Lãi suất huy động ít “gợn sóng”

Khảo sát biểu lãi suất niêm yết tại gần 50 ngân hàng ngày 19/8 cho thấy, mặt bằng huy động khoảng một tháng trở lại đây ít “gợn sóng”. Ngay cả sau cuộc làm việc của lãnh đạo Chính phủ với Ngân hàng Nhà nước và hệ thống các tổ chức tín dụng ngày 12/8, lãi suất huy động cũng chưa xuất hiện “làn sóng” điều chỉnh rõ nét, chỉ một vài ngân hàng hiếm hoi giảm lãi suất.

Đồ họa: Ánh Tuyết.

Trong đó, Hong Leong Bank giảm khá mạnh ở một số kỳ hạn, còn VCBNeo điều chỉnh nhẹ. Các ngân hàng và kỳ hạn còn lại trong khảo sát chưa ghi nhận giảm lãi suất.

Ở kỳ hạn 6 tháng, một trong những kỳ hạn được nhiều người gửi tiền lựa chọn, Hong Leong Bank hiện niêm yết lãi suất 6,3%/năm, giảm 0,5 điểm phần trăm so với ngày 12/8. Nếu so với thời điểm toàn ngành được kêu gọi giảm lãi suất tại cuộc họp ngày 9/4, mức lãi suất này đã giảm tới 1,3 điểm phần trăm, mạnh nhất trong nhóm ngân hàng khảo sát.

Đáng chú ý, ngày 12/8 là thời điểm lãnh đạo Chính phủ chủ trì cuộc làm việc với Ngân hàng Nhà nước và hệ thống các tổ chức tín dụng, với yêu cầu ổn định mặt bằng lãi suất và tiếp tục giảm lãi suất cho vay.

Tại cuộc họp này, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước và hệ thống ngân hàng cần hành động với tinh thần trách nhiệm cao, quyết liệt hơn nữa trong huy động nguồn lực cho tăng trưởng trên nền tảng ổn định vĩ mô, đặc biệt phải chia sẻ trách nhiệm với người dân, doanh nghiệp thông qua các biện pháp cụ thể về ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay, đưa tín dụng vào đúng lĩnh vực, phục vụ tăng trưởng và kiểm soát chặt chẽ rủi ro.

Ở kỳ hạn 12 tháng, xu hướng giảm tiếp tục xuất hiện nhưng tập trung ở một số ngân hàng. Hong Leong Bank hiện niêm yết lãi suất 6,5%/năm, giảm 0,5 điểm phần trăm so với ngày 12/8. Trong khi đó, VCBNeo niêm yết ở mức 6,9%/năm, dù vẫn cao hơn 0,4 điểm phần trăm so với đầu tháng 7, nhưng đã giảm 0,1 điểm phần trăm kể từ ngày 12/8.

Ở kỳ hạn 24 tháng, mức điều chỉnh thận trọng hơn. VCBNeo hiện niêm yết 6,9%/năm, cao hơn 0,4 điểm phần trăm so với đầu tháng 7, nhưng đã giảm 0,1 điểm phần trăm so với ngày 12/8.

Lãi suất niêm yết quanh 7%/năm, ưu đãi vẫn “nóng” trên 9%/năm

Khảo sát nhóm ngân hàng có lãi suất huy động cao cho thấy, mặt bằng hấp dẫn nhất tập trung ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, với mức cao nhất đã vượt 7%/năm ở một số kỳ hạn.

Với 6 tháng, đây là kỳ hạn thường được nhiều người gửi tiền lựa chọn nhờ cân bằng giữa mức sinh lời và khả năng linh hoạt dòng tiền, không phải “khóa” vốn quá lâu như kỳ hạn 12 - 24 tháng. Tại kỳ hạn này, BacABank dẫn đầu với 7,05%/năm, top hai là PGBank 6,6%/năm; MBV (OceanBank) và VCBNeo (CBBank) cùng ở mức 6,5%/năm. Ngoài ra, BVBank và OCB lần lượt niêm yết 6,45%/năm và 6,4%/năm.

Với kỳ hạn 24 tháng, mức lãi suất cao nhất lại thấp hơn “đỉnh” lãi suất ở kỳ hạn 6 và 12 tháng tại nhiều ngân hàng. Theo đó, MBV dẫn đầu với 7%/năm, theo sau là Bac A Bank với 6,95%/năm và VCBNeo ở mức 6,9%/năm.

Trong khi đó, ở kỳ hạn ngắn 1 - 3 tháng, lãi suất giữa các ngân hàng gần như hội tụ quanh mức cao kịch trần 4,75%/năm. Nhìn chung, mức lãi suất hấp dẫn nhất đang tập trung ở kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, với “đỉnh” trên 7%/năm, cho thấy các ngân hàng trong nhóm dẫn đầu ưu tiên thu hút dòng tiền ổn định hơn thay vì cạnh tranh mạnh ở kỳ hạn ngắn.

Theo ghi nhận của nhóm phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán VNDIRECT, lãi suất huy động niêm yết kỳ hạn 12 tháng bình quân toàn thị trường trong danh sách theo dõi không đổi ở mức 5,9%. Trong khi đó, lãi suất huy động theo chương trình ưu đãi vẫn neo cao và nhích tăng nhẹ theo tuần, dao động 8,5 - 9,3%/năm tại một số ngân hàng thương mại tư nhân.

Thanh khoản dịu lại, lãi suất vẫn chịu sức ép từ cấu trúc bảng cân đối

Cũng theo nhóm phân tích Chứng khoán VNDIRECT, dù lãi suất huy động niêm yết đã chững lại trong vài tháng gần đây, mặt bằng lãi suất thực vẫn neo cao để giữ chân các dòng tiền lớn.

Dù áp lực thanh khoản trên thị trường 2 đã có những dấu hiệu hạ nhiệt tạm thời trong ngắn hạn, tuy nhiên, nhu cầu vốn từ ngắn đến dài hạn tại các ngân hàng thương mại vẫn duy trì cao. Bởi ngân hàng luôn cần huy động thêm để bù đắp khoảng cách tín dụng - huy động, nhằm đảm bảo các chỉ số an toàn hoạt động theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, trong khi vẫn đáp ứng nhu cầu giải ngân.

Cùng chung quan điểm, Công ty cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng, trong tháng 7, lượng thanh khoản được bơm qua OMO giảm dần, do đó, mức độ dư thừa thanh khoản vẫn chưa đủ lớn để kéo mặt bằng lãi suất xuống một cách bền vững.

“Áp lực thanh khoản ngắn hạn đã giảm đáng kể, nhưng điều đó chưa đồng nghĩa với việc mặt bằng lãi suất đã bước vào xu hướng giảm rõ ràng, đặc biệt là lãi suất huy động trên thị trường 1. Điều này cho thấy những yếu tố đang chi phối lãi suất không chỉ nằm ở thanh khoản ngắn hạn, mà có thể xuất phát từ các vấn đề mang tính cấu trúc trong bảng cân đối của hệ thống ngân hàng” - chuyên gia VDSC nêu góc nhìn.

Theo đó, áp lực có thể không còn nằm ở các tỷ lệ quản lý. Theo VDSC, việc mở rộng phạm vi tính tiền gửi Kho bạc có kỳ hạn, lên mức 50%, vào tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) giúp nhiều ngân hàng giảm áp lực tuân thủ các chỉ tiêu an toàn. Tuy nhiên, thay đổi này chưa đồng nghĩa với việc nguồn vốn khả dụng của toàn hệ thống được cải thiện tương ứng.

Bên cạnh đó, chênh lệch kỳ hạn nguồn vốn vẫn sâu sắc, đây là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến mặt bằng lãi suất hiện nay. Trong đó, nhiều khoản tín dụng bất động sản vẫn đang trong quá trình cơ cấu hoặc gia hạn, chưa tạo ra dòng tiền và lợi nhuận tương xứng. Hệ quả là các ngân hàng phải huy động nguồn vốn trung và dài hạn lớn hơn để tài trợ cho các khoản mục này.

Diễn biến lãi suất trên thị trường cũng phản ánh điều này khi không chỉ các kỳ hạn 12 tháng mà cả nhóm kỳ hạn 3 - 6 tháng đều ghi nhận mức tăng đáng kể. Điều đó cho thấy các ngân hàng đang chủ động điều chỉnh cơ cấu huy động nhằm tối ưu hóa nguồn vốn thay vì chỉ cạnh tranh ở kỳ hạn dài như trước đây.

Ngoài ra, động thái can thiệp ngoại hối hỗ trợ đồng Yên hoặc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục nâng lãi suất, trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản có xu hướng tăng ở tất cả kỳ hạn, còn Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn neo lãi suất ở mức cao cho thấy chi phí vốn quốc tế không thấp.

Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét thận trọng khi hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống, nhằm hạn chế ảnh hưởng tiêu cực đến tỷ giá./.