Chiều 19/8, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận tại tổ về việc sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Tham dự phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã làm rõ nhiều vấn đề đại biểu quan tâm.
Trong lần sửa đổi luật này, một vấn đề lớn được nhiều đại biểu và người dân quan tâm là thời hạn sử dụng nhà chung cư.
Về vấn đề này, Thủ tướng khẳng định “không có nhà nào ở vĩnh viễn được”. Thời hạn sử dụng chung cư phải gắn với niên hạn công trình và tiêu chuẩn an toàn. Kể cả nhà chúng ta bình thường, đến thời hạn cũng phải kiểm tra. Nếu không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật thì phải tiến hành xây lại, nếu quy hoạch tiếp tục là nhà ở, Thủ tướng phân tích.
 |
| Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại tổ. Ảnh: Quochoi.vn |
Tuy nhiên, Thủ tướng nêu rõ quyền tài sản gắn với căn hộ phải được pháp luật bảo vệ. Người có quyền tài sản thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây mới công trình theo quy định. Nội dung này phải được cụ thể hóa trong Luật và diễn giải một cách công khai, minh bạch để người dân hiểu rõ: quyền tài sản được pháp luật bảo vệ, trong khi tiêu chuẩn kỹ thuật của căn hộ chung cư phải tuân thủ các quy định về an toàn.
Nếu qua kiểm định, chung cư vẫn bảo đảm an toàn thì được tiếp tục gia hạn sử dụng. Nếu công trình không còn bảo đảm an toàn, phải có biện pháp xây mới hoặc cải tạo để bảo vệ người đang sinh sống tại đó. “Không có nghĩa là đến thời hạn đó là chúng ta đập bỏ, hết và không còn quyền gì nữa”, Thủ tướng nói rõ.
Cũng liên quan đến sửa Luật Nhà ở, Thủ tướng nhấn mạnh định hướng chuyển tư duy bắt buộc phải có sở hữu nhà sang có nơi ở lâu dài. Để thực hiện được định hướng này, một trong những vấn đề quan trọng nhất là phát triển nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội.
Theo Thủ tướng, Nhà nước có thể sử dụng quỹ đất, trực tiếp đầu tư và cho thuê nhà ở. Tuy nhiên, một mình Nhà nước không thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu rất lớn của công nhân, học sinh, sinh viên, người lao động, cán bộ, công chức và lực lượng vũ trang.
Vì vậy, nhà ở cho thuê phải được phát triển bằng nhiều hình thức khác nhau. Nhà nước có thể đầu tư, trực tiếp vận hành cho thuê hoặc thuê khu vực tư nhân vận hành. Thời hạn cho thuê cần đủ dài, “có cam kết rõ ràng để người dân yên tâm”.
Đồng thời, phải huy động nguồn đầu tư tư nhân. Nhà nước có thể giữ quyền sở hữu đất, giao cho tư nhân đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê và áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù.
Mục tiêu là hình thành quỹ nhà cho thuê “đủ lớn và đủ mạnh”, có chất lượng hạ tầng đầy đủ để người thuê yên tâm sinh sống lâu dài.
Đề cập những vấn đề lớn trong sửa đổi Luật Đất đai, Thủ tướng cho biết, trước hết phải đổi mới công tác quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất. Theo Thủ tướng, tinh thần của Nghị quyết 21 của Trung ương là giảm số lượng, tiến tới xây dựng một quy hoạch thống nhất trong phạm vi cấp tỉnh.
Hiện có quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch ngành, quy hoạch thuộc thẩm quyền của Thủ tướng, bộ, ngành và địa phương. Định hướng là tích hợp để địa phương chỉ còn một quy hoạch và một kế hoạch sử dụng đất.
 |
| Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại tổ. Ảnh: Quochoi.vn |
Cách làm này sẽ tạo thuận lợi cho địa phương, nhưng phải đi cùng cơ chế, tiêu chí và điều kiện chặt chẽ, không để tự ý điều chỉnh quy hoạch hoặc kế hoạch sử dụng đất, làm thay đổi mục tiêu sử dụng.
Vấn đề tiếp theo là hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất theo hướng công khai, minh bạch, cạnh tranh; lựa chọn nhà đầu tư đủ năng lực và có kế hoạch sử dụng đất hiệu quả.
Luật phải quy định rõ trường hợp nào đấu giá quyền sử dụng đất, trường hợp nào đấu thầu dự án có sử dụng đất và trường hợp nào giao trực tiếp cho nhà đầu tư. Cách tính, phương thức nộp tiền sử dụng đất một lần hay hằng năm cũng phải rõ ràng.
Theo Thủ tướng, một trong những vấn đề lớn nhất là giá đất. Giá đất là đầu vào của tất cả các dự án và đầu vào của nền kinh tế. Khi giá cao thì tất cả các chi phí sẽ chuyển vào sản phẩm cuối cùng. “Nhà nước thu bao nhiêu thì sẽ chuyển tải giá đó vào giá bán với tất cả các chi phí đi kèm. Thế thì giá nhà sẽ cao thôi”, Thủ tướng nói.
Để giải quyết vấn đề, Nhà nước phải quyết định giá đất trên cơ sở dữ liệu, phương pháp khoa học, công khai, minh bạch; kết nối liên thông dữ liệu đất đai với các dữ liệu chuyên ngành. Nhà nước phải có vai trò điều tiết giá đất để kiểm soát chi phí đầu vào.
Cùng với đó, thủ tục giao đất cho nhà đầu tư phải được đơn giản hóa, công khai, minh bạch và rút ngắn. Chỉ với các biện pháp tổng thể mới có thể kiểm soát chi phí đầu vào, giá nhà, giá đất và giá sản phẩm đầu ra.
Đối với cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi tư duy từ bồi thường tài sản bị thu hồi sang tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất, cải thiện điều kiện sống sau khi Nhà nước tiến hành thu hồi đất. Theo Thủ tướng, Đây là một trong những tư duy quan trọng trong Nghị quyết số 21 và phải được chuyển tải thành các cơ chế, chính sách phù hợp trong Luật.
Đối với Luật Kinh doanh bất động sản, Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ nghiên cứu ý kiến về khả năng đồng bộ hóa các quy định trong một văn bản, thậm chí xem xét việc tích hợp Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở nếu phù hợp. Việc đồng bộ, thống nhất các quy định trong một văn bản thì sẽ thuận lợi hơn trong tổ chức thực hiện. Khi có quá nhiều quy định, nhà đầu tư và ngay cả cơ quan nghiên cứu dự thảo luật cũng khó nắm bắt đầy đủ,
Chính phủ cũng định hướng xây dựng, vận hành hệ thống thông tin có khả năng kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành về quy hoạch, thuế, công chứng, ngân hàng, bất động sản.
Bên cạnh đó, Thủ tướng đặc biệt lưu ý yêu cầu bảo vệ bên yếu thế trong các giao dịch bất động sản. Theo Thủ tướng, dự thảo đang nghiên cứu cơ chế bảo đảm 5% giá trị còn lại của hợp đồng; tiếp tục rà soát các loại hợp đồng chuyển nhượng, hợp đồng mua bán nhà, phần diện tích sử dụng chung trong công trình xây dựng và hệ thống hợp đồng mẫu.
