trọng.
 |
| Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng chủ trì hội nghị sáng 9/2. Ảnh: Đức Minh |
Trong đó, Bộ trưởng nhấn mạnh, việc cập nhật kịp thời các thông số về quy mô, cơ cấu nền kinh tế, về hoạt động của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất - kinh doanh sẽ là công cụ hữu hiệu để phân tích, đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, bất cập của nền kinh tế. Từ đó, xây dựng hệ thống các giải pháp để chỉ đạo và triển khai các mục tiêu về kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng.
Do đó, thay vì dự kiến hoàn thành vào cuối năm, Ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 trung ương đã yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành và công bố kết quả tổng điều tra muộn nhất vào 30/6/2026, sớm hơn 7 tháng so với kế hoạch. Mặc dù hoàn thành sớm, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng vẫn nhấn mạnh yêu cầu phải đảm bảo chất lượng, gắn với rà soát, giảm bớt các tiêu chí, danh mục thống kê không thiết thực, tránh lãng phí.
Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết, tổng điều tra kinh tế năm 2026 là kỳ tổng điều tra thứ 7 của Việt Nam, diễn ra trong bối cảnh đặc biệt quan trọng: năm đầu tiên thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2026 - 2030. Không chỉ dừng lại ở việc thống kê quy mô GDP hay cơ cấu ngành nghề, cuộc tổng điều tra lần này tập trung phản ánh mức độ chuyển đổi số, thương mại điện tử và ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh - những yếu tố cốt lõi của nền kinh tế hiện đại.
Điểm mới nổi bật của kỳ điều tra này là việc mở rộng đối tượng sang các hình thức kinh doanh trực tuyến và áp dụng triệt để công nghệ thông tin. AI (trí tuệ nhân tạo) được sử dụng để xác định mã ngành, cùng với bản đồ số theo dõi tiến độ theo thời gian thực.
Theo báo cáo cập nhật đến sáng ngày 9/2/2026, tiến độ thu thập thông tin giai đoạn 1 (đối với khối cá thể, tôn giáo, tín ngưỡng) đã đạt 57,6%. Một số địa phương như Đồng Tháp, Quảng Trị đã cán mốc trên 80%, trong khi đó, vẫn còn những địa phương có tiến độ chậm như Cao Bằng, Gia Lai.
Theo yêu cầu điều chỉnh kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương, lãnh đạo Cục Thống kê cho biết, thời gian thu thập thông tin tại địa bàn giai đoạn 1 sẽ rút ngắn 20 ngày, kết thúc vào ngày 10/3/2026. Đặc biệt, giai đoạn 2 (thu thập thông tin doanh nghiệp, hiệp hội...) sẽ được rút ngắn tới 4 tháng, bắt đầu từ ngày 1/3 và kết thúc vào ngày 30/4/2026.
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng tốc mà vẫn đảm bảo giảm chất lượng, Ban Chỉ đạo đã thực hiện rà soát và cắt giảm đáng kể khối lượng công việc thủ công. Đối với khối doanh nghiệp, phiếu điều tra sẽ lược bỏ 20 chỉ tiêu, bao gồm các thông tin chi tiết về tài sản cố định (giúp giảm 21 câu hỏi). Thay vào đó, cơ quan thống kê sẽ khai thác dữ liệu hành chính sẵn có từ cơ quan Thuế và các báo cáo tài chính để tự động điền khuyết dữ liệu.
 |
| Đại diện Ban Chỉ đạo các địa phương dự họp và báo cáo từ các điểm cầu. Ảnh: Đức Minh |
Tại hội nghị, đại diện Ban Chỉ đạo các địa phương đã báo cáo về công tác chuẩn bị, triển khai, tiến độ cũng như các khó khăn, thuận lợi trong quá trình thực hiện. Tại Hà Nội, nơi có địa bàn rộng, số lượng điều tra lớn, tiến độ điều tra cơ sở sản xuất - kinh doanh đã đạt trên 57%, cho thấy việc chỉ đạo triển khai được tiến hành bài bản. Đại diện các tỉnh, thành phố lớn khác như TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Quảng Ninh cũng cho biết công tác chuẩn bị và triển khai được tiến hành khẩn trương, trách nhiệm. Tuy nhiên, một số khó khăn, bất cập cũng được nêu ra như định mức chi phí, sự e ngại của các hộ kinh doanh khi phải cung cấp số liệu doanh thu, chi phí…
Phát biểu chỉ đạo, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của cuộc tổng điều tra lần này trong việc phục vụ hoạch định và điều hành kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030. Việc hoàn thành sớm tổng điều tra sẽ cung cấp bộ cơ sở dữ liệu kịp thời cho chiến lược phát triển đất nước. Do đó, đòi hỏi phải triển khai đồng bộ, quyết liệt, đảm bảo chất lượng và độ tin cậy của số liệu.
 |
| Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng phát biểu kết luận hội nghị. Ảnh: Đức Minh |
| Một điểm mới mang tính chiến lược được Trưởng ban Chỉ đạo nhấn mạnh là thay đổi tư duy kết nối dữ liệu. Sau năm 2026, Cục Thống kê sẽ không kết nối rời rạc với từng bộ, ngành mà sẽ khai thác trực tiếp từ Cơ sở dữ liệu quốc gia do Bộ Công an chủ trì. Bộ trưởng cũng yêu cầu Cục Thống kê tiếp tục rà soát, cắt giảm mạnh các chỉ tiêu mang tính hình thức |
Để đạt mục tiêu về đích sớm, Ban Chỉ đạo Trung ương đã ấn định các mốc thời gian cụ thể. Theo đó, các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, hội, hiệp hội, tổ chức phi chính phủ phải hoàn thành cung cấp thông tin chậm nhất vào ngày 30/4/2026. Thời gian thu thập thông tin giai đoạn 2 bắt đầu từ ngày 1/5/2026.
Bên cạnh yêu cầu tiến độ, chất lượng, Bộ trưởng cũng yêu cầu Cục Thống kê, Vụ Ngân sách Nhà nước và các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, đề xuất điều chỉnh định mức chi phí cho điều tra viên ngay trước Tết Nguyên đán, đảm bảo tháo gỡ khó khăn cho người làm công tác thống kê.
Do đây là nhiệm vụ có những thay đổi rất lớn, căn bản, Trưởng ban Chỉ đạo yêu cầu thiết lập cơ chế kiểm đếm tiến độ 1 tháng/lần cho đến khi mọi việc vào “khuôn khổ”, để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, đảm bảo cuộc tổng điều tra hoàn thành đúng hạn với chất lượng cao nhất./.
