Theo đánh giá của Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên, để đạt được con số kỷ lục, gần 670 tỷ USD kim ngạch xuất nhập khẩu như năm 2021 này, trước hết là nhờ sự lãnh đạo kịp thời, sát sao của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, sự vào cuộc quyết liệt, kịp thời của các cấp các ngành. Trong đó, ngành Công thương đã luôn bám sát và dự báo đúng tình hình, kịp thời thực hiện quyết liệt hiệu quả và linh hoạt, sáng tạo các giải pháp, tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp khai thác các thị trường ngoài nước và đẩy mạnh xuất nhập khẩu.
 |
| Vượt “bão Covid-19” xuất nhập khẩu tăng trưởng vượt mốc 668,5 tỷ USD. Ảnh: TL minh họa |
Theo Tổng cục Thống kê, trong tháng 12/2021, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế với tổng kim ngạch ước tính đạt 66,5 tỷ USD, tăng 6,4% so với tháng trước và tăng 19,7% so với cùng kỳ năm trước.
Tính chung năm 2021, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 336,25 tỷ USD, tăng 19% so với năm 2020. Trong đó, có 35 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 93,8% tổng kim ngạch xuất khẩu (có 8 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 69,7%).
Phân tích về cơ cầu ngành hàng xuất khẩu, ông Trần Thanh Hải – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương đánh giá, năm 2021 là năm rất khó khăn cho hoạt động xuất nhập khẩu khi dịch Covid-19 bùng phát.
Vượt qua khó khăn đã có nhiều mặt hàng giữ được kim ngạch tốt trong thời gian qua, từ những mặt hàng thuộc nhóm công nghiệp chế biến như điện tử, điện thoại, máy móc, thiết bị, phụ tùng, hàng dệt may, da giày, đồ gỗ… cho đến các mặt hàng nhóm nông sản như hạt tiêu, cao su, sắn, cà phê… đều có mức tăng trưởng khá đồng đều.
Một số mặt hàng như xơ sợi, nguyên phụ liệu dệt may, phương tiện vận tải ô tô, xi măng… dù không có tổng kim ngạch cao so với các mặt hàng chủ lực nhưng sự tăng trưởng cũng ở mức khá.
Trong cơ cấu nhóm hàng xuất khẩu năm 2021, nhóm hàng công nghiệp chế biến chiếm 89,2%, tăng 0,6 điểm phần trăm so với năm trước; nhóm hàng nông sản, lâm sản chiếm 7,1%, giảm 0,2 điểm phần trăm; nhóm hàng thủy sản chiếm 2,6%, giảm 0,4 điểm phần trăm; nhóm hàng nhiên liệu và khoáng sản chiếm 1,1%, bằng năm trước.
Đây là sự cố gắng rất lớn của các doanh nghiệp ngành hàng đã vượt qua khó khăn, thách thức của dịch Covid-19, tận dụng tốt những ưu đãi từ FTAs, tạo đà cho hoạt động xuất khẩu Việt Nam tiếp tục tăng trưởng trong thời gian tới.
Số liệu của Tổng cục Thống kê cung cho thấy, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của cả nước trong năm 2021 ước đạt 332,25 tỷ USD, tăng 26,5% so với năm trước. Trong cơ cấu hàng nhập khẩu năm 2021, nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm 93,5%, tăng 0,2 điểm phần trăm so với năm trước. Nhóm hàng vật phẩm tiêu dùng chiếm 6,5%, giảm 0,2 điểm phần trăm.
Về thị trường xuất, nhập khẩu hàng hóa năm 2021, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch ước đạt 95,6 tỷ USD. Tiếp đó là Trung Quốc, EU, Hàn Quốc, Nhật Bản.
Thời gian qua, kinh tế châu Âu (EU) đang trên đà phục hồi rõ nét, nhu cầu tiêu dùng gia tăng chính là cơ hội tốt để các doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu, tận dụng các ưu thế từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) để nâng cao thị phần, đẩy nhanh quá trình khôi phục sản xuất, kinh doanh sau thời gian dài chịu ảnh hưởng từ dịch COVID-19.
Đối với Việt Nam, EU luôn nằm trong nhóm thị trường xuất khẩu và đối tác thương mại lớn nhất, trong đó các mặt hàng EU có nhu cầu nhập khẩu lớn đều là mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam như dệt may, da giày, thủy sản, đồ gỗ…
Nhờ đó, kể từ khi EVFTA có hiệu lực từ năm 2010 đến nay, xuất khẩu hàng hóa sang EU đã có sự cải thiện. Năm 2021, xuất siêu sang EU ước đạt 23 tỷ USD, tăng 12,1% so với năm trước.
Với những nỗ lực đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang thị trường có lợi thế về FTAs, cán cân thương mại của nước ta chuyển từ trạng thái nhập siêu vào giữa năm 2021 sang xuất siêu 4 tỷ USD.
Cụ thể, tháng 12/2021 của nước ta ước tính xuất siêu 2,54 tỷ USD. Tính chung năm 2021, cán cân thương mại hàng hóa ước tính xuất siêu 4 tỷ USD (năm trước xuất siêu 19,94 tỷ USD). Trong đó khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 25,36 tỷ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 29,36 tỷ USD./.
