Vì sao đường sắt Cát Linh-Hà Đông ‘đội’ vốn lên hơn 868 triệu USD?

Trí Dũng
Nhiều nguyên nhân được chỉ ra đã khiến dự án bị “đội” vốn lên 868,06 triệu USD, tăng 315,18 triệu USD so với tổng mức đầu tư ban đầu.
aa

Cát Linh - hà Đông

Mô hình Dự án khi hoàn thành. Ảnh: ST

Theo Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông, Bộ Giao thông vận tải (GTVT), nhiều hạng mục về giá hợp đồng EPC, chi phí vận chuyển dầm; giá hợp đồng tư vấn giám sát thi công tại Dự án đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông bị kéo dài thời gian thực hiện, giá hạng mục đoàn tàu, thiết bị nhập khẩu... đã khiến dự án bị “đội” vốn lên 868,06 triệu USD (tăng 315,18 triệu USD) so với tổng mức đầu tư ban đầu.

Về vấn đề giá của hợp đồng EPC, theo Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông, tại thời điểm ký hợp đồng EPC các bên đã vận dụng các nội dung về giá hợp đồng tạm tính và được Tổng thầu sao chép từ tổng mức đầu tư được duyệt mà không có các tính toán chi tiết khối lượng, không có đơn giá chi tiết cho từng hạng mục công trình để làm cơ sở quản lý khối lượng thi công chi tiết, cũng như cho việc tính toán điều chỉnh giá khi cần thiết.

Bên cạnh đó, hợp đồng cũng không có quy định về cách lập dự toán hoặc cách tính trượt giá để làm cơ sở cho các bên lập dự toán và xác định giá hợp đồng chính thức nên đã gây khó khăn và mất nhiều thời gian cho việc xác định giá hợp đồng chính thức.

Thêm vào đó, đây là dự án ODA sử dụng vốn vay Trung Quốc, ngay từ khi ký hợp đồng và triển khai đến nay tồn tại nhiều vấn đề về thủ tục pháp lý, về tiêu chuẩn kỹ thuật, định mức đơn giá.

Ví dụ như trong thiết kế, thi công, thiết bị… một số hạng mục chưa có quy trình của Việt Nam phải sử dụng quy trình, công nghệ chủ yếu của Trung Quốc nên khó khăn trong thẩm định và phê duyệt hồ sơ thiết kế kỹ thuật, làm chủ công nghệ.

Đặc biệt, dự án ngay từ khi bắt đầu thực hiện cũng không có chỉ dẫn kỹ thuật (Tổng thầu báo cáo ở Trung Quốc không phải làm chỉ dẫn kỹ thuật) nên trong quá trình thực hiện các nhà thầu phụ Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, dự án sử dụng định mức của cả Trung Quốc và Việt Nam, trong khi hệ thống định mức tỷ lệ phần trăm của Trung Quốc cao hơn Việt Nam dẫn đến một số hạng mục có thể lập dự toán của Việt Nam, hoặc Trung Quốc cho ra kết quả khác nhau gây khó khăn khi thẩm tra, thẩm định và phê duyệt, đặc biệt trong công tác hậu kiểm, quyết toán dự án sau này.

Ngoài ra, do thời gian thi công kéo dài nên Công ty TNHH Giám sát xây dựng - Viện nghiên cứu thiết kế đường sắt Bắc Kinh (Trung Quốc) đã đề nghị điều chỉnh giá hợp đồng theo cách lập giá mới và kế hoạch nhân sự mới với mức lương tăng khoảng 3,5 lần so với hợp đồng đã ký.

"Việc hợp đồng đã ký không quy định cụ thể điều chỉnh giá khi kéo dài thời gian thực hiện hợp đồng chưa phù hợp quy định. Đơn giá về công lao động trong thời gian kéo dài được lập mới cũng chưa phù hợp với quy định hiện hành, thông lệ của các dự án ODA", Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông cho biết.

"Chính vì vậy tổng mức đầu tư dự kiến giá trị điều chỉnh là 868,06 triệu USD (tăng 315,18 triệu USD) so với tổng mức đầu tư ban đầu" và Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông cho rằng đây là khó khăn lớn hiện nay.

Trong khi đó, tại một cuộc họp báo của Bộ GTVT tổ chức mới đây, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Hồng Trường cho biết, Bộ GTVT đang tiếp tục rà soát xem tăng ở hạng mục nào và đâu là nguyên nhân để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

"Bộ GTVT cũng đã có văn bản báo cáo Chính phủ cho phép điều chỉnh tăng vốn để làm cơ sở đàm phán với Ngân hàng Eximbank Trung Quốc vay vốn bổ sung. Được biết, phía Eximbank đã thấy được nguyên nhân tăng vốn và yêu cầu phải giải ngân hết số tiền đang có từ nay đến cuối năm sau đó mới tiếp tục đàm phán. Hiện, dự án mới giải ngân được 60%", Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường cho biết thêm./.

Trí Dũng

Trí Dũng

Đọc thêm

Bộ Tài chính ban hành 2 chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng

Bộ Tài chính ban hành 2 chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng

(TBTCO) - Tại Thông tư số 137/2026/TT-BTC, Bộ Tài chính ban hành 2 chuẩn mực kiểm toán Việt Nam về quản lý chất lượng, có hiệu lực từ ngày 1/1/2029.
Thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa trưởng thành để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa trưởng thành để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

(TBTCO) - Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định, việc thúc đẩy doanh nghiệp nhỏ và vừa trưởng thành là nhiệm vụ hết sức quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Xuất cấp gần 2.570 tấn gạo hỗ trợ học sinh năm học 2026 - 2027

Xuất cấp gần 2.570 tấn gạo hỗ trợ học sinh năm học 2026 - 2027

(TBTCO) - Đến ngày 25/9/2026, Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực I đã hoàn thành xuất cấp hơn 2.391 tấn gạo nhập kho dự trữ quốc gia năm 2025 (đợt 2) cho tỉnh Lào Cai, đồng thời hoàn thành xuất cấp hơn 178 tấn gạo cho Bộ Giáo dục và đào tạo, UBND TP. Hà Nội, để hỗ trợ học sinh, học viên trong học kỳ I năm học 2026 - 2027.
Bộ Tài chính ban hành Quy chế phối hợp trong công tác hội nhập quốc tế

Bộ Tài chính ban hành Quy chế phối hợp trong công tác hội nhập quốc tế

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 2679/QĐ-BTC về Quy chế phối hợp trong công tác hội nhập quốc tế của Bộ Tài chính, có hiệu lực kể từ ngày 23/9/2026.
Chuyển tư duy chính sách từ hỗ trợ sang phát triển doanh nghiệp

Chuyển tư duy chính sách từ hỗ trợ sang phát triển doanh nghiệp

(TBTCO) - Thảo luận về dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách sáng 28/9, nhiều đại biểu đánh giá cao việc chuyển tư duy từ hỗ trợ sang phát triển doanh nghiệp, đồng thời đề nghị các chính sách mới phải dễ tiếp cận và tạo ra thay đổi thực chất cho doanh nghiệp.
Cần cấu trúc tài chính và dự án "đủ độ chín" để huy động nguồn lực cho chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam

Cần cấu trúc tài chính và dự án "đủ độ chín" để huy động nguồn lực cho chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam

(TBTCO) - Chuyển dịch năng lượng đòi hỏi tầm nhìn dài hạn và nguồn lực lớn. Tuy nhiên, thách thức đối với quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam hiện nay không nằm ở việc tìm kiếm nguồn vốn, mà là có các dự án “đủ độ chín” để hấp thụ nguồn vốn, xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro hài hòa, kết nối chính xác công cụ tài chính với từng dự án…
Gỡ điểm nghẽn cho hàng nghìn dự án tồn đọng

Gỡ điểm nghẽn cho hàng nghìn dự án tồn đọng

(TBTCO) - Hơn 3.200 dự án tồn đọng, kéo dài đã được xử lý, không còn khó khăn, vướng mắc; trong đó 842 dự án đã hoàn thành, đưa vào sử dụng. Với các dự án còn lại, các bộ, ngành, địa phương đang tiếp tục xử lý theo thẩm quyền hoặc đề xuất cơ chế, chính sách để tháo gỡ.
Mở rộng cơ hội hợp tác tài chính và thu hút vốn đầu tư bền vững giữa Việt Nam và Canada

Mở rộng cơ hội hợp tác tài chính và thu hút vốn đầu tư bền vững giữa Việt Nam và Canada

(TBTCO) - Ngày 25/9 (giờ địa phương), tại Thủ đô Ottawa, Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, tại thủ đô Ottawa, Bộ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Ngô Văn Tuấn đã có cuộc gặp xã giao Bộ trưởng Tài chính Canada François-Philippe Champagne; làm việc với Lãnh đạo Cơ quan Phát triển Tài chính Canada (FinDev Canada).
Xem thêm