Tìm giải pháp để ứng phó và khắc phục tổn thất do thiên tai

PGS.TS Thái Bá Cẩn
(TBTCO) - Việt Nam nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, bờ biển kéo dài, nên phải chịu nhiều rủi ro và thảm họa do thiên tai như: hạn hán, động đất, lũ lụt, cháy rừng, sụt lở đất, xâm thực nước biển, bão. Phạm vi ảnh hưởng diễn ra trên cả nước, nhiều sự kiện thiên tai xảy ra tác động tới nhiều vùng. Trước thực trạng đó cần có các giải pháp, huy động nguồn lực để ứng phó và khắc phục tổn thất do biến đổi khí hậu, thảm họa thiên tai gây ra.
aa

Thiên tai gây thiệt hại lớn về người và tài sản

Việt Nam nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, 3/4 là đồi, núi, cao nguyên; bờ biển kéo dài, nhiều hòn đảo. Địa hình Việt Nam có đặc điểm 3.500 con sông dài trên 3.000 km. Khu vực duyên hải miền Trung hẹp, có dãy Trường Sơn chặn gió từ biển vào tạo nên gió Lào nóng dễ gây hỏa hoạn, địa hình dốc dễ gây ra lụt nhanh sạt lở.

Tìm giải pháp để ứng phó và khắc phục tổn thất do thiên tai
Cần có giải pháp để ứng phó và khắc phục tổn thất do thiên tai. Ảnh: TL

Với vị trí địa lý, địa hình như trên, tài nguyên nói chung quy mô không lớn nhưng phong phú (đất, nước, rừng, khoáng sản, biển ...). Việt Nam có nhiều thuận lợi phát triển kinh tế, giao lưu hội nhập thu hút đầu tư phát triển kinh tế với khu vực và thế giới, song cũng gặp nhiều khó khăn, tổn thất về người và của do biến đổi khí hậu, thiên tai gây ra.

Bình quân 20 năm trở lại đây thảm họa thiên tai đã làm khoảng 300 người chết và mất tích/năm; thiệt hại kinh tế từ 1,0% đến 1,5% GDP.

Thực tế cho thấy, trong những năm gần đây Việt Nam gặp nhiều khó khăn, tổn thất về người và của do biến đổi khí hậu, thiên tai gây ra, ảnh hưởng đến nền kinh tế cả nước và các địa phương, điển hình như: Bão Xangsane năm 2006, đã làm 57 người thiệt mạng, thiệt hại 10.000 tỷ đồng. Bão Molave năm 2020 đã làm 33 người thiệt mạng, thiệt hại ước tính lên tới 10.000 tỷ đồng. Lũ năm 2020 ở khu vực miền Trung và Tây Nguyên, 154 người chết và mất tích, thiệt hại 15.658 tỷ đồng. Bình quân 20 năm trở lại đây thảm họa thiên tai đã làm khoảng 300 người chết và mất tích/năm; thiệt hại kinh tế từ 1,0% đến 1,5% GDP.

Xây dựng nguồn lực để ứng phó với thiên tai

Trước tình hình đó, cần có giải pháp hữu hiệu khắc phục và xây dựng nguồn lực tài chính để ứng phó và khắc phục hậu quả tổn thất do thảm họa thiên nhiên gây ra ở nước ta.

Theo đó, các cơ quan chức năng tiếp tục tuyên truyền, vận động, hướng dẫn cộng đồng nâng cao nhận thức phòng tránh thiên tai; đào tạo đội ngũ cán bộ tuyên truyền cho các tỉnh, huyện nhất là những địa phương chịu nhiều ảnh hưởng của thiên tai như: miền núi, duyên hải miền Trung, đồng bằng sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long ... để cộng đồng chủ động phòng chống thảm họa thiên nhiên gây ra.

Tìm giải pháp để ứng phó và khắc phục tổn thất do thiên tai
Biến đổi khí hậu gây hạn hán tại nhiều địa phương. Ảnh: TL

Chúng ta cần coi trọng công tác bồi dưỡng, nâng cao trình độ khoa học, kỹ thuật, công nghệ cho cán bộ, công nhân viên các cấp từ trung ương đến địa phương để có kiến thức, chủ động trước mọi tình huống biến đổi khí hậu, thảm họa thiên tai gây ra. Các ngành, các địa phương cần xây dựng nguồn lực tài chính để ngăn ngừa phòng chống thảm họa do thiên tai gây ra.

Khi sự cố do thảm họa thiên tai xảy ra cần có nguồn lực vật chất để ứng phó, khắc phục kịp thời hậu quả, đảm bảo an toàn, ổn định đời sống cho cộng đồng dân cư vùng có thảm họa gây thất thoát, hư hại, phá hủy các tài sản, công trình của dân cư và của nhà nước; cần có chế tài để các tổ chức kinh tế, các doanh nghiệp xây dựng quỹ dự phòng rủi ro thiên tai của từng đơn vị.

Để dự phòng rủi ro thiệt hại do thiên tai, hỏa hoạn, hoặc các sự cố kỹ thuật tác động làm hư hại, làm giảm chất lượng công trình, các dự án đầu tư nên mua bảo hiểm công trình theo chế độ hiện hành, khi có tổn thất cơ quan bảo hiểm sẽ đền bù theo quy định.
PGS.TS Thái Bá Cẩn

Đọc thêm

ASEAN tìm lời giải cho bài toán an ninh năng lượng trong bối cảnh mới

ASEAN tìm lời giải cho bài toán an ninh năng lượng trong bối cảnh mới

Tại Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, các chuyên gia và nhà hoạch định chính sách cho rằng, ASEAN cần đẩy mạnh liên kết khu vực, đa dạng hóa nguồn cung và thúc đẩy chuyển đổi xanh nhằm tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Sự tử tế là sức mạnh văn hóa, là một phần nền tảng của một quốc gia văn minh

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Sự tử tế là sức mạnh văn hóa, là một phần nền tảng của một quốc gia văn minh

(TBTCO) - Sáng 10/6, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã dự và có bài phát biểu tại buổi gặp mặt 100 tấm gương tiêu biểu trong Chương trình "Việc tử tế" của Đài Truyền hình Việt Nam. Báo Tài chính - Đầu tư trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
“Chiến dịch 500 ngày đêm” đã quy tập được hơn 1.100 hài cốt liệt sĩ

“Chiến dịch 500 ngày đêm” đã quy tập được hơn 1.100 hài cốt liệt sĩ

(TBTCO) - Theo thông tin từ Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, đến nay, đã tìm kiếm, quy tập được 1.109 hài cốt liệt sĩ và 2 mộ liệt sĩ tập thể.
500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

"Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị, của toàn dân đối với những người đã hy sinh vì đất nước.
Tiêu dùng nội địa tăng mạnh, điểm sáng trong bức tranh kinh tế

Tiêu dùng nội địa tăng mạnh, điểm sáng trong bức tranh kinh tế

(TBTCO) - Con số tăng trưởng 11,2% của tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 5 tháng đầu năm 2026 cho thấy, tiêu dùng trong nước tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế Việt Nam. Đà tăng này cho thấy sức mua của người dân cải thiện và phản ánh sự phục hồi của các lĩnh vực, góp phần tạo thêm đơn hàng, việc làm và thu nhập cho người lao động.
Nông dân là chủ thể, trung tâm của quá trình phát triển

Nông dân là chủ thể, trung tâm của quá trình phát triển

(TBTCO) - Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú yêu cầu các cấp hội phải lấy người nông dân làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực trong mọi hoạt động; hỗ trợ phát triển các mô hình kinh tế trong nông nghiệp, nông thôn; xây dựng người nông dân văn minh, chuyên nghiệp, có trình độ, năng lực tổ chức sản xuất tiên tiến.
Doanh nghiệp chung tay phủ xanh rừng phòng hộ Dầu Tiếng, góp phần bảo vệ an ninh nguồn nước

Doanh nghiệp chung tay phủ xanh rừng phòng hộ Dầu Tiếng, góp phần bảo vệ an ninh nguồn nước

(TBTCO) - Ngày 6/6, dự án TreeBank tổ chức “Ngày hội Doanh nghiệp Trồng cây 2026” tại khu vực rừng phòng hộ hồ Dầu Tiếng (Tây Ninh), thu hút hơn 120 đại diện doanh nghiệp, tổ chức tham gia. Sự kiện không chỉ đánh dấu khởi đầu mùa trồng rừng năm 2026 mà còn là hoạt động thiết thực nhằm hiện thực hóa các cam kết phát triển bền vững (ESG), góp phần phục hồi hệ sinh thái rừng đầu nguồn và bảo vệ an ninh nguồn nước cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Thị trường carbon bước vào cuộc chơi mới: Chất lượng, đầu tư dài hạn và lợi ích xanh lên ngôi

Thị trường carbon bước vào cuộc chơi mới: Chất lượng, đầu tư dài hạn và lợi ích xanh lên ngôi

Doanh thu từ các công cụ định giá carbon toàn cầu đã vượt 107 tỷ USD trong năm 2025, trong khi thị trường tín chỉ carbon đang chuyển mạnh từ cuộc đua số lượng sang cạnh tranh bằng chất lượng. Ba xu hướng lớn gồm ưu tiên tín chỉ chất lượng cao, dịch chuyển sang đầu tư dài hạn và đề cao các giá trị môi trường - xã hội đang định hình tương lai thị trường carbon toàn cầu, đồng thời mở ra cơ hội mới cho tín chỉ carbon rừng của Việt Nam.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều